NIVOZ Podcast

Lisette Bastiaansen promoveerde op haar onderzoek naar Aandachtige betrokkenheid als pedagogische grondhouding. ‘Ik denk dat het gaat over samen mens-zijn, in essentie. En daar toch steeds bij terug durven komen, hoe moeilijk dat soms ook is.'

Scholen met een duidelijk onderwijsconcept én waar persoonsvorming belangrijk wordt gevonden groeien. De populatie op deze scholen is echter niet altijd een afspiegeling van de buurt of de samenleving. Diversiteit is een veel gehoord verlangen.

Maar wat vraagt diversiteit eigenlijk van ons als leerkracht, van ons als school of van ons als bestuur? En wat brengt diversiteit eigenlijk?

Samen met Wouter Modderkolk doet Jan Jaap onderzoek naar diversiteit en inclusie binnen het vrijeschoolonderwijs, vandaar dat we soms door de bril van de vrijeschool naar dit maatschappelijke vraagstuk kijken.

Dit onderzoek gaat verder dan enkel vrijscholen: het gaat over maatschappelijke vraagstukken. Maar interessanter is wellicht: Wat kun jij hiervan leren?

In deze aflevering is Luc Stevens te gast. Luc Stevens is oud wetenschappelijk directeur van NIVOZ, het instituut dat hij in 2003 startte na zijn emeritaat als hoogleraar orthopedagogiek aan de Universiteit Utrecht.

In deze aflevering is Laurens Knoop te gast. Laurens is één van de oprichters van de Nederlandse School of Life. Sinds oktober 2020 is Laurens ook voorzitter van de Vereniging van Vrijescholen.

In deze serie onderzoeken Wouter Modderkolk en Jan Jaap Hubeek inclusie en diversiteit binnen het vrijeschoolonderwijs. De pedagogiek van het vrijeschoolonderwijs is eigenlijk heel inclusief, maar hoe komt het dan dat de populatie zo exclusief is? Hoe kunnen vrijescholen zorgen dat zij een ontmoetingsplaats worden voor diversiteit en een oefenplaats voor inclusiviteit? En bovenal: Wat levert dat dan op? En wat kan het reguliere onderwijs leren van het vrijeschoolonderwijs?

In deze aflevering spreekt Jan Jaap Marianne Cense over seksuele vorming. Ieder kind en elke jongere ontwikkelt zich seksueel. Dat is meer dan alleen leren over seks. Het gaat over ontdekken wie je bent, zijn wie je wilt zijn, leren hoe je lichaam werkt én omgaan met anderen. In die zoektocht kan iedereen wel wat hulp gebruiken.

Marianne is onderzoeker bij Rutgers en gespecialiseerd in de seksuele ontwikkeling van kinderen en jongeren, in seksueel geweld en grensoverschrijdend gedrag en in culturele, seksuele en genderdiversiteit. Marianne is gepromoveerd op de vraag hoe jongeren in hun seksuele keuzes navigeren tussen sociale normen en verwachtingen, en hoe seksuele vorming daarop aan kan sluiten.

Wat kunnen wij in de klas, in school en in ons onderwijsontwerp leren van Marianne’s kennis, inzicht en ervaring over seksuele vorming?

"Diversiteit is een feit, inclusie een keuze en verbinden een noodzaak. "

In deze aflevering bezoekt Jan Jaap Saniye Çelik. Saniye is lector Diversiteit aan de Hogeschool Leiden en promoveerde aan de Universiteit Leiden op de business case van diversiteit in publieke organisaties. Het lectoraat van Saniye richt zich op kennisontwikkeling over diversiteit en inclusie.

Je hoort veel de wens om meer divers of inclusief te zijn. Maar wat betekent dat nou? En wat vraagt dat van jezelf? Wil jij dat eigenlijk wel? En ben je bereid iets op te geven daarvoor? En als het ongemakkelijk wordt?

Onlangs verscheen het boek 'In het midden de mens, de bronnen van goed onderwijs' met een kritische beschouwing van Christof Wiechert. Christof Wiechert, nestor van de vrijeschoolbeweging in Nederland, opent deze uitgave met een liefdevol-kritische beschouwing over de actuele praktijk van de vrijescholen in ons land, zo zegt hij: "We hebben in het vrijeschool onderwijs een kleine koerscorrectie nodig. We hebben te veel antroposofie in de verpakking, en te weinig essentie in de pedagogie zelf." Jan Jaap Hubeek en Francien Kleemans bevragen Christof op deze beschouwing.

“Het gaat niet om hoe je de straat in de school krijgt; maar hoe krijg ik de gemeenschap in de school, en hoe krijg ik die jongere in de gemeenschap?" - Jan Dirk de Jong. Jan Dirk de Jong is Lector Aanpak Jeugdcriminaliteit aan de Hogeschool Leiden. Voor zijn promotieonderzoek ‘Kapot Moeilijk’ liep Jan Dirk lange tijd met straatjongens in Amsterdam-West mee. Jan Dirk pleit voor inclusie: 'Meer weten over de ‘ander’ en zijn groepsverband creëert ruimte om nader tot elkaar te komen.' In deze aflevering ben ik benieuwd naar wat het onderwijs kan leren van zijn onderzoek over straatcultuur en jeugdcriminaliteit.

Juliëtte Schraauwers is bezig een nieuw onderwijsconcept neer te zetten: NOWSCHOOL.

Juliëtte is ondernemer en benadert het onderwijs vanuit een holistische perspectief. Ontwikkeling komt voort uit ondernemend leren en vanuit interactieve projecten met de community. NOWSCHOOL bereidt kinderen niet voor op de echte wereld, vanaf het begin nemen ze ‘deel’ aan de echte wereld.

Zoals Juliëtte in de podcast zegt: 'We leven ver buiten de draagkracht van de aarde. Het huidige onderwijs verbreekt de relatie met jezelf, de ander en de natuur.

We moeten leren om te leven en onszelf te ontwikkelen binnen de draagkracht van de natuur, daarin heeft het onderwijs een opdracht.'

‘Eerst moet je met leerkrachten werken aan wie ze zijn en hoe ze naar kinderen kijken,’ zegt Monica Diaconu, initiatiefneemster en inspirator op Școala Babel, een voor Roemeense begrippen radicale vernieuwingsschool in Timisoara. Via Zoom spraken we haar

In deze aflevering is Jan Jaap te gast bij Myla Kamstra op Waldorf aan de Werf. Myla werkt hier als leerkracht bij de kleuters. Waldorf aan de Werf is een nieuwe interculturele basisschool in Amsterdam Noord. Ze omschrijven zichzelf als een plek waar elk kind zich veilig en gezien voelt en waar inclusief denken centraal staat.

Dit onderwijs wordt aangeboden op een fundament van Waldorf (vrijeschool) onderwijs.

'Je kunt pas groeien als je weet waar je wortels vandaan komen', zegt Myla. En dat is eigenlijk ook waar deze aflevering over gaat. Want waarom Myla hier werkt én bijdraagt aan de missie van de school beluister je terug in haar verhaal.