โรคหลอดเลือดสมอง คือภาวะที่สมองขาดเลือดไปเลี้ยง เนื่องจากหลอดเลือดที่สมองเกิดอาการตีบ ตัน หรือแตก ทำให้เนื้อเยี่อในสมองถูกทำลาย การทำงานของสมองหยุดชะงักหรือฉับพลัน ซึ่งเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับ 1 ทั่วโลกของโรคที่เกี่ยวกับสมอง ซึ่งสามารถแบ่งได้เป็น 2 ชนิดคือ ภาวะหลอดเลือดตีบหรือตัน ซึ่งพบได้ถึง 70-85% และภาวะหลอดเลือดสมองแตก พบได้ 15-30%  ภาวะหลอดเลือดตีบ เกิดจากการสะสมของไขมันที่อยู่ในเส้นเลือดไปเกาะผนังหลอดเลือดทำให้ช่องลำเลียงเลือดแคบลงส่งเลือดไปเลี้ยงสมองได้น้อย ภาวะหลอดเลือดตัน เกิดจากลิ่มเลือดจากบริเวณอื่นของร่างกาย เช่นหัวใจ โดยเลือดที่ส่งจากหัวใจไม่ได้ไปแค่เลือดอย่างเดียว แต่ได้ส่งลิ่มเลือดไปด้วย จึงทำให้ไปอุดตันที่เส้นเลือดบริเวณสมองได้ ภาวะหลอดเลือดแตก เกิดจากอายุที่มากขึ้น เส้นเลือดเปราะบางจึงแตกได้ง่าย แต่ก็สามารถเกิดขึ้นกับอายุน้อย ๆ หรือเด็กได้เช่นกัน เช่นภาวะเส้นเลือดสมองโป่งพอง การเกิดโรคหลอดเลือดสมองมี 2 ปัจจัยคือ ปัจจัยที่ป้องกันไม่ได้กับป้องกันได้ ปัจจัยที่ป้องกันไม่ได้คือ อายุมาก หลอดเลือดเสื่อม (ทั้งไขมันและหินปูนที่เกาะตามเส้นเลือด) และเพศ (ชายเสี่ยงมากกว่าหญิง) ปัจจัยที่สามารถป้องกันได้ การไม่ทำให้เกิดโรคความดันโลหิต โรคเบาหวาน และภาวะไขมันในเลือดสูง โดยเฉพาะความดันโลหิตสูงจะมีความเสี่ยงมากถึง 4-6 เท่าของความดันโลหิตปกติ เบาหวานมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้น 3 เท่าของคนที่ไม่เป็น และการสูบบุหรี่จะเพิ่มความเสี่ยงมากกว่าคนที่ไม่สูบ 3.5 เท่า แต่จะลดลงทันทีเมื่อเลิกสูบบุหรี่