Podatki/prawo

Jedną z korzystnych zmian dla podatników, jaka obowiązuje od 1 stycznia tego roku są znowelizowane przepisy o tak zwanym estońskim CIT. To rozwiązanie w ogólnej koncepcji pozwalające spółkom na niepłacenie podatku aż do momentu wypłaty dywidendy właścicielom. Celem tego rozwiązania, zastosowanego pierwotnie właśnie w Estonii jest promocja przeznaczania wypracowanego zysku na rozwój danej spółki. Estoński CIT wprowadzono do polskiej ustawy o podatku dochodowym już 1 stycznia 2021 roku, jednak nie spełniły swojej roli. Choć rząd przewidywał, że skorzysta z nich ponad 200 tysięcy podmiotów, zadeklarowało to tylko około trzystu. W ramach tzw. Polskiego Ładu przepisy te zliberalizowano tak, aby były bardziej atrakcyjne. O tym, jak i co się zmieniło w tych regulacjach i jakie mogą być ich skutki, opowiadają doradcy podatkowi w Deloitte, Michał Klimczak i Maciej Guzek.

Tak zwany Polski Ład czyli wielki pakiet nowych przepisów podatkowych obowiązuje od początku 2022 roku i wzbudza ogromne emocje wśród przedsiębiorców, pracowników, a nawet urzędników skarbowych. Na razie jego skutki były najbardziej widoczne w sferze obliczania zaliczek na PIT od wynagrodzeń. Jednak pakiet ten oznacza także wiele innych zmian dla przedsiębiorców, także w obszarze podatku dochodowego od osób prawnych. To zmiany na korzyść w postaci nowych ulg czy udogodnień w stosowaniu ulg już istniejących. Wiele pytań generuje np. nowy podatek przychodowy i inne rozwiązania, których celem ma być w uzasadnieniu regulatora dalsze uszczelnienie systemu podatkowego. Zmiany dotkną nawet prostej działalności gospodarczej polegającej na wynajmie lokali. O tym czego mogą się spodziewać przedsiębiorcy po nowych porządkach podatkowych opowiada Bartłomiej Suszko, doradca podatkowy, partner w Deloitte.

Z dniem 1 lutego 2022 r. wszedł w życie elektroniczny system dokumentowania przemieszczenia wyrobów akcyzowych korzystających z preferencji akcyzowych.

Od przyszłego roku podatnicy VAT będą mogli łączyć się w grupy i występować jako jeden podatnik. Grupy VAT będą nieco podobne do podatkowych grup kapitałowych tworzonych dla celów podatku dochodowego od osób prawnych. Kilku podatników będzie występowało wobec władz skarbowych jako jeden podatnik, a transakcje pomiędzy członkami grupy będą wolne od tego podatku. Utworzenie takiej grupy będzie jednak wymagało wykazania związków kapitałowych, ekonomicznych i organizacyjnych między jej członkami. Takie wymogi stawia uchwalona już nowelizacja ustawy o VAT. O tym, komu będzie się opłacało tworzyć grupy VAT, jakie wymogi trzeba spełnić do ich zakładania, a także o obszarach niepewności co do tej nowinki opowiadają doradcy podatkowi w Deloitte: Sylwia Adamczyk-Kaczmara i Przemysław Skorupa.

Nowoczesna technika sprawiła, że już od kilku lat pracownik nie musi zjawiać się w biurze, by efektywnie pracować. Łącza telefoniczne i internetowe oraz komputery sprawiły, że tę samą pracę można wykonywać w domu lub dowolnym innym miejscu, czasem nawet tysiące kilometrów od siedziby pracodawcy. Pojawiły się też regulacje prawa pracy dotyczące takich sytuacji. Realia pandemiczne sprawiły, że praca zdalna stała się zjawiskiem masowym. Powstały też problemy wcześniej nieznane. Niektórzy pracownicy pozostają na dłużej za granicą i stamtąd świadczą pracę, co przynosi skutki w opodatkowaniu. Ci, którzy pracują zdalnie w kraju, otrzymali różne świadczenia od pracodawcy w związku z tą pracą i powstało pytanie, jak je opodatkować. Z drugiej strony, wielu pracownikom taki styl pracy nie dopowiada i woleliby pracować w siedzibie swojej firmy. Czy i jak pracodawca może im nakazać pozostanie w domu? Tych i innych pytań rodzi się znacznie więcej.

Już od wielu lat państwo wspiera biznesowe inwestycje, zwłaszcza w regionach słabiej rozwiniętych. Przez wiele lat dość skutecznym bodźcem dla rozwoju przedsiębiorstw i tworzenia miejsc pracy były specjalne strefy ekonomiczne, oferujące inwestorom ulgi w podatkach dochodowych. Od 2018 roku ten mechanizm rozszerzono na cały kraj, tworząc tak zwaną Polską Strefę Inwestycji (PSI). Zarówno do starych stref, jak i PSI, co roku napływają inwestycje rzędu kilkunastu miliardów złotych. Koszt dla budżetu to ok. 3 mld zł rocznie z tytułu ulgi podatkowej, ale bilans dla państwa wydaje się korzystny. Te warunki inwestowania mają wkrótce ulec zmianie. Szykuje się nowa mapa pomocy regionalnej, a także liberalizacja warunków uzyskania wsparcia. Niewykluczone są też zmiany, jakie przyniesie tak zwany Polski Ład, który dotyczy w znacznej mierze podatków. O nowinkach związanych z ulgami inwestycyjnymi opowiadają Marek Sienkiewicz i Bartłomiej Węgrzyn, doradcy podatkowi w Deloitte.

Od początku lipca 2021 r. w całej Unii Europejskiej obowiązuje nowy system rozliczeń VAT od takiego handlu. Dotyczy on zarówno tych, którzy sprzedają towary między państwami członkowskimi, jak też importu małych przesyłek spoza Wspólnoty. Nowe reguły pozwalają na znaczące uproszczenie: dostawy do wielu różnych państw członkowskich mogą być rozliczane w jednym kraju zamiast w każdym z państw, w których sprzedawca posiada swoich konsumentów. O dobrodziejstwach tych rozwiązań, ale też o znakach zapytania z nimi związanych opowiadają doradcy podatkowi w Deloitte: Paweł Mikuła i Norbert Wasilewski.

Sukcesja rodzinnego biznesu to złożone zagadnienie. Wiele firm powstałych w latach 90. staje dziś w obliczu zmiany pokoleniowej. Ich założyciele często osiągnęli już wiek emerytalny i nie zawsze starcza im sił na dalsze zarządzanie firmą. Nie chcą jej sprzedawać, ale pozostawienie w rękach rodziny też nie zawsze jest łatwe. Nie wszyscy potencjalni sukcesorzy chcą i potrafią zarządzać rodzinnym biznesem. Często podzielają jednak opinię założyciela, że należy zachować substancję tego rodzinnego biznesu, rozwijać ją i nie dopuścić do przejęcia i podziału.

Podatek od towarów i usług to największe źródło dochodów budżetu państwa, ale też kłopotów dla przedsiębiorców. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz polski ustawodawca starają się te problemy rozwiązywać. W marcu 2021 r. TSUE wydal wyrok porządkujący sprawy rozliczania handlu wewnątrz Wspólnoty. Wcześniej Trybunał, a w ślad za nimi także polskie Ministerstwo Finansów zajęły się problemem rozliczania kart paliwowych. W ramach upraszczania formalności w rozliczeniach tego podatku, od niedawna obowiązują przepisy, które miały uprościć rozliczanie faktur korygujących. Po pierwszych miesiącach działania tych przepisów widać, że to uproszczenie nie do końca się udało. Być może właśnie dlatego resort finansów szykuje kolejny pakiet uproszczeń, zwany SLIM VAT 2. O wszystkich tych kłopotach, próbach ich rozwiązania i perspektywach dla świata VAT na najbliższe miesiące i lata opowiadają Krzysztof Kutek i Przemysław Skorupa – doradcy podatkowi w Deloitte.

Od wielu lat firmy borykają się z uciążliwymi działaniami władz skarbowych, obliczonymi na sztuczne wydłużanie terminu przedawnienia podatków. Zdarza się, że pod koniec pięcioletniego okresu przedawnienia, w toku kontroli rozliczeń podatkowych, wszczynane jest postępowanie karne. Dzieje się tak, choć zazwyczaj nie ma istotnych przyczyn, by kogokolwiek podejrzewać o popełnienie przestępstwa skarbowego.