Pogawędnik Filozoficzny

Filozoficzny namysł nad pamięcią ma bogatą tradycję – zajmowali się nią Fichte, Kierkegaard, Husserl czy Bergson. W ostatnich latach mowa jest wręcz o „złotym wieku badań nad pamięcią”.

Podobnie o procesach zapominania powiedziano i napisano wiele; niemal każdy słyszał o wywodzonym z psychologii mechanizmie wyparcia oraz jego psychoanalitycznych rozwinięciach. My jednak chcemy pójść inną drogą i skupić się na pojęciu dziury. Zastanamiamy się, czy dziura, wyrwa, wnka i nisza mogą być przydatnymi pojęciami w rozważaniach o pamięci i zapominaniu.

Pogawędka jest w istocie rekomendacją pewnej lektury.

Pozycje wspomniane w audycji:

Zygmunt Freud, O mechanizmach neuroz obronnych, 1894. 

Roberto Casati, Achille Varzi, Holes and Other Superficialities, 1994.

Zofia Rosińska (red.), Pamięć w filozofii XX wieku, 2016

Sergiej Lebiediew, Granice zapomnienia, przeł. G. Szymczak, 2018.

Patronat medialny Pogawędnika:
Dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
https://filozofuj.eu/ 

Dziękujemy za wsparcie naszym wiernym Patronom i Patronkom:
Andrzejowi Dziedzicowi, Przemysławowi Głuchowskiemu, Łukaszowi Jarczewskiemu, Witoldowi Klimczakowi, Marcinowi Lorancowi, Robertowi Małeckiemu, Alicji Markowskiej, Maciejowi Michałowskiemu, Paulinie Matysiak, Klaudii Noworzyń, Marcinowi Sadłowskiemu, Annie Waw oraz grupie Darczyńców anonimowych.

26 maja zapraszamy na krótką pogawędkę o dziurach w pamięci.

Filozoficzny namysł nad pamięcią ma bogatą tradycję – zajmowali się nią Fichte, Kierkegaard, Husserl czy Bergson. W ostatnich latach mowa jest wręcz o „złotym wieku badań nad pamięcią”. W krótkiej pogawędce trudno byłoby nawet zarysować najważniejsze koncepcje, dlatego idziemy inną drogą.

Zapraszamy na opowieść o dziurach w pamięci. O procesach zapominania także powiedziano i napisano wiele; niemal każdy słyszał o wywodzonym z psychologii mechanizmie wyparcia oraz jego psychoanalitycznych rozwinięciach. My jednak chcemy skupić się na pojęciu dziury i zastanowić, czy może by przydatne w rozważaniach o pamięci i zapominaniu.

Odwołamy się do pewnej kreskówki z lat pięćdziesiątych, zastanowimy nad etyką pamięci, postulowaną przez A. Margalita i spróbujemy sięgnąć granic zapomnienia, opisywanych przez rosyjskiego pisarza Sergieja Lebiediewa.

Zachęcamy do wsparcia naszej pracy i możliwości rozwoju na platformie Patronite:
https://patronite.pl/pogawednik.filozoficzny

Gościmy w naszym studio filozofa – Dr hab. Dobrosława Kota, prof. UEK z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, badacza myśli fenomenologicznej i hermeneutycznej, autora książki Myślenie dramatyczne, Kraków 2016. Nasz Rozmówca występuje także pod zupełnie innym nazwiskiem – jako autor fascynujących powieści – Wit Szostak.

Rozmawiamy o tym, jak to jest działać i tworzyć w dwóch postaciach i na dwóch polach badawczej i pisarskiej aktywności, co na to Heidegger, czy i jak filozofia przydaje się pisarzom i pisarkom. Jest mowa o Don Kichocie i pewnym zagubionym na fikcyjnych wyspach Finneganach badaczu, o Jasiu i Małgosi, jak czytają tę bajkę dzieci i jak sami pamiętamy ją z naszego dzieciństwa oraz o najnowszej powieści naszego Rozmówcy – pt. „Wylinka”.

Do stworzenia ilustracji wykorzystaliśmy fotografię autorstwa Mikołaja Starzyńskiego.

W nagraniu  wykorzystaliśmy dodatkowe dźwięki freesound_community z serwisu Pixabay.

Patronat medialny Pogawędnika:
Dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
https://filozofuj.eu/ 

Dziękujemy za wsparcie naszym wiernym Patronom i Patronkom:
Andrzejowi Dziedzicowi, Przemysławowi Głuchowskiemu, Łukaszowi Jarczewskiemu, Witoldowi Klimczakowi, Marcinowi Lorancowi, Robertowi Małeckiemu, Alicji Markowskiej, Maciejowi Michałowskiemu, Paulinie Matysiak, Klaudii Noworzyń, Marcinowi Sadłowskiemu, Annie Waw oraz grupie Darczyńców anonimowych.

12 maja czeka nas i Was nie lada gratka. Będziemy gościć w naszym studio filozofa – Dr hab. Dobrosława Kota, prof. UEK z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, badacza myśli fenomenologicznej i hermeneutycznej, autora książki Myślenie dramatyczne, Kraków 2016. Nasz Rozmówca występuje także pod zupełnie innym nazwiskiem – jako autor fascynujących powieści – Wit Szostak.

Porozmawiamy o tym, jak to jest działać i tworzyć w dwóch postaciach i na dwóch polach badawczej i pisarskiej aktywności, co na to Heidegger, czy i jak filozofia przydaje się pisarzom i pisarkom. Będzie mowa o Don Kichocie i pewnym zagubionym na fikcyjnych wyspach Finneganach badaczu, o Jasiu i Małgosi i najnowszej powieści naszego Rozmówcy – pt. „Wylinka”.

Do stworzenia ilustracji wykorzystaliśmy fotografię autorstwa Mikołaja Starzyńskiego.

Zachęcamy do wsparcia naszej pracy i możliwości rozwoju na platformie Patronite:
https://patronite.pl/pogawednik.filozoficzny

Pogawędka o koncepcji zmysłu moralnego i o tym, jak trudno usłyszeć jego głos w zgiełku naszych namiętności. 

Kanwą opowieści  jest nieco zapomniana koncepcja osiemnastowiecznego szkockiego moralisty i estetyka, Francisa Hutchesona. Jego dorobek interesuje  historyków filozofii i etyków. Pierwsi dostrzegają jego znaczenie dla rozwoju brytyjskiej myśli asymilującej dokonania Shaftesbury’ego  i Locke’a, drudzy doceniają jego precyzję pojęć i próbę łączenia etyki cnót z utylitaryzmem. 

Niedawno ukazały się przekład dwóch tomów dzieł Hutchesona:  "Badania dotyczące pochodzenia naszych idei piękna i cnoty" oraz  "Esej o naturze naszych uczuć i afektów". Prace nad przygotowaniem polskiej edycji prowadzone były w ramach grantu „Filozofia brytyjska XVII i XVIII wieku” w programie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego  pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki” w latach 2020–2024, nr projektu 22H 18 0172 87, kierownik projektu: prof. dr hab. Adam Grzeliński 

Patronat medialny Pogawędnika:
Dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
https://filozofuj.eu/ 

Dziękujemy za wsparcie naszym wiernym Patronom i Patronkom:
Andrzejowi Dziedzicowi, Przemysławowi Głuchowskiemu, Łukaszowi Jarczewskiemu, Witoldowi Klimczakowi, Marcinowi Lorancowi, Robertowi Małeckiemu, Alicji Markowskiej, Maciejowi Michałowskiemu, Paulinie Matysiak, Klaudii Noworzyń, Agnieszce Przybylskiej, Marcinowi Sadłowskiemu, Annie Waw oraz grupie Darczyńców anonimowych.

28 kwietnia opowiemy o koncepcji zmysłu moralnego i o tym, jak trudno usłyszeć jego głos w zgiełku naszych namiętności. 

Kanwą całej historii będzie nieco zapomniana koncepcja osiemnastowiecznego szkockiego moralisty i estetyka, Francisa Hutchesona. Jego dorobek interesuje historyków filozofii i etyków. Pierwsi dostrzegają jego znaczenie dla rozwoju brytyjskiej myśli asymilującej dokonania Shaftesbury’ego  i Locke’a, drudzy doceniają jego precyzję pojęć i próbę łączenia etyki cnót z utylitaryzmem. 

Opowieść rozpoczniemy od przypomnienia wymiany zgryźliwości pomiędzy Hutchesonem i Davidem Hume’em, które jednak niesie  pokrzepiające przesłanie – w końcu Hutcheson przekonywał o wrodzonej ludzkiej życzliwości.

Zachęcamy do wsparcia naszej pracy i możliwości rozwoju na platformie Patronite:
https://patronite.pl/pogawednik.filozoficzny

Rozmawiamy o śmierci i żałobie, a raczej o tym, że niespecjalnie sobie dobrze z tą ostatnią radzimy.

Naszą Przewodniczką jest Anja Franczak z Instytutu Dobrej Śmierci w Warszawie – organizacji, która postawiła sobie zadanie zbudowania przyjaznej i troskliwej przestrzeni, w której można nie tylko porozmawiać o umieraniu i żałobie, ale także uzyskać wsparcie. To miejsce, które łączy ludzi, którzy wierzą, że świadomość przemijania może pogłębić jakość naszego życia oraz podzielają przekonanie, że istnieją lepsze sposoby obcowania ze śmiercią niż przemilczanie lub tabuizowanie.

Nasz Rozmówczyni jest także autorką książki Żaba. Mała opowieść o żałobie, z ilustracjami Marianny Sztymy, która wygląda, jak książka dla dzieci, ale jest tak naprawdę lekturą dla każdego.

 Do projektu ilustracji odcinka wykorzystaliśmy materiały Instytutu.

Patronat medialny Pogawędnika:
Dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
https://filozofuj.eu/ 

Dziękujemy za wsparcie naszym wiernym Patronom i Patronkom:
Andrzejowi Dziedzicowi, Przemysławowi Głuchowskiemu, Łukaszowi Jarczewskiemu, Witoldowi Klimczakowi, Marcinowi Lorancowi, Robertowi Małeckiemu, Alicji Markowskiej, Maciejowi Michałowskiemu, Paulinie Matysiak, Klaudii Noworzyń, Agnieszce Przybylskiej, Marcinowi Sadłowskiemu, Annie Waw oraz grupie Darczyńców anonimowych.

14 kwietnia zapraszamy na rozmowę o śmierci i umieraniu, a raczej o tym, że niespecjalnie sobie dobrze z nimi radzimy.

Naszą Przewodniczką będzie Anja Franczak z Instytutu Dobrej Śmierci w Warszawie – organizacji, która postawiła sobie zadanie zbudowania przyjaznej i troskliwej przestrzeni, w której można nie tylko porozmawiać o umieraniu i żałobie, ale także uzyskać wsparcie. To miejsce, które łączy ludzi, którzy wierzą, że świadomość przemijania może pogłębić jakość naszego życia oraz podzielają przekonanie, że istnieją lepsze sposoby obcowania ze śmiercią niż przemilczanie lub tabuizowanie.

Nasz Rozmówczyni jest także autorką książki Żaba. Mała opowieść o żałobie, z ilustracjami Marianny Sztymy, która wygląda, jak książka dla dzieci, ale jest tak naprawdę lekturą dla każdego.

 Do projektu ilustracji odcinka wykorzystaliśmy materiały Instytutu.

Zachęcamy do wsparcia naszej pracy i możliwości rozwoju na platformie Patronite:
https://patronite.pl/pogawednik.filozoficzny

Rozmawiamy o włóknach, tkaninach, haftach oraz wątkach splatających je z filozofią. Gawędzimy o teorii włóknistej, oświeceniowej biologii, rzemieślnikach, partaczach, wynalazku mikroskopu i …szlafroku Dioderota.

Naszą Przewodniczką jest dr Magdalena Krasińska z Wydziału Filozofii Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy.

Rozmowę ilustrujemy reprodukcją (na tkaninie!) rysunku z książki Antoni van Leeuwebhock, Opera Omnia, Leiden 1715, vol. 1, p. 46.

Patronat medialny Pogawędnika:
Dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
https://filozofuj.eu/ 

Dziękujemy za wsparcie naszym wiernym Patronom i Patronkom:
Andrzejowi Dziedzicowi, Przemysławowi Głuchowskiemu, Łukaszowi Jarczewskiemu, Witoldowi Klimczakowi, Marcinowi Lorancowi, Robertowi Małeckiemu, Alicji Markowskiej, Maciejowi Michałowskiemu, Paulinie Matysiak, Klaudii Noworzyń, Marcinowi Sadłowskiemu, Annie Waw oraz grupie Darczyńców anonimowych.

31 marca zapraszamy na rozmowę o włóknach, tkaninach, haftach oraz wątkach splatających je z filozofią. Pogawędzimy o teorii włóknistej, oświeceniowej biologii, rzemieślnikach, partaczach, wynalazku mikroskopu i …szlafroku Dioderota.

Naszą Przewodniczką będzie dr Magdalena Krasińska z Wydziału Filozofii Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy.

Rozmowę ilustrujemy reprodukcją (na tkaninie!) rysunku z książki Antoni van Leeuwebhock, Opera Omnia, Leiden 1715, vol. 1, p. 46.

Zachęcamy do wsparcia naszej pracy i możliwości rozwoju na platformie Patronite:
https://patronite.pl/pogawednik.filozoficzny