Pogawędnik Filozoficzny

27 października zapraszamy do naszego etycznego laboratorium. Przed ponad dekadą, gdy ukazała się książka Sześć cnót mniejszych, którą przygotowaliśmy z Piotrem Domerackim i Marcinem Jaranowskim (Instytut Filozofii UMK w Toruniu), obiecaliśmy sobie, że spróbujemy napisać część drugą, poświęconą mniejszym przywarom. Od dłuższego czasu borykamy się z tym pomysłem, który okazał się trudniejszy niż nam się na początku wydawało. Prace jednak postępują, dlatego już teraz możemy zaprosić do wysłuchania krótkiej opowieści prezentującej jedną z części tego projektu. Mowa będzie o fornalstwie, czyli swojską odmianą klasycznego snobizmu. 

Zastanowimy się, czy potrzeba w naszym języku nowego pojęcia, stworzonego sztucznie, ale wychodzącego naprzeciw przekonaniu, że niektóre terminy mogą być już zużyte i potrzebują nowego paliwa, by coś ciekawego mieć nam do powiedzenia. 

Czym jest fornalstwo moralne? Kim jest fornal? Dlaczego odwołanie się kategorii powożenia furmanką czy powozem z dawnej kultury wiejskiej miałoby nam w XXI wieku w czymkolwiek pomóc? Jak można się fornalstwa charakteru nabawić? Jak można się na nie uodpornić? 

Zapowiedź ilustrujemy naszym (i AI) naiwnym wyobrażeniem fornala z pozytywistycznych powieści Elizy Orzeszkowej czy Bolesława Prusa. Bo obecne  w tamtej literaturze postaci przydadzą się w naszej opowieści.

Zachęcamy do wsparcia naszej pracy i możliwości rozwoju na platformie Patronite:
https://patronite.pl/pogawednik.filozoficzny

 W odcinkach O genius loci, czyli wycieczce do Chełmna | PF 97 oraz O mieście, które zadaje pytania | PF 104 próbowaliśmy zmierzyć się z ideą miasta na przykładzie Chełmna i Wałbrzycha. 

Teraz chcieliśmy wysłuchamy kogoś, kto bada idęę miasta od strony tzw. marki.

Naszym Gościem jest dr Michał Grala z Instytutu Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Wrocławskiego, badacz i specjalista od komunikacji wizerunkowej i budowania marki. Rozmawiamy o wyobrażeniach, skojarzeniach i stereotypach związanych z miastem oraz wyzwaniach i zagrożeniach związanych ze snuciem opowieści o nim, nie tylko samych mieszczuchów, ale włodarzy, urbanistów, deweloperów czy mieszkańców.

Rozmowę ilustrujemy nawiązaniem do słynnej kampanii promocyjnej „I love NY” oraz logo zaprojektowanym przez Michaela Grasera, kierując się pomysłem  naszego Rozmówcy.

Patronat medialny Pogawędnika:
Dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
https://filozofuj.eu/ 
 
Dziękujemy za wsparcie naszym wiernym Patronom i Patronkom:
Andrzejowi Dziedzicowi, Marcinowi Lorancowi, Robertowi Małeckiemu, Maciejowi Michałowskiemu, Marcinowi Sadłowskiemu, Annie Waw oraz grupie Darczyńców anonimowych.

 W odcinkach O genius loci, czyli wycieczce do Chełmna | PF 97 oraz O mieście, które zadaje pytania | PF 104 próbowaliśmy zmierzyć się z ideą miasta na przykładzie Chełmna i Wałbrzycha. 

Teraz chcieliśmy wysłuchać kogoś, kto się na tym zna od strony tzw. marki.

13 października naszym Gościem będzie dr Michał Grala z Instytutu Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Wrocławskiego, który bada ideę miasta od strony wizerunkowej i budowania marki. Porozmawiamy o wyobrażeniach, skojarzeniach i stereotypach związanych z miastem oraz wyzwaniach i zagrożeniach związanych ze snuciem opowieści o nim.

Rozmowę ilustrujemy nawiązaniem do słynnej kampanii promocyjnej „I love NY” i logo zaprojektowanym przez Michaela Grasera, zainspirowanym przez naszego Rozmówcę.

Zachęcamy do wsparcia naszej pracy i możliwości rozwoju na platformie Patronite:
https://patronite.pl/pogawednik.filozoficzny

Rozmawiamy z red. Agnieszką Lichnerowicz, związaną z Radiem TOK FM, w którym  prowadzi m.in. programy „Światopodgląd” i „Wieczorem”. Specjalizuje się w tematyce międzynarodowej oraz w zagadnieniach transformacji społecznych, polityki historycznej i ideologii gospodarczych.

Nasza Gościni jest autorką książki pt.  Idzie wojna? Spodziewaj się najlepszego, przygotuj na najgorsze, która jest zbiorem rozmów z osobami zaznajomionymi z wojną: od wojskowych, przez medyków pola walki, specjalistów od bezpieczeństwa i obrony cywilnej, aż po parę …filozofów.

Rozmowa jes retransmisją spotkania, które odbyło się 13 września 2025 w ramach Gdańskich Targów Książki, odbywających się w Europejskim Centrum Solidarności. 

Dla kontekstu przypominamy dwa starsze odcinki, w których (bezskutecznie) próbowaliśmy sobie poradzić z wybuchem pełnoskalowej wojny w Ukrainie w lutym 2022 oraz rozmawialiśmy z dr. Konradem Rejmanem, który w tamtych dniach opublikował książkę o wojnie i pokoju:

O wojnie i jak niewiele umiemy o niej powiedzieć | PF 67

O etyce radykalnej jako emancypacji wobec wojny i pokoju | PF 70

Patronat medialny Pogawędnika:
 Dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
 https://filozofuj.eu/ 
 
Dziękujemy za wsparcie naszym wiernym Patronom i Patronkom:
Andrzejowi Dziedzicowi, Marcinowi Lorancowi, Robertowi Małeckiemu, Maciejowi Michałowskiemu, Marcinowi Sadłowskiemu, Annie Waw oraz grupie Darczyńców anonimowych.

29 września zapraszamy na rozmowę z red. Agnieszką Lichnerowicz, związaną od lat z Radiem TOK FM, w którym  prowadzi m.in. programy „Światopodgląd” i „Wieczorem”. Specjalizuje się w tematyce międzynarodowej oraz w zagadnieniach transformacji społecznych, polityki historycznej i ideologii gospodarczych.

Tym razem nasza Gościni wystąpi w roli autorki książki pt.  Idzie wojna? Spodziewaj się najlepszego, przygotuj na najgorsze, która jest zbiorem rozmów z osobami zaznajomionymin z wojną: od wojskowych, przez medyków pola wali, specjalistów od bezpieczeństwa i obrony cywilnej, aż po parę …filozofów.

W oczekiwaniu na premierę mogą pomóc nasze dwa starsze odcinki, w których (bezskutecznie) próbowaliśmy sobie poradzić z wybuchem pełnoskalowej wojny w Ukrainie w lutym 2022 oraz rozmawialiśmy z dr. Konradem Rejmanem, który w tamtych dniach opublikował książkę o wojnie i pokoju:

O wojnie i jak niewiele umiemy o niej powiedzieć | PF 67

O etyce radykalnej jako emancypacji wobec wojny i pokoju | PF 70

Rozmowa będzie retransmisją spotkania, które odbyło się 13 września 2025 w ramach Gdańskich Targów Książki, odbywających się w Europejskim Centrum Solidarności. 

Zachęcamy do wsparcia naszej pracy i możliwości rozwoju na platformie Patronite:
https://patronite.pl/pogawednik.filozoficzny

Zapraszamy na trzeci i ostatni odcinek z cyklu pogawędek na tematy Olimpiady Filozoficznej 2025.

Tym razem gościmy dr. hab. Marka Nowaka z Zakładu Filozofii Religii Wydziału Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego, opiekuna naukowego tematu nr 11: 

"Księgi święte i ich interpretacja. Czy można interpretować księgi święte? Jakie są stosowane metody? A może wszelka interpretacja jest zabroniona? A może każda lektura i tak jest już interpretacją?"

Do ilustracji wykorzystaliśmy obraz Georgesa de la Toura „Święty Hieronim czytający”.

Patronat medialny Pogawędnika:
 Dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
 https://filozofuj.eu/ 
 
Dziękujemy za wsparcie naszym wiernym Patronom i Patronkom:
Andrzejowi Dziedzicowi, Marcinowi Lorancowi, Robertowi Małeckiemu, Maciejowi Michałowskiemu, Marcinowi Sadłowskiemu, Annie Waw oraz grupie Darczyńców anonimowych.

Zapraszamy na kolejną dyskusję o XXXVIII Olimpiadzie Filozoficznej 2025.  Tym razem rozmawiamy o temacie nr 8: 

Czy zgadzasz się z myślą Elzenberga, że: „śmierć w żaden sposób sama przez się nie jest nieszczęściem, tak samo jak życie samo w sobie nie ma żadnej wartości”
Opiekun naukowy: dr hab. Kinga Kaśkiewicz, prof. UMK.

W dyskusji udział biorą: Piotr Domeracki, Marcin Leźnicki, Dawid Wincław i Marcin T. Zdrenka.

Wspomniany w rozmowie odcinek znajdziecie tutaj: PF 150 - O Instytucie Dobrej Śmierci.

Do ilustracji zapowiedzi wykorzystaliśmy zmodyfikowaną grafikę Williama Blake’a pt. Death’s door .

Patronat medialny Pogawędnika:
 Dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
 https://filozofuj.eu/ 
 
Dziękujemy za wsparcie naszym wiernym Patronom i Patronkom:
Andrzejowi Dziedzicowi, Marcinowi Lorancowi, Robertowi Małeckiemu, Maciejowi Michałowskiemu, Marcinowi Sadłowskiemu, Annie Waw oraz grupie Darczyńców anonimowych.

Zapraszamy do krótkiego rozwinięcia tematu XXXVIII Olimpiady Filozoficznej. Chcemy naszą pogawędką pomóc Uczestniczkom i Uczestnikom tej edycji  przygotować się do pierwszego etapu konkursu. Tematu nie wyczerpujemy – ledwie sygnalizujemy niektóre jego elementy.

Omawiamy temat nr 10: Niezależnie od postępu technicznego i nowych wyzwań związanych z tzw. sztuczną inteligencją, w mocy pozostaje klasyczne pytanie o człowieczeństwo. Czym jest człowieczeństwo dzisiaj?

W dyskusji udział biorą: Piotr Domeracki, Marcin Leźnicki, Dawid Wincław i Marcin T. Zdrenka.

W rozmowie wspominamy pogawędkę pt. "„O osobie bez osoby, czyli myśli impersonalnej” | PF 123.

Do ilustracji wykorzystaliśmy zmodyfikowaną nową wizję "Człowieka witruwiańskiego" Leonarda da Vinci, zaproponowaną przez AI – Sora.

Patronat medialny Pogawędnika:
 Dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
 https://filozofuj.eu/ 
 
Dziękujemy za wsparcie naszym wiernym Patronom i Patronkom:
Andrzejowi Dziedzicowi, Marcinowi Lorancowi, Robertowi Małeckiemu, Maciejowi Michałowskiemu, Marcinowi Sadłowskiemu, Annie Waw oraz grupie Darczyńców anonimowych.

1 i 8 września zapraszamy na dyskusję o dwóch tematach XXXVIII Olimpiady Filozoficznej. Chcemy naszymi pogawędkami pomóc Uczestniczkom i Uczestnikom tej edycji  przygotować się do pierwszego etapu konkursu. 

1 września omówimy temat nr 10: Niezależnie od postępu technicznego i nowych wyzwań związanych z tzw. sztuczną inteligencją, w mocy pozostaje klasyczne pytanie o człowieczeństwo. Czym jest człowieczeństwo dzisiaj?
Opiekun naukowy: dr hab. Marcin Zdrenka

8 września pogawędzimy o temacie nr 8: Czy zgadzasz się z myślą Elzenberga, że: „śmierć w żaden sposób sama przez się nie jest nieszczęściem, tak samo jak życie samo w sobie nie ma żadnej wartości”
Opiekun naukowy: dr hab. Kinga Kaśkiewicz

W dyskusjach udział wezmą: Piotr Domeracki, Marcin Leźnicki, Dawid Wincław i Marcin T. Zdrenka.

Do ilustracji zapowiedzi wykorzystaliśmy zmodyfikowaną grafikę Williama Blake’a pt. Death’s door oraz nową wizję "Człowieka witruwiańskiego" Leonarda da Vinci, zaproponowaną przez AI – Sora.

Zachęcamy do wsparcia naszej pracy i możliwości rozwoju na platformie Patronite:
https://patronite.pl/pogawednik.filozoficzny

Zapraszamy na pogawędkę o pewnym irlandzkim filozoficznym skandaliście. 

Znany jest tylko jeden portret Johna Tolanda (1670-1722), uważanego dziś za najwybitniejszego irlandzkiego filozofa. Urodzony i wychowany na irlandzkim półwyspie Inishowen, podróżował po jedenastu stolicach Europy. Władał dziesięcioma językami, a mimo to nieustannie fascynował się swoim ojczystym językiem gaelickiem, którego starożytną mądrość zgłębiał w licznych traktatach. Zaprzysięgły wróg religijnej ortodoksji, a jednocześnie obsesyjnie zainteresowany intelektualnymi źródłami religii. Autor "Chrześcijaństwa bez tajemnic", a jednak rzadko który chrześcijanin był bardziej tajemniczy. 

Oto Toland – uczeń Locke’a, korespondent Leibniza, przenikliwy erudyta o niebywale rozległych zainteresowaniach, awanturnik w filozoficznym gaju.

Właśnie ukazał się przekład dzieła Tolanda „Chrześcijaństwo bez tajemnic”. Prace nad przygotowaniem polskiej edycji prowadzone były w ramach grantu „Filozofia brytyjska XVII i XVIII wieku” w programie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego  pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki” w latach 2020–2024, nr projektu 22H 18 0172 87, kierownik projektu: prof. dr hab. Adam Grzeliński

Muzyka i dodatkowe dźwięki za: u_v0z5tonc8a, fragment koncertu A. Vivaldiego A-moll RV 52 (za: Gregor Quendel) z serwisu Pixabay.

Patronat medialny Pogawędnika:
 Dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"
 https://filozofuj.eu/ 
 
Dziękujemy za wsparcie naszym wiernym Patronom i Patronkom:
Andrzejowi Dziedzicowi, Marcinowi Lorancowi, Robertowi Małeckiemu, Maciejowi Michałowskiemu, Marcinowi Sadłowskiemu, Annie Waw oraz grupie Darczyńców anonimowych.