Prezes Fundacji Republikańskiej Marek Wróbel uważa, że weto prezydenta do projektu SAFE jest jedynie etapem szerszej batalii politycznej.

W studiu Radia Wnet Bartosz Bocheńczak (Konfederacja, Nowa Nadzieja) komentował poranną decyzję rządu: środki z mechanizmu SAFE mają – jak zapowiedział Donald Tusk – „trafić do gospodarki tak czy inaczej”, nawet bez ustawy i bez podpisu prezydenta. Polityk Konfederacji od początku stawia tu pytanie o legalność i mandat do zaciągania wieloletniego zobowiązania.

SAFE „siłowo” i spór o konstytucję

Bocheńczak twierdzi, że scenariusz obchodzenia normalnej ścieżki legislacyjnej był brany pod uwagę od dawna. W jego relacji decyzja o wejściu w pożyczkę miała zapaść wcześniej na poziomie unijnym, a teraz rząd szuka sposobu, by „dowieźć” ją w kraju.

– mówi Bartosz Bocheńczak.

W "Prawie bez cenzury" prof. Krystyna Pawłowicz przypomina, jak destrukcyjne skutki dla naszej państwowości miał mechanizm warunkowości, ukryty w KPO. Wg niej SAFE to kolejny tego typu projekt.

Prof. Ludwik Pieńkowski wyjaśnia różnicę między świeżym a wypalonym paliwem jądrowym. W rozmowie pojawia się także temat energetyki atomowej w Europie.

Na Węgrzech trwa finisz kampanii, która może przesądzić, czy Viktor Orbán utrzyma władzę na kolejną kadencję. Prof. Maciej Szymanowski, hungarysta, wykładowca Studium Europy Wschodniej UW studzi jednak emocje wywoływane sondażami – i przypomina, że w węgierskim systemie wyborczym „ogólnokrajowe nastroje” nie muszą przełożyć się na realny układ mandatów.

– mówi Szymanowski.

Ordynacja, która może odwrócić wynik

Węgierski parlament liczy 199 miejsc. Kluczowe jest to, że 106 mandatów obsadza się w okręgach jednomandatowych, a nie z listy krajowej. W takich okręgach wygrywa kandydat z najwyższym wynikiem – bez drugiej tury, więc przy rozproszeniu głosów można zwyciężyć nawet przy poparciu rzędu „trzydzieści kilka procent”.

– zaznacza ekspert.

Miłosz Lodowski wprost odcina wątek zbrojeniowy od tego, co – jego zdaniem – naprawdę napędza spór o SAFE. Owszem, mówi o bezpieczeństwie, ale klucz ma być fiskalny: pożyczka z UE miałaby przykryć napięty budżet i przesunąć ciężar finansowania, kiedy dług rośnie, a rząd jest pod presją deficytu.

– mówi Miłosz Lodowski.

W jego opisie mechanizm wygląda prosto: jest „manko na kasie budżetowej”, a rząd – zamiast utrzymać twarde finansowanie obronności w ramach własnego planu – próbuje dołożyć pieniądze kredytowe i w ten sposób „rozcieńczyć” wysiłek.

– mówi Lodowski.

Zbigniew Kuźmiuk rysuje scenariusz, w którym spór o SAFE nie kończy się na prezydenckim wecie – tylko przenosi się na poranne posiedzenie Rady Ministrów. Jego zdaniem „plan B” Donalda Tuska ma polegać na przyjęciu uchwały, która pozwoli uruchomić unijną pożyczkę mimo braku ustawy i podpisu prezydenta.

– mówi Zbigniew Kuźmiuk.

Poseł PiS od razu stawia tezę o ryzyku prawnym: w jego ocenie byłoby to działanie sprzeczne z konstytucją, bo przy „poważnym zadłużaniu państwa” wymagana jest procedura ustawowa.

– mówi Kuźmiuk.

W rozmowie z Krzysztofem Skowrońskim doradca prezydenta Barbara Socha analizuje zjawisko kryzysu demograficznego w Polsce i na świecie. W raportach z USA Europa nazywana jest "hospicjum" - mówi.

– Czwartek okazał się bardzo tragiczny – mówi Tomasz Grzywaczewski o zamachach w USA. W tle rośnie krytyka, że Waszyngton nie ma strategii na „koniec” wojny z Iranem.

– Rząd nie może zaciągnąć tej pożyczki w dowolny sposób – mówi Rafał Leśkiewicz, rzecznik prezydenta RP. Po wecie ws. SAFE Pałac Prezydencki wzywa Sejm do prac nad „SAFE 0%”.