Radio Wnet

W audycji Małgorzaty Kleszcz mieszkaniec wyspy Uløya oraz uczestnicy warsztatów Identitas 2025 dzielą się wrażeniami z obserwacji zorzy polarnej, a organizatorzy konkursu mówią o wartości wydarzenia.
Pierwszym rozmówcą jest mieszkaniec wyspy Artur Paszczak, który prowadzi schronisko, gdzie odbywają się warsztaty. Gość wyjaśnia zjawisko zorzy zarówno z punktu widzenia nauki, jak i mitologii. Rozmowę zarejestrowano podczas ukazania się zorzy na niebie nad Uløyą, wrażeniami z tego doświadczenia dzielą się również laureaci nagrody Identitas 2025. Następnie prezes Fundacji i pomysłodawca konkursu Tomasz Kaźmierowski opowiada o motywacjach, które towarzyszą mu przy organizacji wydarzenia. Jak mówi, warsztaty mają za zadanie wspierać rozwój rynku literackiego w Polsce. Dzieli się też swoimi obserwacjami, dotyczącymi wpływu atmosfery panującej na wyspie na rozwój uczestniczących w konkursie pisarzy. Ostatnim gościem audycji jest polonista i zastępca dyrektora ds. programowych w Muzeum Historii Polski Krzysztof Niewiadomski, jeden z jurorów przyznających nagrodę. Rozmowa rozpoczyna się od przedstawienia laureata, który pomimo nominacji nie mógł dotrzeć na Uløyę — Michała Trusewicza, autora powieści Plemię. Jak mówi, publikacja ta reprezentuje nurt literatury ludowej, ale wykorzystuje też tradycje literackiej awangardy. Gość zastanawia się także nad potencjałem twórczym arktycznego krajobrazu. 

Czy Hezbollah podporządkuje się wezwaniom do złożenia broni? Czy plan Trumpa dla Strefy Gazy -  z pomocą części państw arabskich - przyniesie pokój w regionie? 

Ekspert magazynu gepolitycznego Układ Sił Leszek Bukowski analizuje zmiany na rynku wojskowym po wybuchu wojny na Ukrainie. Podkreśla rosnące znaczenie tego kraju w producji dronów.

Złote Lwy dla najlepszego filmu otrzymali "Ministranci" w reżyserii Piotra Domalewskiego. 

Projekt Ryszarda Petru widzę podobnie jak komisję Magdaleny Sroki - nie kryje swojego sceptycyzmu dziennikarz tygodnika "Sieci". 

komentuje Andrzej Potocki w rozmowie z Magdaleną Uchaniuk. 

To typowa walka instytucjonalna w Waszyngtonie. Ale postulaty sekretarza obrony USA są niezwykle słuszne – tak spotkanie w Quantico komentuje Maciej Kożuszek w Poranku Radia Wnet.

Ostatniego dnia września w Quantico odbyło się spotkanie, o którym spekulowano już od wielu dni. Zwołał je sekretarz obrony USA Pete Hegseth, a uczestniczyło w nim kilkuset najwyższych rangą oficerów amerykańskiej armii, przybyłych z całego świata. Hegseth zapowiedział przełomowe zmiany w polityce wojskowej. Departament Obrony ma stać się „Departamentem Wojny”, skupiającym się wyłącznie na prowadzeniu wojen, a nie obronie.

Polityk zdecydowanie skrytykował ideologię „woke” i zadeklarował ograniczenie udziału kobiet w walce oraz likwidację szkoleń z zakresu różnorodności. Zagroził też dalszym usuwaniem dowódców. 

O spotkaniu w Quantico mówił gość Radia Wnet Maciej Kożuszek, dziennikarz Telewizji Republika i autor kanału na YouTube: KożuszekZzaSzafy. Dziennikarz zwrócił uwagę, że wiele osób w Polsce odebrało je w ten sposób, że USA szykują się do wojny. Jego zdaniem to absurdalna konkluzja.

– mówił.

Niełatwe zmiany

W jego przekonaniu to, co mówił Trump i Hegseth, to słuszne postulaty.

– powiedział.

Według Kożuszka trzeba zachować rezerwę, bo to typowa walka instytucjonalna w Waszyngtonie.

– dodał.

Mobilizacja w armii

Publicysta wspomniał też o kwestii efektywności. Zwrócił uwagę, że w 2015 roku przeprowadzono badanie, które pokazało, że mieszane oddziały mobilizują się wolniej, wolniej się przemieszczają, a kobiety są bardziej narażone na obrażenia.

– mówił.

Andrzej Zawadzki-Liang ostrzega: Pekin nie zapomni Polsce kontaktów z Tajwanem i słów Sikorskiego o wojnie w Ukrainie. – Na tym ucierpią przede wszystkim relacje gospodarcze – mówi w Radiu Wnet. 

– ocenia Andrzej Zawadzki-Liang, gospodarz Studia Szanghaj w Radiu Wnet. Powodem jest wywiad Radosława Sikorskiego w magazynie „Foreign Affairs” oraz obecność przedstawicieli Tajwanu na warszawskim Forum Bezpieczeństwa.

Chiny a wojna na Ukrainie

Ekspert przypomina chronologię wydarzeń.

– mówi.

– zaznacza Zawadzki-Liang.

Jak dodaje, słowa polskiego ministra wywołały falę komentarzy w chińskich mediach.

– podkreśla.

Tajwan i Chiny

Kolejny problem to udział w warszawskim Forum Bezpieczeństwa szefa tajwańskiego MSZ Lin Chia-lunga, doradcy prezydenta Tajwanu oraz wysokiego rangą generała.

– podkreśla ekspert.

Odczuje to polska gospodarka

Według niego konsekwencje mogą być odczuwalne przede wszystkim w gospodarce: „Chińczycy takich rzeczy nie zapominają. Polityczne relacje się nie ocieplą, a gospodarcze mogą ucierpieć. Może się okazać, że nawet symbolicznych kurczaków nie uda się sprzedać”.

To może być tylko burza we Wrocławiu, ale nie można wykluczyć tajfunu w całym kraju – tak Agaton Koziński w Poranku Radia Wnet komentuje kryzys PiS na Dolnym Śląsku.

Wyrzucenie decyzją Jarosława Kaczyńskiego, prezes PiS siedmiu radnych tej partii z klubu sejmiku dolnośląskiego wywołało spekulacje o głębszym kryzysie w partii. Publicysta Agaton Koziński w rozmowie z Radiem Wnet przyznał, że sytuacja jest poważna lokalnie, ale niekoniecznie musi się przełożyć na politykę ogólnopolską.

– ocenił Koziński.

Dolny Śląsk to dla PiS szczególnie ważny region. Z nim związani są m.in. Elżbieta Witek, Mateusz Morawiecki, Michał Dworczyk czy Anna Zalewska. Zdaniem publicysty, obecny konflikt pokazuje przewagę frakcji Elżbiety Witek nad obozem byłego premiera.

Koziński wskazał też, że cała scena polityczna w Polsce wchodzi w okres przesilenia.

– podkreślił. Według niego Donald Tusk będzie chciał doprowadzić do wspólnej listy ugrupowań rządzących, a słabnąca pozycja Szymona Hołowni tylko mu to ułatwi.

– zaznaczył Koziński.

Nowa inicjatywa polityczna?

W ocenie publicysty, może to otworzyć drogę do powstania nowych inicjatyw w centrum sceny politycznej.

– dodał.

Donald Tusk i Waldemar Żurek próbują zniszczyć wszystkie jeszcze niezależne i niezawisłe organy państwa, chcą doprowadzić do zaprzestania ich działalności – mówi Bogdan Święczkowski, prezes TK.

We wtorek minister sprawiedliwości i prokurator generalny Waldemar Żurek skierował do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o uchylenie immunitetu sędziowskiego Bogdanowi Święczkowskiemu, co ma otworzyć drogę do przedstawienia zarzutów prezesowi TK. Według Bogdana Święczkowskiego, który m.in. tę sprawę komentował w Poranku Radia Wnet „ta władza nie cofnie się przed niczym” i „przyjdzie też czas na prezydenta”. 

Śledczy uważają, że Święczkowski przekroczył uprawnienia w okresie, gdy pełnił funkcję prokuratora krajowego; miał wydać polecenie wykonania kopii materiałów uzyskanych w ramach kontroli operacyjnej, w tym danych objętych tajemnicą adwokacką.

Afera Polnord

Chodzi o dane zgromadzone przez służby w śledztwie dotyczącym Afery Polnord, w której pojawiło się nazwisko adwokata Romana Giertycha. Sprawa wiąże się z szerszym postępowaniem dotyczącym systemu Pegasus.

Święczkowski w Radiu Wnet zaznaczał, że sprawa dotyczy czynności operacyjno-rozpoznawczych, które są czymś zupełnie innym niż te przewidziane w ramach postępowania karnego.

– stwierdził.

Służby specjalne

Przywołał art. 57 Prawa o prokuraturze, który umożliwia śledczym realne kontrolowanie wszystkich służb specjalnych i policji w zakresie kontroli operacyjnej.

– wskazał.

Zauważył przy tym, że Sejmowa Komisja ds. Służb Specjalnych „niby ma kontrolować” specsłużby, ale nie ma do tego realnych narzędzi, bowiem szefowie tych służb dostarczają komisji tylko wyrywkowych informacji.

– precyzował.

Co może władza?

Prezes TK zaznaczył, że przed laty optował za tym, żeby stworzyć ustawę o czynnościach operacyjno-rozpoznawczych, aby każdy obywatel mógł się dowiedzieć, co mogą służby specjalne, a czego nie powinny robić.

– poinformował.

Wolność słowa

Mówił też, że we wtorek TK zajmował się wyrokiem dotyczącym wolności słowa i swobód obywatelskich.

– ocenił.

Podkreślił, że Trybunał funkcjonuje, ale część władzy politycznej próbuje mu uniemożliwić orzekanie, „bo jego decyzje stoją w sprzeczności z interesami rządu. Ta władza chce być bezkarna, kneblować społeczeństwo i rządzić bez ograniczeń. My stoimy na straży konstytucji i wolności obywatelskich – i z tej drogi nie zejdziemy”.

Prezydent Trump i Pentagon zapowiadają nową strategię wojskową USA. – To rewolucyjna zmiana, która dotknie również Polskę – komentuje Radiu Wnet Jan Parys, ekspert ds. bezpieczeństwa.

Sekretarz wojny USA Pete Hegseth ogłosił wczoraj w Quantico radykalny zwrot w polityce obronnej. Podkreślił, że wojsko ma znów skupić się na zwyciężaniu konfliktów, a nie na „społecznych eksperymentach”. Zapowiedział likwidację programów „woke” i politycznej poprawności w armii oraz powrót do „mentalności wojownika”. Hegseth zaproponował także zaostrzenie norm fizycznych – jednakowych dla wszystkich żołnierzy, niezależnie od płci. Dodał, że ci, którzy nie akceptują nowego kursu, powinni ustąpić ze stanowisk. Wszystko to ma zbudować bardziej bojową armię, gotową do realnych zwycięstw, a nie ideologicznych sporów.

– ocenia w Poranku Radia Wnet dr Jan Parys, były minister obrony narodowej i ekspert ds. międzynarodowych. Jak podkreśla, po raz pierwszy tak wyraźnie padły słowa, że Ukraina może razić cele na całym terytorium Rosji.

– mówi Jan Parys.

Zmiana ws. Moskwy

Były minister zwraca uwagę, że zmiana nie ogranicza się tylko do polityki wobec Moskwy. W Waszyngtonie zapowiedziano również powrót do „mentalności wojownika” w armii USA.

– podkreśla Parys.

Według niego konsekwencje decyzji podejmowanych w Waszyngtonie odczuje także Europa, w tym Polska.

– ocenia ekspert.

Trump i Nawrocki

Parys podkreśla też znaczenie relacji politycznych.

– wskazuje były minister.

Ekspert zwraca uwagę, że Polska już teraz dysponuje najsilniejszą armią w regionie, ale równocześnie musi rozwijać umiejętności dyplomatyczne i budować współpracę z sąsiadami.

– dodaje.

Krajowy przemysł obronny

W ocenie Jana Parysa ważnym elementem bezpieczeństwa pozostaje także rozwój przemysłu obronnego.

– zaznacza.