Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

„Kim był prozaik i eseista, który przesunął mentalną granicę między Wschodem a Zachodem, choć sam uważał się jedynie za „hedonistę zmuszonego żyć w świecie upolitycznionym ponad wszelką miarę”?” - pyta Aleksander Kaczorowski, biograf Milana Kundery, w książce poświęconej życiu wielkiego czeskiego pisarza.

Na to pytanie nie ma łatwych odpowiedzi - w każdej drzemie bowiem jakiś paradoks.

Oto kilka przykładów:

Aby dzięki swoim bijącym rekordy popularności powieściom przypomnieć Europie o istnieniu Czechów, sam musiał zapomnieć o swoich rodakach.

Do świata literatury wszedł przez rosyjską poezję, by potem zyskać przydomek „rusofoba” po kłótniach z Josipem Brodskim o Dostojewskiego i publikacji jednego z najważniejszych tekstów o tożsamości Europy Środkowej - eseju „Zachód porwany”.

Mówił, że „powieść jest formą przeciwstawienia się ideologii”, ale czy sam potrafił się przed nią obronić?

Kim więc był Milan Kundera?

Prowadzenie: Agata Kasprolewicz

Gość: Aleksander Kaczorowski

Książka: Aleksander Kaczorowski „Milan Kundera. Życie za zasłoną”

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Tysiące migrantów z Maroka wdarło się na teren Ceuty, hiszpańskiej enklawy w północnej Afryce. Służby graniczne nie były w stanie opanować sytuacji, władze w Madrycie wysłały wojsko do Ceuty. Minister spraw wewnętrznych obarczył odpowiedzialnością za kryzys gangi dokonujące przerzutu ludzi do Europy. Włoska premier Giorgia Meloni zapowiedziała zawieszenie działania zasad strefy Schengen wobec Hiszpanii. Jak ten kryzys będzie próbował opanować premier Pedro Sanchez? Jak wpłynie on na politykę migracyjną jego rządu? Jak hiszpański premier radzi sobie z innym kryzysem: niekontrolowanymi pożarami lasów, które dotykają południe Europy, głównie Półwysep Iberyjski i Francję?

W Berlinie doszło do zamachu terrorystycznego dokonanego przez Niemca pochodzenia libańskiego powiązanego z Państwem Islamskim. Wzmagają się głosy domagające się zaostrzenia prawa wobec osób podejrzewanych o ekstremistyczne poglądy. Jak zareagują władze?

Andy Burnham, były burmistrz Manchesteru, został premierem Zjednoczonego Królestwa. Siódmym w ciągu ostatniej dekady. Czy Burnham wyciągnie Wielką Brytanię z kryzysu politycznego, który zapoczątkował Brexit przed 10 laty?

Rosyjska Duma przyjęła ustawy ograniczające prawa obywatelskie osób przebywających poza granicami kraju. Wzmagają się ataki ukraińskie na infrastrukturę mającą wpływ na życie zwykłych Rosjan, na przykład na magazyny firmy handlowej Wildberries. Czy to będzie miało wpływ na wewnętrzną sytuację w Rosji?

Izraelski historyk Omer Bartow uważa, że jego kraj dokonuje w Gazie ludobójstwa, a idea syjonizmu – początkowo szlachetna i oparta na demokratycznych zasadach – została wypaczona przez Izrael po 1948 roku. W programie rozmowa z autorem książki na ten temat.

A także: O oszustwach, na których bogacą się szantażyści, kryptofinansiści i banksterzy. I politycy oczywiście.

Rozkład jazdy:

(03:12) Jędrzej Bielecki: Migranci z Maroka w Ceucie

(26:12) Mateusz Wiliński: Zamach terrorystyczny w Berlinie

(46:28) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Pasterz, wilk i ja

(52:58) Podziękowania

(59:40) Adam Dąbrowski: Siódmy brytyjski premier w ostatniej dekadzie

(1:13:19) Maria Domańska: Putin ogranicza prawa rosyjskiej diaspory

(1:36:21) Omer Bartow: Izrael dokonuje ludobójstwa w Gazie

(2:03:27) Do usłyszenia

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Kim jest profiler i czym się zajmuje? Jak biegli psychologowie zaglądają w umysł niepoczytalnego sprawcy? I czym jest niepoczytalność?

Gościem tego odcinka jest Jan Gołębiowski – profiler, psycholog kryminalny i biegły sądowy. Samo słowo „profiler”budzi zainteresowanie zwłaszcza wśród wielbicieli kryminałów i podcastów true crime: to biegły, który tworzy profil nieznanego sprawcy. Ale nasz gość ma też doświadczenie w pracy jako psycholog w policji i na oddziale o wzmocnionym zabezpieczeniu szpitala psychiatrycznego – w tzw. „sądówce”, gdzie trafiają sprawcy zbrodni z orzeczoną niepoczytalnością.

Jan Gołębiowski jest także autorem książek popularyzatorskich. Najnowsza, „Głos kazał mu zabić” (wyd. Mando, 2026), opowiada o zbrodniach popełnionych w psychozie. Takie sprawy były w Polsce w ostatnim czasie głośne m.in. o przypadek Mieszka R. - mordercy z UW czy Kajetana P. - „Hannibala z Żoliborza”.

Orzeczenia o niepoczytalności wzbudzały kontrowersje i społeczny sprzeciw. Czy słusznie? Jaki jest dalszy los niepoczytalnego sprawcy? I ile prawdy jest w historiach o zabójcach, którzy słyszą głosy?

Gość: Jan Gołębiowski

Prowadzenie: Michał Kuźmiński - dziennikarz „Tygodnika Powszechnego” i współautor powieści kryminalnych.

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

To opowieść, która wraca do nas od 3 tysięcy lat.

W różnych odsłonach i pod różnymi postaciami. W zależności od czasu i miejsca ujawnia różne sensy. Głód odczytywania na nowo historii herosa, który nie mógł wrócić do domu, pojawiał się najczęściej w momentach próby naszej cywilizacji. Nic więc dziwnego, że „Odyseja” tak bardzo nas dziś porusza.

Porusza i dzieli – bo czy, kłócąc się o Homera, nie robimy dokładnie tego, co robili starożytni Grecy?

A Christopher Nolan – autor nowej filmowej adaptacji „Odysei” – zmieniając i interpretując po swojemu to wielkie greckie dzieło - czy nie sięgnął po techniki stosowane przez starożytnych uczonych?

Wiele pytań padnie w tym odcinku Raportu o książkach, ale to najważniejsze brzmi: Kim jest Homer na nasze czasy?

A „Homer na nasze czasy” – ta znakomita, nowo wydana książka Marka Węcowskiego – jest bohaterką tego odcinka Raportu o książkach.

Gość: Marek Węcowski

Prowadzenie: Agata Kasprolewicz

Książka: „Homer na nasze czasy” - Marek Węcowski

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Prezydent Zełenski dokonuje zmiany na stanowisku naczelnego dowódcy Sił Zbrojny Ukrainy. Odchodzi generał Syrski, w jego miejsca mianowany został generał Mychajło Drapaty. W tle konflikt prezydenta z odwołanym wcześniej ze stanowiska ministrem obrony Mychajło Fedorowem. Ukraińcom ta decyzja się nie podoba, na ulicach Kijowa i innych miast miały miejsce protesty.  Dlaczego Zełenski odwołał jednego z najpopularniejszych polityków w kraju? Jak wpłynie to na inicjowane przez Fedorowa zmiany w armii? I czy zapowiadając otwarcie archiwów historycznych oraz ułatwienia w ekshumacjach ukraiński prezydent próbuje opanować skutki sporu z Polską w sprawie Wołynia?

Stany Zjednoczone wesprą pokojowy program nuklearny w Arabii Saudyjskiej. Czy na Bliskim Wschodzie rodzi się właśnie kolejny kraj, który posiada, bądź chce posiadać broń atomową? I jak porozumienie amerykańsko-saudyjskie wpłynie na wojnę z Iranem?

Nowo wybrana prezydent Peru Keiko Fujimori przejmuje urząd 28 lipca po wyborach, których wynik do ostatniej chwili nie była jasny. Czy córce prezydenta skazanego za korupcję i zbrodnie przeciwko ludzkości uda się zjednoczyć Peru po latach niestabilności i przemocy?

W Indiach „rewolucja karaluchów”. Tysiące głownie młodych ludzi wychodzi na ulice w proteście przeciwko korupcji w systemie rekrutacji na studia wyższe i bezrobociu. Czy partia wyrosła na internetowym proteście ma szanse realnie zmienić politykę najliczniejszego kraju świata?

Wielka Brytania domaga się ekstradycji bracia Andrew i Tristana Tate. Przebywający na Florydzie influencerzy i czołowe postaci tzw. manosfery mają odpowiedzieć na prawie 60 zarzutów, w tym o gwałt, handel ludźmi i rozpowszechnianie pornografii dziecięcej. Skąd popularność tego typu ludzi wśród młodych mężczyzn?

A także: co to znaczy koalicja chętnych i jak ma się ona do budowy lufy.

Rozkład jazdy: 

(02:55) Piotr Skwieciński: Roszady w rządzie i armii Ukrainy

(22:23) Łukasz Wójcik: Porozumienie USA-Arabia Saudyjska w sprawie energii jądrowej

(49:39) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Koalicja niechętnych

(56:14) Podziękowania

(1:03:40) Beata Szady: Keiko Fujimori prezydentem Peru

(1:21:50) Patryk Kugiel: „Karaluchy" chcą uczciwej rekrutacji na studia w Indiach

(1:45:07) Magdalena Grzyb: Bracia Tate: idole manosfery

(2:04:29) Do usłyszenia

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Co zęby mówią o człowieku? Dlaczego ich leczenie jest tak drogie? Czy zdrowy, biały uśmiech stał się dziś wyznacznikiem statusu społecznego?

W kolejnym odcinku „Raportu - sezonu nieogórkowego” porozmawiamy o dziedzinie medycyny, która na całym świecie jest coraz bardziej zaawansowana, a jednocześnie dla wielu osób coraz mniej dostępna. W Polsce ponad 65 procent pacjentów leczy zęby prywatnie, ale jednocześnie różnice w cenach napędzają turystykę stomatologiczną, choćby popularne wyjazdy do Turcji.

Maciej Michalak, stomatolog specjalizujący się w chirurgii stomatologicznej i implantologii, mówi, że w jamie ustnej zapisana jest historia człowieka. Widać w niej choroby, zaniedbania, stres, a czasem nawet ślady przemocy. Stan uzębienia coraz częściej zdradza również społeczne nierówności.

Skąd biorą się wysokie ceny usług stomatologicznych? Czego Polska mogłaby nauczyć się na przykład od krajów skandynawskich? Czy sztuczna inteligencja oraz medycyna regeneracyjna sprawią, że w przyszłości leczenie zębów stanie się łatwiejsze i bardziej dostępne? A może… jeszcze droższe?

Gość: Maciej Michalak

Realizacja: Filip Marcinkowski

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Zdominowany przez partię Tisza węgierski parlament nowelizuje konstytucję, wprowadzając radykalne zmiany w funkcjonowaniu najwyższych organów państwa, wymiaru sprawiedliwości oraz w zasadach stosowania najważniejszych ustaw. Parlament uchwalił między innymi przedterminowe zakończenie kadencji prezydenta kraju. Rządzący Węgrami Peter Magyar twierdzi, że posiada mandat do dokonywania tak radykalnych zmian, ale jego krytycy pytają, czy można reformować kraj skorumpowany przez lata rządów Wiktora Orbána, stosując metody, które nie mieszczą się w zestawie praw konstytucyjnych rządu. Czy zatem w przypadku Węgier cel uświęca środki? I jak reformy Magyara zostaną przyjęte przez Komisję Europejską, która przez lata krytykowała jego poprzednika za działania niezgodne z prawem?

Znikają kontrole oraz płot na granicy Hiszpanii z należącym do Zjednoczonego Królestwa Gibraltarem. Dlaczego po obu stronach niedawnej granicy ludzie oddychają z ulgą? I czy to koniec zabiegów Hiszpanii o odzyskanie brytyjskiej enklawy?

Na indonezyjskiej wyspie Bali mieszkańcy protestują przeciwko – jak to określają – „rabunkowi wody” dokonywanemu przez przemysł turystyczny. Dlaczego ta rajska wyspa zmienia się w miejsce nie do życia dla lokalnych mieszkańców?

Międzynarodowy Komitet Olimpijski zapowiada uchylenie zakazu występów sportowców z Rosji na Igrzyskach Olimpijskich. Polska i Ukraina protestują, ale czy te głosy mogą zmienić stanowisko MKOL? I kto stoi za tą decyzją? Dla ułatwienia podpowiem, że Igrzyska Olimpijskie w 2028 roku odbędą się w Los Angeles.

W programie również rozmowa z autorem książki o Cinta Larga, rdzennej ludności Amazonii, która najdłużej na świecie opierała się kontaktowi z człowiekiem z Zachodu. Czy członkowie tej społeczności żałują dziś otwarcia na zdobycze cywilizacji białych ludzi?

A także: kiedy bezprawie staje się prawem.

Rozkład jazdy: 

(03:05) Dominik Héjj: Tisza zmienia Węgry

(25:59) Mateusz Mazzini: Gibraltar połączony z Andaluzją

(49:36) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Jak się pozbyć prezydenta

(55:05) Zapraszamy na Makbeta

(56:35) Podziękowania

(1:03:23) Marcin Żyła: Bali bez wody

(1:20:14) Michał Banasiak: Koniec bojkotu Rosji w sporcie?

(1:44:59) Alex Cuadros: Cinta Larga po kontakcie z białym człowiekiem

(2:07:22) Do usłyszenia

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Kolejna wakacyjna środa i kolejny odcinek naszego Raportowego sezonu nieogórkowego, czyli serii programów letnich, w których dajemy poszaleć wyobraźni na słońcu. Dziś porozmawiamy o pomocy humanitarnej. Skąd w ogóle wziął się pomysł, by pomagać ludziom w zorganizowany sposób? Jak pomoc została uprzemysłowiona i uromantyczniona? Co było wcześniej? Kto pracuje w organizacjach pomocowych i dlaczego? Jak zmieniało się podejście do pomocy humanitarnej i rozwojowej, a zwłaszcza do odbiorców pomocy? Zastanowimy się, jak nie zawłaszczać wizerunku osoby korzystającej z pomocy. Spróbujemy odpowiedzieć na pytanie, kto i dlaczego takiego zawłaszczenia dokonuje.

Goście: Małgorzata Wosińska, Maciej Bagiński

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Liderka francuskiej partii Zgromadzenie Marine Le Pen uznana przez sąd apelacyjny winną sprzeniewierzenia prawie 3 milionów euro z funduszy europejskich i skazana na trzy lata więzienia, w tym dwa w zawieszeniu. Mimo to Le Pen zapowiada kandydowanie w wyborach prezydenckich w przyszłym roku. Jej partia prowadzi w sondażach i ma dużą szansę na zwycięstwo. Co o polityce francuskiej mówi historia Marine Le Pen, kolejnej liderki politycznej wysokiego szczebla skazanej za przestępstwa korupcyjne? I jak na jej decyzję zareaguje numer 2 w Zgromadzeniu - Jordan Bardella?

Donald Trump zapowiada przekazanie Ukrainie licencji na produkcję rakiet do systemów Patriot i popiera ataki Ukrainy na cele w Rosji. Czy szczyt NATO w Ankarze był nowym otwarciem dla sojuszu? I na czym polega europeizacja Sojuszu?

Na rynkach brakuje obwodów drukowanych, czyli płytek obecnych w niemal każdym urządzeniu elektronicznym. Czy deficyt płytek PCB spowolni rozwój sztucznej inteligencji? I kto na tym zarobi najwięcej?

W Kolumbii władzę przejmuje prezydent, który zapowiada budowę ogromnych więzień zamiast rozmów z rebeliantami. Abelardo de la Espriella to kolejny latynoamerykański prezydent, dla którego wzorem jest Donald Trump. Jaka przyszłość czeka Kolumbię?

Naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu rozpoczęli przełomowe badania tras migracyjnych bocianów. Dzięki kamerom, które zainstalowano ptakom na ciele, wiemy znacznie więcej na temat ich zwyczajów i zagrożeń w czasie podróży. Co nam daje ta wiedza?

Rozkład jazdy: 

(02:20) Joanna Nowicka: Marine Le Pen skazana, wystartuje w wyborach

(24:51) Justyna Gotkowska: Szczyt NATO w Ankarze

(49:29) Podziękowania

(56:27) Adrian Bąk: Brak PCB zagrożeniem dla AI?

(1:08:10) Joanna Gocłowska-Bolek: Nowy prezydent Kolumbii

(1:29:54) Piotr Tryjanowski: Świat z lotu bociana

(1:53:33) Do usłyszenia

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Czym w wysokich górach jest „strefa śmierci”? Jak wpływa na funkcjonowanie człowieka? Czy wracając z Himalajów lub Karakorum, wspinacze mają się z kim podzielić tym, co tam przeżyli?

Adam Bielecki, himalaista i bohater drugiego odcinka „Sezonu nieogórkowego”, mówi, że wyprawa w wysokie góry jest jak podróż na inną planetę. Jego kariera była niezwykła. Już w wieku 17 lat wszedł na swój pierwszy siedmiotysięcznik. Potem było zdobycie Makalu i K2 oraz pierwsze zimowe wejścia na Gaszerbrum I i Broad Peak (2013) – głośno dyskutowana w Polsce wyprawa, w której zginęło dwoje członków zespołu szczytowego. W 2018 roku wziął udział w spektakularnej akcji ratowniczej na Nanga Parbat. Dziś cieszy się zarówno na najtrudniejsze wyprawy, jak i na wycieczki w górach z dziećmi.

Na nizinnych wysokościach, lecz w pięknym mieście Poznaniu, porozmawialiśmy o tym, co łączy wszystkie góry świata (oraz wszystkich górołazów). O pięknie, zachwycie i o ryzyku, jakie niesie podejmowanie decyzji w górach – ale także ich późniejsza ocena.

Gość: Adam Bielecki

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]