We wrześniu trzy wybory regionalne w Niemczech, pierwsze z nich w landzie Saksonia-Anhalt w niedzielę. Pokażą one siłę Alternatywy dla Niemiec, która cieszy się dziś wśród Niemców rekordową popularnością. Skąd bierze się ta popularność? Jak wygląda program AfD i czym byłoby utworzenie przez tę partię choćby jednego rządu regionalnego w RFN? Czy partie głównego nurtu mają realne narzędzia, by powstrzymać marsz AfD do władzy i dlaczego wszelkie próby izolowania tej partii kończą się - jak dotąd - wzrostem jej popularności?

Po nieco ponad miesięcznej przerwie Stany Zjednoczone wznowiły ostrzał Iranu. Iran odpowiedział atakami na bazy amerykańskie w regionie. W armii amerykańskiej zmiana na wysokim stanowisku, która pokazuje napięcia w administracji. Czy wraz ze zbliżającymi się wyborami połówkowymi Trump szuka sposobu zakończenia wojny?

W więzieniu w Hadze zmarł Ratko Mladić, były serbski generał odpowiedzialny za zbrodnie wojenne w Bośni i Hercegowinie w latach 90. XX wieku, w tym oblężenie Sarajewa i ludobójstwo w Srebrenicy. Czy jego los może być przestrogą dla współczesnych zbrodniarzy?

Po samobójczej śmierci Jasona Ardaya - najmłodszego profesora w historii brytyjskiej edukacji wyższej - Brytyjczycy zadają sobie pytania o przyczyny tej śmierci. Czy Arday został zaszczuty przez media? Czy padł ofiarą wojny kulturowej, która dzieli nie tylko Wielką Brytanię?

Lionel Messi kończy karierę reprezentacyjną. Na czym polega fenomen tego niezwykłego sportowca i co mówi on nie tylko o piłce nożnej, ale także o Argentynie i jej historii?

A także: strach dla każdego w dowolnej ilości. Politycy zadbają, by go nigdy nie zabrakło.

Rozkład jazdy: 

(02:43) Kamil Frymark: AFD w drodze do władzy w Niemczech?

(31:17) Marcin Fatalski: USA i Iran znów w stanie wojny

(58:49) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Strach, straszak, straszydło

(1:05:11) Zaproszenie na AI Summit

(1:06:11) Podziękowania

(1:12:55) Marcin Żyła: Zmarł "Kat Srebrenicy

(1:31:13) Agata Bielik Robson: Jason Arday: ofiara mediów, Cambridge czy wojny kulturowej?

(1:59:08) Michał Okoński: Messi odchodzi z reprezentacji Argentyny

(2:23:23) Do usłyszenia

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Islandczycy zagłosowali w referendum przeciwko wznowieniu rozmów w sprawie członkostwa tego kraju w Unii Europejskiej. Rozmowy były zawieszone od 2013 roku. Islandia jako kraj należący do Europejskiego Obszaru Gospodarczego przyjęła większość ustawodawstwa Unii nie mając realnie głosu w sprawie tworzenia tego ustawodawstwa. Dlaczego zatem Islandczycy zdecydowali się odrzucić szansę na pełne członkostwo? Dlaczego premier kraju Kristrún Frostadóttir w ogóle zdecydowała się rozpisać referendum? I jakie wnioski z tego głosowania płyną dla Unii Europejskiej, zwłaszcza dla dalszego rozszerzania wspólnoty?

Gość: Piotr Szymański

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Co to za świat, w którym chowanie zmarłych, stawianie im grobu jest poza prawem?

Co to za świat, w którym porodówki podobne są do kostnicy?

Co to za świat, w którym miasta pełne są łysych kobiet, które sprzedają swoje włosy, żeby kupić jedzenie?

Co to za świat, w którym ludzie zarażeni wirusem niepamięci muszą uciekać przez szczyty wysokich, nieprzyjaznych gór?

Nie, nie są to obrazy wzięte z dystopijnej powieści grozy, lecz kadry rzeczywistości, w której żyjemy – mówi wenezuelska pisarka, autorka znakomitej powieści „Trzeci Kraj”, która jest gościem tego odcinka Raportu o książkach.

Tytułowy Trzeci Kraj to „granica wewnątrz innej granicy, gdzie łączyła się Kordyliera Wschodnia i Zachodnia, dobro i zło, legenda i rzeczywistość, żywi i umarli”.

Trzeci Kraj to nielegalny cmentarz położony w przygranicznej osadzie, rządzonej przez bojówkarzy i przemytników. Przeciwko nim stanęła pewna kobieta, która kopała groby dla zmarłych własnymi rękami. I to także jest prawdziwa historia.

Prowadzenie: Agata Kasprolewicz

Gość: Karina Sainz Borgo

Lektorka: Magdalena Mikołajczuk

Książka: „Trzeci Kraj” Karina Sainz Borgo / przekład: Adam Elbanowski / Oficyna Literacka Noir Sur Blanc

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

W Ameryce Północnej wojna na cła. Stany Zjednoczone zwiększyły wysokość taryf na niektóre produkty importowane z Kanady o 50 proc. Donald Trump – który wcześniej mówił o tym kraju jako o potencjalnym 51. stanie USA – specjalnym dekretem zmienia nazwę jeziora Ontario na „Jezioro Ameryka”. Ottawa odpowiada jednak twardo, a premier Mark Carney mówi wprost: „zostaliśmy zaatakowani”. Analitycy przewidują powrót do negocjacji, jednak efekty konfliktu zostaną na dłużej. Zwłaszcza wśród Kanadyjczyków, których aż 48 proc. postrzega Amerykanów negatywnie. Dlaczego tym razem Kanada zareagowała tak ostro? Czy konflikt handlowy przyniesie kres tradycyjnej przyjaźni między najbliższymi sąsiadami? I na czym polega pomysł Carneya na „nową Kanadę”?

Izrael zaatakował bazę wojskową na północy Syrii, tłumacząc to zagrożeniem ze strony Turcji. Czy premier Netanjahu tak bardzo boi się przegranej w wyborach, że chce wykreować sztucznego wroga?

Gdzie znajduje się najpiękniej położone lotnisko w Polsce? I dlaczego ptaki są przyjaciółmi szybowników? W tym wydaniu „Raportu” – korespondencja znad chmur.

Tegoroczne zjawisko pogodowe El Niño będzie prawdopodobnie najsilniejsze w historii pomiarów. Jak i dlaczego zmiana temperatury na Pacyfiku wpłynie na pogodę na całym świecie?

Setki osób zginęły na pograniczu nepalsko-tybetańskim po tym, gdy zawalenie się lodowca wywołało serię gwałtownych powodzi błyskawicznych. Czy ta tragedia zmieni sytuację w Nepalu?

Rozkład jazdy: 

(02:42) Marcin Gabryś: Kanada kontra Trump

(30:46) Łukasz Wójcik: Po izraelskim nalocie na bazę w Syrii

(51:51) Podziękowania

(58:57) Dariusz Rosiak: Rosiak w chmurach

(1:22:40) Michał Brennek: El Niño, La Niña i inne minima

(1:45:08) Patryk Kugiel: Tragedia w Transhimalajach

(2:06:55) Do usłyszenia

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

"Żaden początek nie może się wydarzyć bez użycia przemocy”; „Wszelkie braterstwo, do jakiego zdolni są ludzie, wyrasta z bratobójstwa”; „Każda stworzona przez ludzi organizacja polityczna ma swe źródło w zbrodni” - tak pisała Hannah Arendt, wybitna myślicielka, filozofka, badaczka polityki, pamięci, zła i przemocy w życiu narodów.

Państwa narodowe, również te, które dziś z dumą wyznają filozofię praw człowieka i obywatela, oparte są na wcześniejszych czystkach etnicznych, na rzeziach - które budowały narodową tożsamość, zbrodniach, często o charakterze ludobójczym. Rozmawiamy o tym w bardzo konkretnym momencie historycznym:

W czasie, gdy Izrael - państwo, którego jednym w fundamentów założycielskich jest Holokaust dokonuje zbrodni wojennych, a być może również ludobójstwa na Palestyńczykach.

W czasie, gdy wśród sprawców Holokaustu - Niemców pojawiają się ruchy społeczne i partie polityczne, które próbują dystansować się od winy za zbrodnie dokonane 80 lat temu.

W czasie, kiedy status Polski – jeszcze niedawno wyłącznie ofiary II wojny światowej – coraz częściej podważany jest nie tylko przez innych, ale też przez nas samych. Rozmawiamy wreszcie w trakcie historycznego sporu między Polską i Ukrainą na temat Wołynia, a także ukraińskiego nacjonalizmu i polskiego kolonializmu - jak określają niektórzy politykę Polski na różnych etapach krytycy polskiej historii.

Co to jest kapitał moralny i dlaczego dążenie do jego zachowania i zwiększania stanowi podstawę polityki historycznej każdego kraju. Jak można stracić status bohatera czy ofiary i stać się sprawcą wydarzeń w historii? I wreszcie, jak w tym wszystkim zachować zdrowy rozsądek, który pozwoli sąsiadom i nie tylko żyć w pokoju i akceptacji wzajemnego prawa do rozumienia historii.

Gość: Michał Łuczewski

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Malta to kraj niewielki, by rzec – malutki. Tysiąc razy mniejszy od Polski. Ale historię ma olbrzymią. I gdyby chcieć znaleźć miarę, która najlepiej oddałaby charakter tej wyspy, byłoby nią zagęszczenie historii na metrze kwadratowym.

To zagęszczenie historii, którą od tysiącleci budowali Fenicjanie, Arabowie, joannici, Francuzi, Brytyjczycy… Kto wie, może też olbrzymi i kosmici, wybrzmiewa w języku i polityce. I niejednej rzeczy w opowieści o Malcie nie da się uznać za prostą czy pozbawioną wewnętrznych sprzeczności.

Gościem tego odcinka Raportu o książkach jest autor reportażu „Malta. Święci i diabły” Michał Potocki.

Prowadzenie: Agata Kasprolewicz

Gość: Michał Potocki

Książka: „Malta. Święci i diabły” – Michał Potocki

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Mychajło Fedorow - popularny wśród Ukraińców były minister obrony - wezwał do zorganizowania wyborów prezydenckich. Wyzwanie rzucone Zełenskiemu tłumaczy korupcją oraz „systemowym kryzysem władzy”. Niemal równocześnie służby antykorupcyjne ogłosiły istnienie kolejnego układu przestępczego obejmującego urzędników związanych z prezydentem. Po doniesieniach prasy Zełenski zdymisjonował wiceszefową swojego biura. Tymczasem Rosja w ostatnich dniach nasiliła ataki z powietrza. Celem są obiekty infrastruktury krytycznej, co może osłabić państwo przed kolejną zimą. Na ile poważne jest wyzwanie rzucone Zełenskiemu przez Fedorowa? Czy były minister może liczyć na poparcie Ukraińców? Oraz czy śledztwa prowadzone przez służby antykorupcyjne zagrożą prezydentowi?

29 amerykańskich stanów oskarża firmę Meta o to, że celowo uzależnia dzieci od swoich serwisów. Czy największy w USA proces w obronie konsumentów wymusi zmiany w obu tych serwisach?

Czy współczesną metropolię da się urządzić tak, aby żyło się w niej dobrze? W „Raporcie” opowiemy o pomyśle na „piętnastominutowe miasto”.

W Kazachstanie: nowa konstytucja, nowy parlament, nowe wybory i „nowy”, choć ten sam prezydent. Jak się żyje w największym po Rosji państwie postsowieckim?

Donald Trump skraca wspólne z Koreą Południową ćwiczenia wojskowe i zapowiada spotkanie z Kim Dzong Unem. Czy to zapowiedź wycofywania się Amerykanów z Półwyspu?

W programie będzie też o tym, co łączy borsuka… z Winstonem Churchillem.

Rozkład jazdy: 

(02:34) Wojciech Konończuk: Zełenski pod presją

(28:33) Wojciech Brzeziński: Czy Meta uzależnia dzieci?

(48:40) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Skłodowska, głuptak i kupa kamieni

(55:10) Podziękowania

(1:02:16) Anna Dudzińska: Wszędzie w kwadrans

(1:24:33) Oskar Pietrewicz: Co ciągnie Trumpa do Kim Dzong Una?

(1:50:24) Wojciech Górecki: Kazachstan: nowa konstytucja, stare problemy

(2:14:30) Do usłyszenia

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Memento Mori Dance Club to nazwa kolektywu muzycznego zawiązanego przez pszczelarzy, punkrockowców, twórców kultury, a przede wszystkim – przez sąsiadów z jednej z podolsztyńskich gmin. Badają oni związki między polskim tradycyjnym śpiewem religijnym a taneczną muzyką minionych wieków. Przez lata, od Roztocza po Podlasie, szukali pieśni religijnych, poznawali wiejskich muzyków. A potem odkryli, że już w dawnej Polsce religijne teksty – także teksty pieśni żałobnych – dobierano do popularnych melodii tanecznych.

O tych odkryciach i wydanej przez kolektyw płycie opowie w tym odcinku „Sezonu nieogórkowego” Johann Wolfgang Niklaus, jeden z członków Memento Mori Dance Club. Urodził się w Monachium, dorastał w górach południowego Tyrolu, od kilkudziesięciu lat mieszka w Polsce, gdzie współzakładał Teatr Wiejski Węgajty i gdzie prowadzi Scholę Węgajty, praktykującą dawne tradycje dramatu i śpiewu liturgicznego.

Gość: Johann Wolfgang Niklaus

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Trzy dni przed śmiercią Paul Auster zwrócił się do swojej żony Siri Hustvedt ze słowami: „Chcę wrócić jako duch”.

Paul Auster, jeden z najsłynniejszych amerykańskich pisarzy, zmarł w pokoju pełnym książek i światła w ukochanym domu pary na Brooklynie, dzielnicy, która tak często wracała w jego powieściach.

Siri Hustvedt, także znakomita pisarka, po śmierci ukochanego zaczęła pisać „Księgę duchów”, by - jak mówi w tym odcinku Raportu o książkach: "Przywrócić Paula, aby go odzyskać".

Bo pisanie i żałoba mają kilka cech wspólnych - w podobny sposób załamują czasoprzestrzeń, potrafią też przywoływać duchy.

Prowadzenie: Agata Kasprolewicz

Gość: Siri Hustvedt

Lektorka: Magdalena Mikołajczuk

Książka: „Księga duchów” / Siri Hustvedt / tłumaczenie: Jerzy Kozłowski

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Premier Izraela odrzuca 15-punktowy plan pokojowy dla Gazy. Benjamin Netanyahu zapowiada, że Izrael nie wycofa się z Gazy dopóki nie nastąpi całkowite rozbrojenie Hamasu. Rośnie liczba ataków osadników na Zachodnim Brzegu, od początku roku 76 Palestyńczyków zostało tam zabitych przez żołnierzy lub osadników. Jemeńscy Huti dokonali kolejnego ataku na statek na Morzu Czerwonym. Od kilku tygodni Huti atakują statki na tym akwenie zapowiadając blokadę saudyjskich portów na Morzu Czerwonym. Amerykanie mówią, że panują nad sytuacją w cieśninie Ormuz, jednak władze Iranu twierdzą, że to one kontrolują cieśninę. Jaki wpływ na obecny rozwój wypadków mają zbliżające się wybory w USA, Izraelu, a potem w Autonomii Palestyńskiej.

Przed zbliżającymi się negocjacjami z Brukselą Chiny wykluczają kompromis w sprawie zmiany swojego modelu gospodarczego. Dlaczego Europa słusznie obawia się, że model ten powoduje problemy dla gospodarek na Starym Kontynencie?

W pożarach, które od kilku tygodni niszczą Europę, giną nie tylko ludzie, ale też miliony zwierząt. Dlaczego tak mało zwracamy uwagę na śmierć zwierząt? Czy - a jeśli tak, to gdzie - istnieje granica przejmowania się ich losem? Czy w sytuacji klęsk naturalnych i wojen należy chronić wszystkie istoty zdolne do odczuwania bólu i cierpienia?

Daniel Kinahan, do niedawna jeden z najbardziej poszukiwanych przestępców na świecie, stanął w niedzielę przed sądem w Dublinie, gdzie został oskarżony o kierowanie organizacją przestępczą. Skąd wzięło się gangsterskie imperium rodziny Kinahanów i dlaczego Daniel przez lata był jedną z najważniejszych postaci w europejskim boksie?

Roboty podbijają świat medycyny. Na ile roboty medyczne rzeczywiście zmieniają sytuację opieki zdrowotnej? Jakie problemy natury naukowej, medycznej, ale również etycznej budzi rozwój tej dziedziny i kogo stać na terapię z udziałem tych urządzeń?

A także: o hybrydowej wojnie trollowej przed francuskimi wyborami.

Rozkład jazdy: 

(02:56) Łukasz Fyderek: Przemoc i polityczne zapętlenie na Bliskim Wschodzie

(20:10) Jakub Jakóbowski: Chiny 2.0 kontra Europa

(45:41) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Czy Francja da sobie ukraść wybory?

(52:14) Podziękowania

(59:10) Marcin Żyła: Zwierzęta w czasie pożarów

(1:26:41) Aleksandra Łojek: Irlandzki król kokainy i boksu za kratami

(1:54:23) Cezary Kozanecki: Roboty medyczne: co zmieniają i dla kogo?

(2:25:35) Do usłyszenia

---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]