Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

Trwa ofensywa izraelska w Gazie. Wojska izraelskie otoczyły miasto Gaza i niszczą infrastrukturę Hamasu. Po otwarciu granicy Gazy z Egiptem kilkuset obcokrajowców opuściło Strefę, Egipt zgodził się także na przyjęcie kilkudziesięciu rannych Palestyńczyków. Pogłębia się katastrofa humanitarna, izraelskie bomby trafiają w budynki cywilne, w tym szpitale i szkoły. W piątek do Izraela przyjechał sekretarz stanu Anthony Blinken. Podkreślił, że sposób w jaki Izrael się broni ma znaczenie. Jak może skończyć się ten konflikt? I dlaczego wzbudza tak skrajne emocje na całym świecie?

Kontrofensywa na wschodzie i południu nie posuwa się zgodnie z założeniami – przyznał szef armii ukraińskiej. Czy Ukraina przegrywa wojnę z Rosją?

Unia Europejska ma nową strategię walki z przemytem narkotyków. Dlaczego Europa stała się głównym odbiorcą tych substancji?

Czy sztuczną inteligencję można kontrolować. Uczestnicy szczytu w Wielkiej Brytanii uważają, że bez regulacji AI grozi nam niebezpieczeństwo.

W programie również literacka podróż po wschodzie Ukrainy.

I próba odpowiedzi na pytanie: co to znaczy, że większość ma rację.

Rozkład jazdy: 

(2:00) Osama Abo Zebida i Anwar Al Gendy, mieszkańcy Gazy o sytuacji w strefie

(12:02) Łukasz Fyderek o sytuacji w Strefie Gazy

(38:09) Michał Potocki o stagnacji ukraińskiej kontrofensywy

(1:03:41) Świat z boku - Grzegorz Dobiecki o racji większości

(1:09:36) Podziękowania

(1:15:11) Adrian Bąk o europejskich przemytach narkotyków

(1:29:48) Aleksandra Przegalińska o regulacjach AI

(1:51:01) Oleksandr Myched w literackiej podróży po wschodzie Ukrainy

(2:12:50) Do usłyszenia

Jak zbudowano piramidy? Kim był faraon, który chciał wprowadzić w starożytnym Egipcie monoteizm? Czy Kleopatra była jedyną wielką władczynią Egiptu? Kim są egipscy chrześcijanie? Jak muzułmanie podbili Egipt? Ile trwała budowa Kanału Sueskiego? I kto napisał operę na jego otwarcie? Czym dla współczesnych Egipcjan jest spuścizna faraonów? I dlaczego okres starożytny tak mocno zapisał się w zachodniej kulturze? Na te i wiele innych pytań ambasador Jan Natkański odpowie w 5. odcinku Opowieści arabskich w Raporcie o stanie świata.

Zaprasza Agata Kasprolewicz.

Gość: Jan Natkański

Realizuje: Kris Wawrzak

Setki tysięcy Palestyńczyków chronią się w środkach humanitarnych na terenie całej Gazy, uciekając przed izraelskimi bombardowaniami. Izrael dokonuje wypadów militarnych na teren Strefy, choć jak dotychczas nie nastąpiła pełnoskalowa ofensywa militarna. Wznowiono dostawy humanitarne do Gazy, choć ich poziom jest niewystarczający, co powoduje, że szpitale nie mogą normalnie funkcjonować. Unia Europejska wezwała do wprowadzenia tzw. „przerw humanitarnych” w walkach między Hamasem i Izraelem w celu ulżenia ludziom. Jak dotąd wezwania te są nieskuteczne.

Kim były ofiary napaści Hamasu na Izrael 7 października? I czy wspólnoty kibucowe przetrwają traumę wywołaną tymi wydarzeniami?

Opowiemy także o izraelskim artyście, który próbował budować porozumienia między Izraelczykami a Palestyńczykami. Czy w obecnej sytuacji sztuka może odgrywać taką rolę?

Opozycja w Wenezueli wybiera wspólną kandydatkę do wyborów prezydenckich w przyszłym roku. Czy to zapowiedź realnych problemów prezydenta Maduro?

W Szwajcarii prawica wygrywa wybory. Czego brakuje mieszkańcom tego bogatego kraju? A może czego i kogo mają za dużo?

A także: Abrakadabra, czyli trumny, duchy i transcendencja w polityce.

Rozkład jazdy: 

(2:00) Jan Bratkowski o sytuacji w Strefie Gazy

(19:36) Anna Dudzińska o artyście, który próbował łączyć

(40:02) Małgorzata Wosińska o izraelskiej stronie konfliktu

(1:06:57) Świat z boku - Grzegorz Dobiecki o transcendencji w polityce

(1:12:23) Podziękowania

(1:18:07) Joanna Gocłowska-Bolek o kandydatce na prezydentkę Wenezueli

(1:33:54) Agnieszka Kamińska o wygranej prawicy w Szwajcarii

(1:55:03) Do usłyszenia

Turcja wyprosiła ze swojego terenu liderów Hamasu i zgłasza gotowość do wystąpienia w roli mediatora w konflikcie izraelsko-palestyńskim. Jednocześnie prezydent Erdogan uznał, że Hamas nie jest grupą terrorystyczną, tylko patriotyczną organizacją, która broni swojego terytorium i narodu. Erdogan przesłał także do parlamentu wniosek w sprawie przyjęcia Szwecji do NATO. Turcja jest, obok Węgier, ostatnim krajem, który do tej pory wyrażał obiekcje wobec członkostwa Szwecji. Czy Ankara ma szansę na zbliżenie Izraela i Palestyńczyków? Czy może odgrywać rolę poważnego gracza w globalnej polityce, a może już ją odgrywa? I jaką rolę może odegrać w tych staraniach Zachód?

Gość: Karol Wasilewski

Jak w Iraku rodził się nacjonalizm i ruch antybrytyjski? Dlaczego część irackich generałów dążyła do sojuszu z Hitlerem w czasie II wojny światowej? Jaki los spotkał irackich Żydów? Czym była partia BAAS łącząca myśl panarabską i socjalistyczną? Skąd wziął się Saddam Hussein? Czy jego drapieżna i krwawa polityka zgubiła Irak? Jaką rolę odegrali Amerykanie w powstaniu ISIS? I dlaczego iracka elita polityczna nie potrafi rządzić krajem? Na te i wiele innych pytań ambasador Jan Natkański odpowie w 4. odcinku Opowieści arabskich w Raporcie o stanie świata.

Zaprasza Agata Kasprolewicz.

Gość: Jan Natkański

Realizuje: Kris Wawrzak

Chiny świętują 10-lecie Inicjatywy Pasa i Szlaku, czyli wielkiego projektu, który miał uczynić z Chin wielkiego gracza w globalnej gospodarce i polityce. Czy pomysł wypalił? Czy przy okazji Chiny - z niewielką pomocą Rosji - stały się liderem państw nieuznających amerykańskiego porządku światowego? I jakie jest podejście Pekinu do wojny Izraela z Hamasem? 

Pierwsze amerykańskie rakiety dalekiego zasięgu już w użyciu przez Ukraińców. Jak wydarzenia Bliskim Wschodzie wpłyną na wojnę Rosji z Ukrainą?

W państwach arabskich wrze. Co dalej z Porozumieniami Abrahamowymi? I jaką rolę w tej wojnie odgrywa Unia Europejska? 

Francja podzielona przez wojnę na Bliskim Wschodzie. Czy rząd wykorzysta moment, by zaostrzyć prawo migracyjne?

W Argentynie wybory prezydenckie. Liderem sondaży libertariański polityk, który chce totalnej rewolucyjnej zmiany w kraju. Dlaczego Argentyńczycy, zwłaszcza młodzi, mu wierzą?

A także: Wschód bliski i dalszy. Jak ta wojna zmienia nas wszystkich.

Rozkład jazdy: 

(2:04) Wyjaśnienie

(3:22) Bogdan Góralczyk o 10-leciu Inicjatywy Pasa i Szlaku

(26:29) Zbigniew Parafianowicz o nowych rakietach dla Ukrainy

(48:21) Świat z boku - Grzegorz Dobiecki o Wschodzie bliskim i dalszym

(53:36) Podziękowania

(59:12) Marcin Pośpiech o wyborach w Argentynie

(1:12:37) Jerzy Haszczyński o sytuacji na Bliskim Wschodzie

(1:36:06) Piotr Kamiński o nastrojach we Francji

(2:03:18) Do usłyszenia

Setki ludzi zginęły po zbombardowaniu szpitala w Gazie, w którym chronili się palestyńscy cywile. Hamas twierdzi, że ataku dokonał Izrael, Izrael obarcza odpowiedzialnością Palestyński Islamski Dżihad. Po tym wydarzeniu Jordania odwołuje planowany szczyt z udziałem prezydenta Bidena i liderów arabskich. Czy Bidenowi uda się przekonać premiera Izraela do otwarcia korytarzy humanitarnych z Gazy? Jak zachowa się libański Hezbollah, który ogłosił środę dniem gniewu? Czy śmierć pięciuset cywilów w szpitalu w Gazie może być punktem przełomowym w odbiorze tej wojny przez międzynarodową opinię publiczną?

Gość: Mariusz Borkowski

3. odcinek "Opowieści arabskich Jana Natkańskiego" zabierze nas, na tereny współczesnego Iraku, gdzie narodziła się najstarsza cywilizacja. Zawdzięczamy jej: pismo klinowe, kalendarz księżycowy, koncepcję raju i epos „Gilgamesz”, ale przodkowie współczesnych Irakijczyków wymyślili też wbijanie na pal i wyjątkowo bestialskie metody mszczenia się na wrogu. W historii Iraku od Mezopotamii po traktat Sykes Picot z 1916 roku - w którym Wielka Brytania wraz z Francją dokonały podziału Bliskiego Wschodu - piękno przeplata się z okrucieństwem.

Prowadzi: Agata Kasprolewicz

Gość: Jan Natkański

Realizuje: Kris Wawrzak

Mija tydzień od ofensywy Hamasu na Izrael. Izrael kontynuuje oblężenie Strefy Gazy i powołuje rząd jedności narodowej. Liczba zabitych i rannych w Gazie nieustannie rośnie. Izrael odwiedzają przedstawiciele Stanów Zjednoczonych i Unii Europejskiej. W Europie marsze poparcia zarówno proizraelskie, jak i proarabskie. Komu zależy na pokoju, a komu na wojnie? I co oznacza poparcie dla Izraela, a co dla Palestyny?

Polska daje schronienie wielu uciekinierom z Białorusi i członkom tamtejszej opozycji. Nie wszyscy przeciwnicy Aleksandra Łukaszenki jednoczą się jednak pod wspólnym sztandarem. Dlaczego różnym nurtom opozycji białoruskiej nie udaje się porozumieć?

Rząd Stanów Zjednoczonych rozpoczyna akcję deportowania Wenezuelczyków, którzy od sierpnia przekroczyli nielegalnie południową granicę USA z Meksykiem. Kryzys migracyjny za oceanem znów wymyka się spod kontroli. Kto jest temu winny?

W Australii historyczne referendum w sprawie wpisania Aborygenów i mieszkańców Wysp Cieśniny Torresa do konstytucji. To głosowanie może zdefiniować przyszłość Australii na następne dziesięciolecia. Dlaczego jest takie ważne?

Prowadzenie: Adrian Bąk

Wydawca: Marcin Pośpiech

Realizacja: Kris Wawrzak

Rozkład jazdy: 

(1:59) Marek Matusiak i Łukasz Fyderek o konflikcie w Strefie Gazy

(44:54) Andrzej Kohut o deportacji Wenezuelczyków

(1:06:36) Bartosz Panek o białoruskiej opozycji

(1:23:16) Podziękowania

(1:28:43) Jarosław Błaszczak o historycznym referendum w Australii

(1:49:37) Do usłyszenia

Izrael odbija utracone w wyniku ataku Hamasu terytoria na południu kraju i w odwecie przeprowadza całkowite oblężenie Strefy Gazy. W wyniku blokady Gaza traci dostęp do pożywienia, wody czy prądu. Wciąż trwają potężne naloty sił izraelskich na ten obszar. Przy granicy ze Strefą Gazy koncentrowane są izraelskie wojska, spodziewana jest ofensywa lądowa. Izraelczycy wciąż odkrywają ciała ofiar ofensywy Hamasu. Hamas zapowiada, że będzie zabijał zakładników, jeśli Izrael nie przestanie uderzać na cele cywilne w Gazie. Liczba zabitych po obydwu stronach sięga już dwóch tysięcy osób i ciągle rośnie. Co dalej ze Strefą Gazy? Czy obszarowi grozi katastrofa humanitarna? Czy atak Hamasu i odwet Izraela ściągną na Bliski Wschód kolejną wielką wojnę?

Goście: Jarosław Kociszewski, Rula Shadeed, Laurence Weinbaum

Prowadzenie: Adrian Bąk

Wydawca: Marcin Pośpiech

Realizator: Kris Wawrzak