Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

Ukraina bez kalendarza członkostwa w NATO, ale z kolejną transzą pomocy wojskowej i zapowiedziami wsparcia ze strony grupy G7. Turcja deklaruje zgodę na członkostwo Szwecji w NATO, a Sojusz traktuje Rosję jako największe zagrożenie dla siebie i wraca częściowo do strategii obronnej z czasów zimnej wojny. Czy szczyt w Wilnie to kolejny etap odradzania się Sojuszu Północnoatlantyckiego. I kto zyskuje najwięcej w tym najnowszym rozdaniu NATO?

Aktorzy z Hollywood dołączają do strajku scenarzystów. Większość amerykańskich produkcji filmowych i telewizyjnych wstrzymana. Na jak długo? 

Nowa odsłona wojny Marka Zuckerberga z Elonem Muskiem: Meta wypuszcza na rynek aplikację konkurencyjną dla Twittera, którą w ciągu pięciu dni instaluje 100 milionów użytkowników.

Jakie bogactwa tkwią na dnie morza i dlaczego kilkaset krajów chce je eksploatować?

Zmarł Milan Kundera, czy był Czechem, czy Francuzem?

Rozkład jazdy: 

(2:09) Wojciech Lorenz o nowym rozdaniu NATO

(27:57) Jan Zając o aplikacji Threads od Meta

(42:43) Podziękowania

(48:53) Adrian Bąk o strajku scenarzystów w Hollywood

(1:03:23) Agata Kasprolewicz i Aleksander Kaczorowski wspominają Milana Kunderę

(1:35:28) Krzysztof Szamałek o eksploatacji dna morskiego

(1:58:50) Do usłyszenia

(1:59:43) Zakończenie

W drugim wakacyjnym odcinku „Raportu – sezonu nieogórkowego” porozmawiamy o mapach, czyli tak naprawdę o tym co wiemy i czego nie wiemy jeszcze o świecie. Od zarania dziejów ludzie posługują się mapami, ale wygląda na to, że to właśnie teraz żyjemy w czasach dla map rewolucyjnych. Z jednej strony dają nam one poczucie bezpieczeństwa i są pewnym wzorcem kulturowym, z drugiej strony mogą być niebezpieczną bronią i służyć propagandzie. Czy mapy rzeczywiście mogą kłamać? Jak geografia determinuje politykę i geopolitykę? Jak należy czytać mapy i jaka jest ich przyszłość?

Gość: Marcin Nowak

Dwie Ameryki – jedna bogata i chciwa, druga biedna i zapomniana. W jednej i drugiej panuje przemoc.

W lipcowym Raporcie o książkach wywiad z Patrickiem Raddenem Keefem – autorem nowo wydanej w Polsce brawurowej opowieści reporterskiej „Imperium bólu. Baronowie przemysłu farmaceutycznego”. To historia o rodzinie Sacklerów, która najpierw stała się ucieleśnieniem amerykańskiego snu, a potem doprowadziła do śmierci setek tysięcy Amerykanów. Lek, który miał zabijać ból, zaczął zabijał ludzi. Ale „Imperium bólu” to nie jest tylko opowieść o epidemii opioidowej, lecz przede wszystkim saga rodzinna – mówi Partick Radden Keefe.

W tym odcinku pożegnamy Cormaca McCarthy’ego, jednego z największych amerykańskich pisarzy, który w swoich książkach dekonstruował amerykańskie mity. Patrzył na amerykańsko-meksykańskie pogranicze, bezludne pustkowia Apallachów, patrzył na Amerykę biedną i nieszczęsną, zawsze pełną przemocy.

„Krwawy Południk”, „Rącze konie”, „To nie jest kraj dla starych ludzi”, czy „Droga” – to jego najbardziej znane tytuły. Ze swoimi czytelnikami pożegnał się książkami, w których ujawnił swoją fascynację nauką.

Zaprasza Agata Kasprolewicz.

Goście:

Patrick Radden Keefe

Marek Paryż

Maciej Jarkowiec

Rozkład jazdy: 

(2:39) Nicholas Britell - Motyw z serialu „Sukcesja”

(4:08) Rozmowa z Patrickiem Raddenem Keefem - cz 1

(31:06) The Rolling Stones - Mother’s Little Helper

(33:50) Rozmowa z Patrickiem Raddenem Keefem - cz 2

(56:18) Podziękowania

(1:01:52) Willie Nelson, Waylon Jennings, Kris Kristofferson, Johnny Cash - Highwayman

(1:04:51) Rozmowa z Markiem Paryżem o Cormacu McCartym

(1:24:39) Nick Cave, Warren Ellis - The Road

(1:28:18) Rozmowa z Maciejem Jarkowcem o Cormacu McCartym

(1:50:30) Do usłyszenia

(1:50:44) Townes Van Zandt - Dollar Bill Blues

Izrael przeprowadza największą od lat operację wojskową wymierzoną w Palestyńczyków. Siły Obronne Izraela atakują miasto Dżenin oraz znajdujący się tam obóz dla uchodźców. Dlaczego znów dochodzi do rozlewu krwi na Zachodnim Brzegu? I co to ma wspólnego z niekończącymi się protestami w Izraelu?

Japonia chce spuścić do oceanu przefiltrowaną, choć wciąż skażoną, wodę z uszkodzonej elektrowni jądrowej w Fukushimie. Sprawa wywołuje duże kontrowersje, choć premier Japonii Fumio Kishida zapewnia, że jest to całkowicie bezpieczne. Czy ma rację? I co na to Japończycy?

Prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan po wygranych wyborach zmienia politykę gospodarczą kraju, który coraz bardziej pogrążał się w kryzysie gospodarczym. A przynajmniej wydaje się, że zmienia politykę. Jak wiele innych rzeczy, które w Turcji się tylko wydają…

Jemen istnieje na pewno na mapie, ale czy istnieje także i poza nią? Wyniszczająca wojna domowa doprowadziła to bliskowschodnie państwo do totalnego upadku. Czy w takich warunkach da się jeszcze w nim żyć?

W audycji także o wyjątkowych czarodziejach przywracających do życia tych, którzy utracili już nadzieję na jakąkolwiek normalność. Porozmawiamy o chirurgii plastycznej najwyższej próby.

I jeszcze o tym, czym się różni gość od intruza? I kogo lepiej nie przyjmować pod swój dach…

Rozkład jazdy: 

(2:16) Balkan Beat Box - Ramallah Tel Aviv

(6:15) Jarosław Kociszewski o rozlewie krwi na Zachodnim Brzegu

(34:14) Marcin Jakoby o skażonej wodzie z elektrowni w Fukushimie

(52:18) A-WA - Hana Mash Hu Al Yaman

(56:27) Świat z boku - Grzegorz Dobiecki o gościach i intruzach

(1:02:59) Raport o książkach

(1:05:38) Raport patronem festiwalu Globaltica

(1:06:22) Spotkanie z Patronami Raportu

(1:06:51) Podziękowania

(1:12:25) Anna Dudzińska o magicznej chirurgii plastycznej

(1:30:56) Karol Wasilewski o zmianach gospodarczych w Turcji

(1:59:24) Radosław Sterna o wojnie domowej w Jemenie

(2:19:56) Do usłyszenia

(2:21:19) Duman - Senden Daha Guzel

Na początek drugiego sezonu spotkanie ze znakomitym gościem i rozmowa na intrygujący temat. Znajdujemy się w okresie przejściowym między kulturą pisma a kulturą postpiśmiennną – pisze, ciągle jednak pisze - mój dzisiejszy gość. Przed epoką pisma istniała inna metoda transferu, czyli wyzewnętrzniania przeżyć. To była epoka oralna. W tych trzech okresach – oralnym, piśmiennym i postpiśmiennym mieszczą się dzieje człowieka, przynajmniej te, które znamy, albo których zarysy znamy. Czy jest i czym będzie życie po piśmie? Czy słusznie niektórzy boją się zalewu nowego barbarzyństwa? Czy może powinniśmy się cieszyć, że wreszcie nie będzie politycznych kłótni o listę szkolnych lektur i towarzyskiego ostracyzmu za brak znajomości książek Prousta i Olgi Tokarczuk?

Gość: Jacek Dukaj

Paryż płonie. Po zabiciu przez policjanta 17-letniego kierowcy, podczas kontroli drogowej, od wtorku na przedmieściach, potem w centrum stolicy, a także w innych miastach dochodziło do brutalnych zamieszek. Prawie 700 osób aresztowanych, zniszczone sklepy, budynki użyteczności publicznej, spalone samochody – to bilans tych starć. To kolejny dramatyczny protest w trakcie prezydentury Macrona. Przeciwko czemu? I czy prezydent wprowadzi stan wyjątkowy?

Alternatywa dla Niemiec po raz pierwszy w historii obejmuje władzę w niewielkim samorządzie na wschodzie kraju. Czy to początek marszu po władzę partii chwalącej zasługi III Rzeszy?

W Grecji drugie wybory w ciągu nieco ponad miesiąca wygrywa centroprawicowa Nowa Demokracja. Czy ten kraj ochłonął po kryzysie finansowym, który zdewastował greckie społeczeństwo?

W Ugandzie rząd wprowadza drakońskie prawo karzące za homoseksualizm. Dlaczego Afryka uważa, że rozwój praw osób LGBT to neokolonialny spisek Zachodu.

Wrócimy też do niedawnej wizyty premiera Indii w USA. Czy rodzi się sojusz, który zdefiniuje stosunki międzynarodowe w XXI wieku?

A także: jak interpretować mowę ludzką, w tym mowę polityków?

Rozkład jazdy: 

(2:13) Louise Attaque - Les nuits parisiennes

(4:41) Joanna Nowicka o zamieszkach we Francji

(28:11) Les Negresses Vertes - La Valse

(29:29) Agnieszka Kuszewska o potencjalnym sojuszu Indii z USA

(47:13) Trilok Gurtu, Arke String Quartet - Nanda (To My Mother)

(50:49) Świat z boku - Grzegorz Dobiecki o mowie polityków

(56:33) Sezon nieogórkowy

(57:32) Podziękowania

(1:03:01) Adrian Bąk o karach za homoseksualizm w Ugandzie

(1:19:24) Wojciech Szymański o Alternatywie dla Niemiec

(1:36:54) Przemysław Kordos o kolejnych wyborach w Grecji

(1:55:10) Do usłyszenia

(1:55:42) Paris Combo – Valse d’Amour

Dziesięć osób w tym troje dzieci zabitych rosyjską bombą wystrzeloną na restaurację w Kramatorsku. To najtragiczniejszy rosyjski atak na obiekt cywilny od kwietnia, gdy 23 osoby zginęły po ostrzale bloku mieszkalnego w Humaniu. Ukraińska kontrofensywa posuwa się wolno i nieregularnie. Może oczekiwania Zachodu były zbyt optymistyczne.

Prigożyn na Białorusi, a jego żołnierze mają wybór: albo wstąpienie do regularnej armii rosyjskiej, albo wyjazd na Białoruś. Tak oficjalnie wygląda sytuacja po puczu Grupy Wagnera. Ale czy jego prawdziwym skutkiem będzie koniec władzy Putina?

Gość: Piotr Pogorzelski

W sobotę założyciel i lider wojskowych oddziałów najemniczych zwanych Grupą Wagnera poprowadził swoich żołnierzy na Moskwę. Początkowo Władimir Putin oskarżył Jewgienija Prigożina o zdradę i zapowiedział jego surowe ukaranie. Sam Putin na kilka godzin przed planowanym wejściem wagnerowców do Moskwy najprawdopodobniej uciekł ze stolicy. Jednak po zajęciu obiektów wojskowych w Rostowie nad Donem i Woroneżu Prigożin zahamował samozwańczy „marsz sprawiedliwości” i zakończył protest.

Po negocjacjach, w których wziął udział białoruski dyktator Aleksandr Łukaszenka Prigożin zniknął, prawdopodobnie wyjechał na Białoruś, a Kreml poinformował, że sprawa przeciwko szefowi Grupy Wagnera została umorzona i żaden żołnierz z jego oddziałów nie będzie ścigany.

Co wydarzyło się w Rosji 24 czerwca? Czy to był bunt watażki, który przeszacował siły, czy realna próba obalenia reżimu Putina? Jak te wydarzenia wpłyną na pozycję Putina w Rosji? Jakie skutki będą one miały dla wojny w Ukrainie? Co uzyskał dla siebie Łukaszenka w woli rozjemcy między stronami wewnętrznego konfliktu w Rosji. Co dalej z Prigożinem i jego Grupą Wagnera? Co zrobi Putin z tłumami ludzi, którzy wiwatowali na cześć buntownika w Rostowie tuż przede jego wyjazdem do Białorusi?

Goście: Wojciech Konończuk, Agnieszka Bryc, Zbigniew Parafianowicz

Rozkład jazdy:

(2:08) Wojciech Konończuk, Agnieszka Bryc i Zbigniew Parafianowicz o puczu Prigożina

(44:27) Do usłyszenia

(44:44) Podziękowania

Unia Europejska - jako pierwsza na świecie - wprowadza prawo mające na celu uregulowanie sztucznej inteligencji. Parlament Europejski chce m.in. zakazać masowej inwigilacji z wykorzystaniem AI, a także ujednolicić zasady funkcjonowania i korzystania z popularnego CzatuGPT. Co jeszcze zawierają przepisy i w jaki sposób mają chronić Europejczyków? Czy unijne państwa będą mówiły jednym głosem w sprawie wykorzystania tej nowej technologii? Czy unijny akt zagraża prawom migrantów?

Gość: Filip Konopczyński