Reportaże i dokumenty Polskiego Radia

Tematy prac dyplomowych mogą zaskakiwać... Adepci socjologii, którzy studiują na Wydziale Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, z zaciekawieniem obserwują zmiany społeczne, jakie zachodzą na ich oczach. Wielu studentów wybiera tematy związane z ich codziennością. Zuzia Skuza myśli o tym, aby napisać pracę licencjacką poświęconą młodym, którzy są zainteresowani magią, tarotem, horoskopami, czy afirmacją. Jak mówi, wpadła na ten pomysł w trakcie pandemii koronawirusa, kiedy jej znajomi zaczęli codziennie czytać wspomniane wróżby. Z kolei Dawid Jezierski, student pierwszego roku socjologii, interesuje się teatrem i niedawno oddał pracę zaliczeniową pod nazwą "Teatr jako platforma do dysputy i manifestu poglądów politycznych". Jego znajoma z roku, Weronika Żabówka, przygotowuje z kolei pracę o... dyskryminacji Japonek na rynku pracy. A jakie magisterki powstawały 40-50 lat temu na Karowej...? Dlaczego, zdaniem niektórych, socjologia jest niebezpiecznym kierunkiem?

Ondrej jest Słowakiem i na Słowacji spędził całe swoje życie. Jego miłość to radio. Początkowo, w rodzinnym domu słuchało się rozgłośni słowackich. Ondrej odkrył fora radiowe, przez które poznawał ludzi o tych samych zainteresowaniach i wymieniał spostrzeżenia na temat sprzętu, rozgłośni europejskich, muzyki, dziennikarzy. W pobliżu miejsca zamieszkania znalazł radiowy nadajnik, Przehyba, który odbiera polskie częstotliwości. Tak zaczął słuchać Polskiego Radia i polskich rozgłośni komercyjnych. W końcu zaczął uczyć się polskiego języka. Nauczycielem było właśnie radio. Polskie audycje i muzyka. Dzisiaj bez trudu mówi w naszym języku, a ostatnio odwiedził też gmach główny Polskiego Radia.

Puszcza Niepołomice napisała fantastyczną historię. Rodzinny klub z małego miasteczka na 100-lecie istnienia wywalczył awans do piłkarskiej Ekstraklasy. W walce o promocję wyprzedził tak znane marki jak Wisła Kraków czy Arka Gdynia. W najbliższy weekend Puszcza Niepołomice rozegra swój pierwszy w stuletniej historii mecz na najwyższym szczeblu piłkarskich rozgrywek w Polsce. W niedzielę (23 lipca) drużyna spod Krakowa zmierzy się na wyjeździe z jednym z najbardziej utytułowanych polskich klubów – Widzewem Łódź. Jednym z architektów awansu Puszczy do PKO BP Ekstraklasy jest trener Tomasz Tułacz. Były piłkarz m.in. Stali Mielec, Stali Stalowa Wola i Tłoków Gorzyce w klubie z Niepołomic pracuje od ponad ośmiu lat. Ten fakt czyni go trenerem ze zdecydowanie najdłuższym nieprzerwanym stażem wśród wszystkich 18 drużyn z najwyższej klasy rozgrywkowej w Polsce.

Trudno wyobrazić sobie warszawską starówkę bez dorożek. Nie jest ich tak dużo jak w Krakowie, bo w Warszawie było ich siedem. Siedem dorożek. Teraz mniej, bo zakończyli działalność dwaj najstarsi dorożkarze, działający na Starym Mieście od ponad 40 lat: pan Krzysztof Szczepański i pan Zbigniew Wiśniewski. Następców brakuje. A pan Krzysztof i pan Zbigniew zostali serdecznie pożegnani przez samorząd. Ojciec pana Zbigniewa był przedwojennym dorożkarzem. Po wojnie pracował z koniem przy odgruzowaniu Warszawy, a potem wrócił do dorożkarstwa. Po nim fach przejął syn i w 1982 roku zarejestrował działalność "dorożka konna". Pan Krzysztof również przejął zawód po swoim ojcu. W 1978 r., kiedy ojciec zachorował wsiadł na dorożkę i jak zobaczył zarobek po paru kursach, porzucił pracę w fabryce.

Dolina rzeki Niewodnicy wijącej się od południowego zachodu dzisiejszego Białegostoku skrywa ostatnie ślady dawnych dworów. Po renesansowych ogrodach włoskich na Podlasiu pozostały tylko zarysy. W XVI wieku otaczały one siedziby dworzan, którym ziemię hojnie darowali tu ostatni Jagiellonowie. Była to elita Rzeczpospolitej, bogata, wykształcona i wpływowa. Dwory nad rzeką Niewodnicą są już tylko wspomnieniem. Do dziś przetrwały ruiny dwóch z nich – Niewodnicy Lewickich i Niewodnicy Nargilewskiej – niedostępne i zapomniane, skrywające tajemnice przeszłości i świadczące o naszej historii. Jeśli rozsypią się i znikną – razem z nimi zniknie część naszego dziedzictwa.

Reportaż opowiadający o wspólnej pasji ojca i syna do muzyki. Ta pasja jest sposobem nie tylko na wspólne muzykowanie i zabawę, ale i na naukę, wychowanie i budowanie więzi rodzinnych. To także historia ojca, który dotknął dna. Od 1987 roku gra na gitarze, z przerwami - gdy tylko miał gitarę, sprzedawał ją na alkohol albo gubił. Spał na klatce schodowej, był w więzieniu. To historia niezwykłej przemiany.

Zaledwie kilka gospodarstw i jeszcze mniej gospodarzy. Nowy Dwór w gminie Bakałarzewo ma nazwę, wielkie tradycje i sołtysa, ale według dokumentacji geodezyjnej nie istnieje. Grunty wsi Nowy Dwór należą do sąsiednich Nieszek. Wieś zlikwidowali w czasie II wojny światowej Niemcy, bo wśród mieszkańców nie znalazł się nikt, kto by zechciał być kolaboracyjnym sołtysem. Czterdzieści lat temu uroczyście przywrócono nazwę wsi i wybrano jej sołtysa, ale nie dopełniono wszystkich biurokratycznych formalności i teraz, jak mówi jeden z mieszkańców - satelita nie widzi Nowego Dworu.

Piotrek to reprezentant kolejnego pokolenia mieszkającego w Warszawie. Chodzi po starych, opuszczonych kamienicach i ratuje od zniszczenia różne pozostawione przez lokatorów rzeczy związane z historią miasta. Z historią miasta związały go też odnalezione zapiski własnego dziadka na temat Warszawy. Piotr Grygoruk wchodzi do starych, opuszczonych domów, często przeznaczonych do wyburzenia, zagląda na strychy i do piwnic. Znajduje tam skarby, niektóre jeszcze sprzed II wojny światowej. Fotografie, stary budzik, różne afisze sprzed dziesiątek lat - to tylko niektóre znaleziska Piotra. Dla niego najważniejsze jest jednak to, że ocala je od zapomnienia. Gdyby ich nie znalazł, pewnie zaginęłyby pod hałdami gruzu.

Niemal od zawsze ciągnęło ją do natury. Projektantka ubioru Isabella Weiner mieszka sama w ponad stuletnim domu drewnianym w Beskidzie Niskim. Na wieś przeprowadziła się ze Śląska. Wszystko po to, aby odnaleźć głębszy sens życia. Mieszka w surowych warunkach. Nie ma na przykład bieżącej wody, nosi ją ze studni, a cały dom ogrzewa piecem kaflowym. Mimo braku podstawowych wygód, nie poddaje się, tylko czerpie siły z tego, co przynosi jej wiejskie otoczenie. Codziennie chodzi na spacery do pobliskiego lasu, latem uprawia ogródek. Tu też odkryła swój talent czyli śpiew. Należy do dwóch ludowych grup śpiewaczych: Ruty Uwite i Rozgłos. Na co dzień akcentuje swoją kobiecość poprzez projektowanie, szycie i noszenie długich spódnic. Wykonuje je metodą upcyklingu, czyli nadaje nowe życie starym materiałom, na przykład po obrusach, zasłonach czy pościeli. "To miejsce sprawiło, że stałam się bardziej dojrzała i samodzielna w życiu" - mówi Isabella Weiner.

Mieszkanie jest prawem, a nie nagrodą – to podstawowa zasada programu "Najpierw mieszkanie" skierowanego do osób bezdomnych. Uczestnikami są osoby z doświadczeniem wieloletniej bezdomności. Dostali dach nad głową - a razem z nim wsparcie zespołu specjalistów: psychologów, terapeutów, pracowników socjalnych, pomagających stanąć im na własnych nogach i utrzymać się w mieszkaniu. W Polsce – według oficjalnych danych -  jest ponad 30 tysięcy osób bezdomnych. Ponad połowa żyje bez dachu nad głową dłużej niż pięć lat, jedna czwarta dłużej niż dziesięć lat. Niewielu udaje się przerwać zaklęty krąg życia na ulicy. Im dłużej trwa bezdomność, tym jest to trudniejsze. Inaczej sprawa wygląda jeśli chodzi o skuteczność projektu oferującego mieszkanie razem ze wsparciem. W Polsce program jest realizowany w kilku miastach, w Warszawie, Gdańsku, Krakowie i Wrocławiu.