Samfélagið

Við byrjum á að tengja okkur stuttlega inn á Loftlagsráðstefnuna í Egyptalandi sem er nú í fullum gangi, Finnur Ricart Andrason, hjá Ungum umhverfissinum og pistlahöfundur Samfélagsins er staddur þar og fer yfir helst markvert sem þar hefur átt sér stað hingað til. Við ræðum um göngustíga og leiðir, og hönnun þeirra. Gunnar Óli Guðjónsson landlagsarkitekt hefur sérhæft sig í göngustígagerð og komið að gerð leiðarvísis fyrir öll þau sem setja slíkt upp, hvort sem er á ferðamannastöðum, sumarhúsa- eða landeigendur og stjórnvöld. Það er nefnilega ákveðin kúnst og vísinda við að leggja göngustíg - ef stígurinn er settur bara niður einhversstaðar getur hann hæglega eyðilagst eða þá að fólk einfaldlega notar hann ekki, því hann liggur bara ekki rétt. Við ræðum við Gunnar Óla. Tónmenntakennara vantar til starfa í fjöldamarga grunnskóla, tónmennt er skyldugrein samkvæmt námskrá - hvernig stendur á því að þessi staða er komin upp og hvernig á að bregðast við henni? Við ræðum við Dr Kristín Valsdóttir, deildarforseti listkennsludeildar Listaháskóla Íslands og sérfræðing í tónmenntakennslu um þetta Páll Líndal umhverfissálfræðingur verður svo með sinn pistil í lok þáttar, og fjallar þar meðal annars um listina (og spennuna) við að stytta sér leið.

Árleg loftlagsráðstefna Sameinuðu þjóðanna hófst í gær. Árni Finnsson formaður Náttúruverndarsamtaka Íslands er á leiðinni, en hann hefur sótt þessar samkomur oft í gegnum tíðina. Hvaða væntingar hefur hann til þessa fundar - og hvað eigum við að vera að hlusta eftir? Þorsteinn Kári Jónsson, forstöðumaður sjálfbærni og samfélagstengsla hjá Marel: Marel hefur ásamt nokkrum íslenskum fyrirtækjum unnið með aðferðafræði sem sett er upp fyrir fyrirtæki sem vilja vinna sín loftslagslagmarkmið út frá vísindum Parísarsáttmálans og kallast Science Based Targets. Við fáum að forvitnast um hvernig svona vinna gagnast atvinnulífinu og samfélaginu öllu. Málfarsmínúta Við tökum svo neytendaspjall í lok þáttar, og ræðum við ritstjóra Neytendablaðsins, Brynhildi Pétursdóttur, um þau áform Svíþjóðar að reikna ?alla? neysludrifna losun inn í losunarbókhald landsins. Á Íslandi er það þannig að ef þú kaupir bíl, eða flík, eða hvaðeina sem er innflutt - eins og flest hér nú er - þá verður kolefniskostnaðurinn við framleiðsluna eftir í upprunalandinu. Þannig að mælingarnar taka í raun ekki fyllilega á allir neyslu okkar. Þetta hefur verið gagnrýnt, bent á að rík lönd axla í raun ekki fyllilega ábyrgð á neyslu sinni og því sé ekki gætt að loftlagsréttlæti. Kæmi til greina að breyta þessu hér á landi - og þar með neysluhegðun landans?

Hin árlega loftslagsráðstefna Sþ. hefst á sunnudaginn, hún fer að þessu sinni fram í Egyptalandi, nánar tiltekið Sharm el Sheikh. Þessar ráðstefnur þykja mikilvægur vettvangur til að ríki heims geti unnið að loftlagsaðgerðum í sameiningu, markmiðið sagt sameiginlegt og því ættu leiðirnar að vera það líka. Rætt annarsvegar við Helgu Barðadóttur sem fer fyrir sendinefnd íslenskra stjórnvalda - og hinsvegar Tinnu Hallgrímsdottur, sem verður á svæðinu sem formaður Ungra umhverfissina. Málfarsmínúta Ingibjörg Svala Jónsdóttir prófessor í vistfræði við Háskóla Íslands er gestur í dýraspjallinu svokallaða, hún hefur rannsakað dýr og gróður á túndrum heimsins, sérstaklega við norðurheimskaut. Ruslarabb endurflutt, um flokkun sápupumpa og pilluspjaldna.

Við ræðum þróun nýrra uppskrifta á steypu. Ræðum við Sigríði Ósk Bjarnadóttur sem er framkvæmdastjóri umhverfismála hjá Hornsteini, Hornsteinn er eignarhaldsfélag í eigu Björgunar, BM Vallá og Sementsverksmiðjunnar - semsagt allt byggingarfyrirtæki sem eru þá að reyna að koma sér upp umhverfisvænni og grænni starfsháttum, vera með í hringrásarhagkerfinu. Og svosem ekki vanþörf á, íslenski byggingariðnaðurinn með stærsta kolefnisfótsporið og steypan mengandi óþverri, því miður, eins og hún er gagnleg. Samtök um Kvennaathvarf eru 40 ára um þessar mundir og ætla að reisa nýtt hús yfir starfsemina. Hulda Ragnheiður Árnadóttir er formaður stjórnar samtakanna. Hún ætlar að segja okkur frá Kvennaathvarfinu og nýju húsi. Svo er umhverfispistill á sínum stað eins og alltaf á fimmtudögum, og hann tekur á máli málanna: hringrásarhagkerfinu, Það er Kolbrún Fríða Hrafnkelsdóttir hringrásarhagkerfið fulltrúi Ungra umhverfissinna sem flytur okkur pistilinn í dag.

Rætt við forseta læknadeildar um leiðir til að fjölga læknanemum. Þórarinn Guðjónsson. Rætt við tvo stjórnarmenn í Hellarannsóknarfélagi Íslands. Í Kveik í gær voru íslenskir hraunhellar skoðaðir en þeir geta sem kunnugt er verið afar viðkvæmir. Guðni Gunnarsson formaður Hellarannsóknarfélagsins og Þórir Már Jónsson sem situr í stjórn félagsins. Málfarsmínútan er svo á sínum og Edda Olgudóttir kemur í vísindaspjall.

Við ætlum að ræða um hringrásarhagkerfið og þá sérstaklega hvernig okkur Íslendingum gengur að endurnýta þau hráefni sem náttúran gefur af sér - ný meistararannsókn frá háskóla íslands í umhverfis og auðlinda fræðum afhjúpar stöðu Íslands í þessum efnum - höfundurinn, Guðmundur Steingrímsson sest niður hjá okkur hér á eftir. Og meira þessu tengt. Bergþóra Kvaran sérfræðingur í teymi hringrásarhagkerfis hjá Umhverfisstofnun kemur til okkar. Hún var að ljúka við að halda fyrirlestur um Umhverfisvænni framkvæmdir fyrir heilsusamlegra heimili. Þar velti hún fyrir sér hvernig gera má heimilin umhverfisvænni, hvaða umhverfismerkjum má treysta og ýmsu öðru. Meira um það á eftir. Svo kemur Anna Sigríður Þráinsdóttir málfarsráðunautur til okkar í lok þáttar í stutt málfarsspjall.

ÚTÓN stendur fyrir svokallaðri bransaveislu í aðdraganda Iceland Airwaves tónlistarhátíðarinnar sem hefst í vikunni. Þar gefst tónlistarfólki og öðrum áhugasömum, tækifæri til að hitta fagfólk í tónlistarbransanum og ræða málin. Við ræðum við Sigtrygg Baldursson framkvæmdastjóra ÚTÓN og Hrefnu Helgadóttur samskipta- og markaðsstjóra. Við ræðum um hraðtísku og umhverfisáhrif þeirra, en tískufatarisinn og vefverslunin SheIn þykir vera langverstur meðal jafninga í þeim efnum. Málfarsmínúta Helga Lára Þorsteinsdóttir kíkir svo til okkar með brot úr safni útvarpsins, Lóa spákona spáði í bolla fyrir hlustendur og aðra í beinni útsendingu árið 1991.

Sorg er sammannleg tilfinning sem tekur á sig ýmsar myndir. Enginn kemst í gegnum lífið án þess að upplifa sorg. Sorgarmiðstöð er staður sem styður við syrgjendur. Þau Karólína Helga Símonardóttir stjórnarformaður Sorgarmiðstöðvar og Gísli Álfgeirsson stjórnarmeðlimur ræða sorgina og það starf sem fram fer í Sorgarmiðstöðinni. Hennar rödd eru félagasamtök sem starf með það að markmiði að auka vitund meðal almennings á stöðu kvenna af erlendum uppruna í íslensku samfélagi. Samtökin hlutu í vikunni jafnréttisviðurkenningu á jafnréttisþingi. Þær Chanel Björk Sturludóttir og Elínborg Kolbeinsdóttir segja okkur meira frá Hennar rödd. Málfarsmínútan er svo á sínum stað. Í lok þáttar fáum við dýraspjallið svokallaða, dagskrárliður sem fjallar ekkert endilega alltaf um dýr, heldur eru vistkerfin öll jafnan undir og við fáum þá gjarnan til okkar náttúruvísindafólk og forvitnumst um þeirra störf og sérfræðiþekkingu - að þessu sinni er það Rakel Guðmundsdóttir líffræðingur hjá Hafró sem kom til okkar, hún sérhæfir sig meðal annars í útreikningum á burðarþoli íslenskra fjarða - getur þá reiknað út hvort og hversu mikið af sjókvíaeldi þeir þola - en eldisræktun er umdeilt hitamál á Íslandi og því eflaust fróðlegt að heyra af störfum Rakelar.