Samfélagið

Bjarni Diðrik Sigurðsson skógfræðingur og prófessor við LbhÍ Edda Sigurdís Oddsdóttir sviðstjóri rannsóknarsviðs hjá Skógræktinni: Síðustu daga hefur skógræktin haldið fagráðstefnu, heljarinnar uppskeruhátíð aðila úr öllum áttum sem saman koma með upplýsingar, rannsóknir og framtíðarsýn. St. Jósefsspítali í Hafnarfirði tók til starfa árið 1926 en hefur undanfarin áratug staðið auður. Húsið hefur nú fengið nýtt líf sem Lífsgæðasætur þar sem hinir ýmsu aðilar bjóða þjónustu sem snertir með einum eða öðrum hætti á þessu víðfeðma hugtaki "lífsgæði". Ragnheiður Dögg Agnarsdóttir, verkefnastjóri Lífgæðasetursins kemur til okkar segir frá húsinu, starfseminni og hugmyndinni sem liggur að baki. Ruslarabb um hvernig draga má úr úrgangi. Stefán Gíslason með umhverfispistil.

Nýleg könnun sýnir að Akureyringar stóla á bílana sína meira en aðrir landsmenn. Það er enda oft sagt að því minni sem plássinn eru, því styttri vegalengdir - því meira sé bílinn notaður. Þetta er bílamenning var sagt í umfjöllun um málið í fréttum RÚV á dögunum, menning sem þarf að stíga út úr. Í þættinum er rætt við tvær manneskjur sem hafa einmitt gert það, velja annan faramáta en flest samferðarfólk sitt. Pétur Halldórsson á Akureyri og Tinna Ólafsdóttir á Ísafirði. Í næstu viku hefjast réttarhöld yfir pólska aðgerðasinnanum Justynu Vidsjinsku). Henni er gert að sök að hafa útvegað barnshafandi konu þungunarrofslyf, en lagaramminn þar í landi er sá strangasti í Evrópu þegar kemur að þungunarrofi. Í þættinum í dag heimsækjum við samtök í Austurríki sem aðstoða pólska einstaklinga við að undirgangast þungunarrof í Vín, heyrum af máli Justynu og hvernig formleg og óformleg samtök í nágrannalöndum Póllands hjálpa þeim sem ekki geta reitt sig á eigið heilbrigðiskerfi til að sinna grunnþörfum. Málfarsmínúta Edda Olgudóttir: Vísindaspjall um rannsóknir sem mögulega verða til þess að hægt verði að búa til fyrirbyggjandi lyf fyrir covid.

Rafíþróttir njóta síaukinna vinsælda hérlendis sem og erlendis. En rafíþróttir eru meira en bara tölvuleikjaspil og getur fólk jafnvel haft atvinnu af því að keppa í rafíþróttum eins og þeir Aron Ólafsson framkvæmdastjóri Rafíþróttasamtakanna og Bjarni Guðmundsson leikmaður Dusty segja okkur frá. Snorri Rafn Hallsson tilraunastjóri jarðræktarmiðstöðvar Landbúnaðarháskólans. Yfirferð á ræktun og kynbótum á plöntum og möguleikar á Íslandi. Anna Sigríður Þráinsdóttir, málfarsráðunautur heimsækir okkur og fer yfir verkefni sín, meðal annars hvað varðar umritun af úkraínsku yfir á íslensku.

Það brá mörgum þegar kvikmyndastjarnan Will Smith snöggreiddist og sló aðra kvikmyndastjörnu, Chris Rock, í andlitið á Óskarsverðlaunahátíðinni í nótt. Rósa María Hjörvar doktorsnemi í bókmenntafræði rannsakar reiði í bókmenntum. Hún ræðir við okkur um þetta atvik og almennt um reiði. Við heyrum eina málfarsmínútu í umsjón Önnu Sigríðar Þráinsdóttur. Við lítum við í Öskju þar sem meistaranemar í umhverfis- og auðlindafræðum undirbúa Græna daga og ræðum þar við Emmu Soffíu Emilsdóttur varaformann Gaia Iceland, sem er félag nema í umhverfis- og auðlindafræðum. Við hleypum af stokkunum nýjum dagskrárlið; ruslarabbi. Ræðum við Eirík Þorsteinsson sérfræðing hjá Sorpu. Svo rifjum við upp gullmola úr safni útvarpsins með Helgu Láru Þorsteinsdóttur safnstjóra. Að þessu sinni heyrðum við umfjöllun um ökumann ársins árið 1978.

Við sáum fréttir af því í vikunni að hitastig á Suðurskautslandinu hefði mælst langt yfir venjulegu hitastigi á þessum árstíma. Á einni stöð munaði hvorki meira né minna en 40 gráðum. Og það er svipað uppi á teningnum við Norður heimskautið - methiti sumstaðar þar sem munar allt að 30 gráðum. Hvað er á seyði? Elín Björk Jónasdóttir veðurfræðingur segir okkur það. Enn og aftur mótmælir ungt fólk á Austurvelli. Alsherjarverkföll fyrir loftslagið eru haldin víða um heim í dag . Íslensk ungmenni verða með og krefja stjórnvöld og stórfyrirtæki um alvöru loftlagsaðgerðir. Finnur Ricart Andrason er ungur umhverfissinni. Málfarsmínútan er á sínum stað í umsjón Önnu Sigríðar Þráinsdóttur. Dýraspjallið er nýr dagskrárliður í Samfélaginu. Að þessu sinni segir Ester Rut Unnsteinsdóttir spendýravistfræðingur hjá Náttúrufræðistofnun Íslands, okkur frá leðurblökum.

Grjótkrabbi er ný tegund hér við land sem fannst fyrst árið 2006 og hefur síðan náð að dreifa sér hratt um landið. Þetta er framandi og ágeng tegund hér. Sindri Gíslason forstöðumaður Náttúrustofu Suðvesturlands er okkar fremsti sérfræðingur í rannsóknum á grjótkrabba. Fyrr í vikunni var alþjóðlegur dagur vatnsins. Hann er notaður til að minna á mikilvægi vatnsverndar og að það sem við gerum ofan jarðar getur haft alvarleg áhrif neðan jarðar. Hrund Andradóttir, prófessor í umhverfisverkfræði við Háskóla Íslands ætlar að tala við okkur um vatn. Svo mætir hingað Emilía Borgþórsdóttir sem er reglulegur gestur í Samfélaginu. Hún er að velta fyrir sér ábyrgð fyrirtækja í umhverfismálum.

Við ætlum að forvitnast um hús sem eru byggð úr endurunnum viði. Þetta eru kubbar úr kurluðu timbri sem eru meðhöndlaðir á ákveðinn hátt og fluttir inn af fyrirtækinu Pago. Ólöf Salmon Guðmundsdóttir er framkvæmdastjóri þess fyrirtækis og hún ætlar að segja okkur meira um þessa aðferð við húsbyggingar. Svo fjöllum við um fiðrildi á Íslandi - nánar tiltekið fiðrildavöktun sem fer fram hér á landi, þar á meðal hjá Náttúrustofu Norðausturlands á Húsavík. Heyrum í Aðalsteini Erni Snæþórssyni líffræðingi, sem kemur að þeirri vöktun. Málfarsmínútan verður á sínum stað og svo kemur Edda Olgudóttir til okkar í vísindaspjall. Hún ætlar að þessu sinni að segja okkur frá rannsóknum á áhrifum áfengis á mannsheilann - og það eru víst ekkert alltof góðar fréttir fyrir áfengisunnendur.

Ferðaþjónustan býr sig nú undir komu fjölda erlendra ferðamanna í sumar - Rætt við Arnheiði Jóhannsdóttur talsmann markaðsstofa landshlutanna. Endurmenntun ætlar að bjóða upp á námskeið þar sem fjallað er um bitcoin og annan rafeyri - Kjartan Ragnars regluvörður hjá Myntkaupum ræðir við okkur um rafeyri. Dvöl í náttúrulegu umhverfi hefur jákvæð áhrif á heilsufar fólks - Pistill frá Páli Líndal umhverfissálfræðingi.

Við ætlum að byrja á því að fjalla aðeins um ólígarka, þennan hóp rússneskra auðkýfinga sem hefur verið í umræðunni undanfarið í tengslum við refsiaðgerðir Vesturlanda gegn Rússum í kjölfar innrásarinnar í Úkraínu. Hverjir eru ólígarkarnir? Hvaðan koma þeir og hvað vilja þeir? Erla María Markúsdóttir blaðamaður á Kjarnanum tók saman eitt og annað um það og skrifaði um það grein. Við ætlum líka að fræðast um ávaxtaflugur, sem eru merkileg kvikindi og hafa nýst sem rannsóknarviðfang líffræðinga og erfðafræðinga sérstaklega í langan tíma. Arnar Pálsson erfðafræðingur kemur til okkar - og gott ef hann tekur ekki með sér nokkrar sprækar ávaxtaflugur. Við fáum líka eina málfarsmínútu frá Önnu Sigríði Þráinsdóttur málfarsráðunauti. Í lok þáttar tökum við okkur far með nýjum deilibíl frá Hopp, sem hefur hingað til leigt fólki rafskútur, en býður núna upp á rafbíla sem hægt er að leigja með appi fyrirtækisins. Förum í bíltúr með Sæunni Ósk Unnsteinsdóttur, framkvæmdastjóra Hopp.