SBS Tigrinya - ኤስ.ቢ.ኤስ ትግርኛ

ኣርእስታት ጸብጻብ፥ ኮሌጅ ንግድን ማሕበራዊ ስነ-ፍልጠትን፡ ዓዲቀይሕ ልዕሊ 650 ተመሃሮ ኣመሪቑ። ኢትዮጵያ ካብ ዓርቢ ጀሚራ እተቋርጾ ሓገዝ ዋጋ ነዳዲ ፤ ነቲ ከቢዱ ዘሎ ዓጸቦ መነባብሮ ከየጋድድ ተሰጊኡ። ኣብ ጁቡቲ ዝርከቡ ኤርትራዉያን ስደተኛታት ኣብ ዓጸቦ ከም ዘለዉ ተዛሪቦም።

ሰሙናዊ መደብ ስፖርት (04/01/2022) * ኣብ ኦሎምፒክስ ቶክዮ ተሰለምቲ ሜዳልያታት ዝነበሩ ኢትዮጵያዊ ሰሎሞን ባሬጋን ኡጋንዳውያን ጆሹዋ ቸፕተገይን ጃኮብ ኪፕሊሞን ኣብ ዓቢይ ጉያ እግሪ ሰሜን/ዘ ግሬት ኖርዝ ራን ክሳተፉ’ዮም፣ * ኣብ ቅድድም ብሽግለታ ጂሮ ደል ሜድዮ ብረንታ ናሆም ዘርኣይ ኣብ ዝለዓሉ 10 ተርታታት ክውድእ እንክሎ ነጋሲ ሃይሉ ዝነኣድ መበል 15 ወዲኡ፣ * ኮንፈደረሽን ኩዕሶ እግሪ ኣፍሪቃ/ካፍ ንኢትዮጵያዊት ሊድያ ታፈሰ ኣብ ግጥማት ዋንጫ ሃገራት ኣፍሪቃ ደቀንስትዮ 2022 ዳኛ ጌሩ ከምዝሰመያ ኣፍሊጡ፣ * ኣብ ግጥማት ባይታ ቴኒስ ብዘርእዮ ባህርያት፣ ዝፈጥሮም ክትዓት፣ ዝፍንዎም ጸርፍታትን ምፍርራሓትን ኣብ ልዕሊ ተጻወቲ፣ ደያኑን ተዓዘብትን ንኣውስትራልያዊ ኮኾብ ኒክ ኪርዮስ ነቐፌታታትን ጸላእቲን የብዝሕሉ፣

መንእሰያት ኣፍሪቃ ብፍላይ ድማ ካብ ኤርትራ፡ ኢትዮጵያ፡ ሶማልን ሱዳንን ንዝመጹ መንእሰያት ኣብ ፖሊስ ኣካዳሚ ኣትዮም ብብቕዓት ንኽሓልፉ መባእታዊ ትምህርቲ ሂቡ ክዳለዉ ብዛዕባ ዝገብር ዘሎ Africause ምስዘካይድ ዘሎ ዶ/ር ብርሃን ብዛዕባ ንጥፈታት ናይቲ ትካልን መንእሰያት ክረኽብዎ ብዛዕባ ዝኽእሉ ዕድላት ኣዘራሪብናዮ ኣለና።

ብሪጣንያ ንሆንግ ኮንግ ናብ ቻይና ካብ ተረክባ 25 ዓመት (1 ሓምለ) ኰይኑ። እዚ ፍርቂ ጉዕዞ ናይቲ 50 ዓመት ክጸንሕ ዝተገብረ ስምምዕ ኮይኑ ፡ መንግስቲ ቻይና ኣብ ትሕቲ "ሓንቲ ሃገር ፡ ክልተ ስርዓታት" ሰፊሕ ነጻነት ዝህብ ናይ ምሕደራ ፖሊሲ ከምዝህብ ቃል ኣትዩ ኔሩ ። ይኹን እምበር ፡ ብዙሓት ሃያስያን ፡ እንተላይ ምዕራባውያን መንግስታት ፡ ኣብዚ ቀረባ ዓመታት ንመሰል ሆንግ ኮንግውያን ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናጠፍአ ይኸይድ ከም ዘሎ ይዛረቡ ። ሰበ-ስልጣን ሆንግ ኮንግን ቻይናን ነዚ ጠለባት ግና ይነጽግዎ እዮም እዚ ዝስዕብ ትንታነ ነዚ ክጥምት'ዩ ።

ናይ ሎሚ ሓሙስ 30 ሰነ 2022 ንሓደ ሰዓት ዝጸንሕ መደብና ፡ ኣርእስታት ዜና፥ ** ኣውስትራሊያ ንኣብ ናይ ግዚያውን ነባርን ቪዛታት መመልከቲታት ዝርዝር ብዛዕባ ክኢላዊ ስራሕ ክትቅይሮ ጻዊዒት ቀሪቡ ። ** ኣመሪካዊ ደራፋይ R Kelly ብናይ ንግዲ ወሲብ ተኸሲሱ ን30 ዓመት ክእሰር ተፈሪድዎ ። ** ሰራዊት ሱዳን ነቲ ኣከራኻሪ ጥቓ ዶብ ኢትዮ-ሱዳን ዝርከብ ጀበል ካላ አል-ለበን ምቁጽጻሩ ኣፍሊጡ። ልኡኽና ካብ ዝስደደልና ኣርእስታት ጸብጻባት። ኮሚሽነር ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ መንጎ ሱዳንን ኢትዮጵያን ዘሎ ወጥሪ ሃዲኡ ብልዝብ ክፍታሕ ጸዊዖም። መሪሕነት ኤርትራ ኣብ ትግራይ ንዝፈጸሞ ገበናት ተሓታቲ'ዩ ክብል ናይ ትግራይ ጀነራል ታደሰ ወረደ ተዛሪቡ። ሚኒስትሪ ሕርሻ ኤርትራ፡ ኣብ ዝበዝሕ ክፋል ናይታ ሃገር ጽቡቕ ዝናብ ጀሚሩ ከምዘሎ ሓቢሩ። ኣብ ቃለ መሕትት መደብና፥ ዝርርብ ምስ መምህር ጀማል እኩድ፡ ኣብ መደብ ምንባር ኣብ ኣውስትራሊያ “ናብ ሃገር እንቋዕ ደሓን መጻእኩም" እንታይ እዩ፧ ዝብል ኣርእስቲ ዝሓዘ እዩ።

ልኡኽና እዞም ዝስዕቡ ኣርእስታት ዝሓዘ ጸብጻባት። ኮሚሽነር ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ መንጎ ሱዳንን ኢትዮጵያን ዘሎ ወጥሪ ሃዲኡ ብልዝብ ክፍታሕ ጸዊዖም። ሚኒስትሪ ሕርሻ ኤርትራ፡ ኣብ ዝበዝሕ ክፋል ናይታ ሃገር ጽቡቕ ዝናብ ጀሚሩ ከምዘሎ ሓቢሩ። መሪሕነት ኤርትራ ኣብ ትግራይ ንዝፈጸሞ ገበናት ተሓታቲ'ዩ ክብል ጀነራል ታደሰ ወረደ ተዛሪቡ። መንግስቲ ኢትዮጵያ መሰል ሰላማዊ ሰልፊ ዜጋታቱ ከኽብር ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ናይታ ሃገር ጸዊዑ። ሰልፈኛታት ተምሃሮ ከም ዝተቐጥቀጡ ውን ሓቢሩ።

ወተሃደራዊ ኪዳን ሰሜን ኣትላንቲክ [ኔቶ] ፡ ሓይልታቱ ነቲ ኣብ ዩክረይን ዝፍኖ ሚሳይል ኣብ ዘሐይለሉ ዘሎ እዋን ፡ ሩስያ ኣብ ልዕሊ መሻርኽትን ጸጥታን ኣገዳሲ ቀጥታዊ ስግኣት ከም ዝኾነት ኣፍሊጡ ። ከንቲባ ናይ ሚኮላቭ ፡ ሚሳይል ንሓደ ህንጻ እናወቕዖ ብውሕዱ ሓሙሽተ ሰባት ከምዝሞቱ ክገልጽከሎ ፡ ኣመሓዳሪ ሉሃንስክ ሰፊሕ ውግእ ይካየድ ከምዘሎ ኣፍሊጡ።

መምህር ጀማል እኩድ፡ ተቐማጢ ቪክቶሪያ ኮይኑ ኣብ ዞባ ናይ ቪክቶሪያ ኣብ በንዲጎ ከይዱ ዝሰርሕ ዘሎ እዩ። ብምኽንያት ቅነ ስደተኛታት ብዛዕባ ተሞኩሮኡ ዘካፈለና ካል ኣይ ክፋልን ናይ መወዳእታን ኣብዚ ቀሪቡ ኣሎ።

ኣብ ምጅማር ዝኾነ ይኹን ዝግበር ዉራያት ወግዓዊ ስነ-ስርዓት ብኣቦርጂናል ባህላዊ ዓቀብቲ ዓበይቲ ዓዲ ኣረጋውያን ብቐጻሊ ይግበር'ዩ ። እዚ ናይ እንቋዕ ደሓን መጻእኩም ጽምብል ‘Welcome to Country’. ይበሃል ። ኣብዚ ናዲ NAIDOC ሰሙን ዝኽበረሉ ናይ ሎሚ ምንባር ኣብ ኣውስትራሊያ ትርጉም "ናብ ሃገር እንቋዕ ደሓን መጻእኩም" ወይ "‘Welcome to Country’" እንታይ ማለት ምዃኑን ኵላትና ነቶም ኣብ ግዜ ጥንቲ ዝነበሩ ሰባት ዓቀብቲ ናይዛ ንነብረላ ዘለና መሬት ብኸመይ ኣፍልጦም ክንህብ ከም እንኽእልን ይርኢ ።

ናይ ሎሚ ሰኑይ 27 ሰነ 2022 ንሓደ ሰዓት ዝጸንሕ መደብና እዞም ዝስዕቡ ትሕዝቶታት ተቐሪቦም ኣለዉ፡ ካብ ኣርእስታት ዜና፥ ** መራሕቲ ናይተን ኣብ ዓለም ዘለዋ ዝዓበያ ቊጠባ ሃገራት ዝዀኑ ጉጅለ G-7 ፡ ንኣብ ምምዕባል ዘለዋ ሃገራት ኣብ ኣገዳሲ ትሕተ ቕርጺ ዝውዕል፡ ልዕሊ 850 ቢልዮን ዶላር ከምዝወፍር ኣፍሊጦም። ** ኢትዮጵያ ብቕትለት ወተሃደራት ሱዳን ተኸሲሳ። ልኡኽና ዝሰደዶ ጸብጻብ እዞም ዝስዕቡ ኣርእስታት ሒዙ ኣሎ፥ ዕጡቓት ደቡብ ሱዳን፡ 170 ኪ.ሜ ዶብ ኢትዮጵያ ጥሒሶም መደበር ዕደና ወርቂ ከምዝተቘጻጸሩ ተገሊጹ። ኣብ ኢትዮጵያ ዝነብሩ ኤርትራውያን፡ ንዝኽሪ ሰማእታት ኣስታት ፍርቂ ሚልዮን ብር ኣወፍዮም። ቤት-ትምህርቲ ተሓጋገዝቲ ነርስ መንደፈራ፡ 147 ተመሃሮ ብሰርትፍኬት ኣመሪቓ። ኣብ ቃለ መሕትት፥- መምህር ጀማል እኩድ፡ ተቐማጢ ቪክቶሪያ ኮይኑ ኣብ ዞባ ናይ ቪክቶሪያ ኣብ በንዲጎ ከይዱ ዝሰርሕ ዘሎ እዩ። ብምኽንያት ቅነ ስደተኛታት ብዛዕባ ተሞኩሮኡ ኣካፊሉና ኣሎ። ። ቀዳማይ ክፋሉ ሎሚ ክቐርብ’ዩ። ሰሙናዊ መደብ ስፖርት ናይ ኢብራሂም ዓሊ ክቐርብዩ፥