SBS Tigrinya - ኤስ.ቢ.ኤስ ትግርኛ

ግዝያዊ ቪዛ ዝሓዙን ናይ መንግስቲ ክፍሊታት ዘይበቕዑን ሓተትቲ ዕቑባ ኣብዚ ሕጂ እዋን ናይ ኮቪድ-19 ምዕጻው ጸገም እንተጋጢምዎም ህጹጽ ናይ ገንዘብ ሓገዝ ክረኽቡ ይኽእሉ እዮም ።

ግዝያዊ ቪዛ ዝሓዙ ካብቲ ናይ ፈደራል መንግስቲ መደብ ጆብኪፐር 2020 ተጠቀምቲ ኣይነበሩን። ኣብዚ ዓመት እዚ ፡ ክፍሊታት ናይ ኮቪድ ሓደጋ ብሰንኪ ናይ ጥዕና መምሪሒታት ኣታዊኦም ንዝሰኣኑ ግዚያዊ ቪዛ ንዝሓቱ ሰባት ክፉት እዩ ።

ይኹን እምበር ፡ ብዙሓት ሰባት በዚ ደገፍ ተባሒሉ እተዳለወ መስርሕ ተጠቀምቲ ኣይኮኑን።

ናይ ኣውስትራሊያ ናይ ማይግሬሽን ፕሮግራማት ዋና ዳይረክተር ቪኪ ማ ብዙሓት ሰባት መሰረታዊ ነገራት ንምርካብ ይጽገሙ እዮም ትብል ።

ሰሙናዊ መደብ ስፖርት (23/08/2021)

* ኣብ ናይሮቢ ክካየዱ ኣብ ዝጸንሑ ውድድራት ኣትለቲክስ ሻምፒዮናታት ዓለም 2021 መንእሰያት ት20 ኢትዮጵያውያንን ኬንያውያንን ኣትሌታት ሓያሎ ዓወታት ብምጉንጻፍ መዳልያታት ሓፊሶም፡ ኤርትራ’ውን ዕውት ተሳትፎ ብምግባር መዳልያ ተቛዲሳ፡

* መበል 57 ዓመታዊ ቅድድም ብሽግለታ ዙር ደ’ለ’ኣቨኒር ሰንበት ተዛዚሙኤርትራዊ ሄኖክ ምሉእብርሃንን ኢትዮጵያዊ ነጋሲ ሃይሉ ኣብርሃን ዘዕግብ ውጽኢት ኣመዝጊቦም፡

* ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ ግጥም ዋንጫ ሃገራት ኣፍሪቃ ወይ ኣፍኮን 2021 ዝገጥማሎም ምድባት ዝሓለፈ ሰሙን ወጺኦም፡

* ካብ ነፋሪት ዝወደቐ ኣፍጋናዊ ተጻዋታይ ኩዕሶ እግሪ ታሪኻዊ ምስሊን ዘይሃስስ ምዕራፍን መርኣያ ሕንፍሽፍሽ ህዝቢ ብሰንኪ ፍርሒ ምእታውጣሊባንን ምርሕራሕ ምዕራባውያን ሓይልታትንኮይኑ

ዕለታዊ ዜና ኤስቢኤስ ትግርኛ  (23/08/2021)

* ፕረዚደንት ዩናይትድ ስቴትስ ጆ ባይደን ኣሜሪካ ትመርሖ ዘላ ምውጻእ ኣሜሪካውያን፡ ኣብ ሓደጋ ዝርከቡ ኣፍጋናውያንን ካልኦትን ወሲኾም ኣለው፡ እቶም ጻዕርታት ከኣ ክቕጽሉ’ዮም ኢሉ።

* ኣውስትራልያ ኣብ’ቲ ናይ ካቡል ኤምባሲኣ ዝሰርሑ ዝነበሩ ልዕሊ 100 ሓለውቲ ጸጥታ ቪዛ ክትከልኦም ወሲናቶ ዝነበረት ውሳነ ቀይራቶ።

* ግዝኣት ኒው ሳውዝ ዌልስ 818 ሓደስቲ መልከፍታት ኣብ ማሕበረሰብ ዝመሓላለፍ ኮቪድ-19ን ተወሰኽቲ ሰለስተ ዝሞቱ ሰባትን ረኺባ።

* ቀ/ሚ ስኮት ሞሪሰን ኣውስትራልያ ሓንሳብ መጠናት ክታበት ኮቪድ-19 70% ኣብ መላእ ሃገር ምስ በጽሑ ንቕድሚት ክትከይድ ክትጅምር ይግባኣ ኢሉ።

ኣርእስታት ዜና:

በዓል ኣሸንዳ 2013 ዓ.ም ብኣዋልድ ትግራይ ኣብ ግንባራት ውግእ ይጽምበል። ሱዳንን ደቡብ ሱዳንን ልዕሊ 11 ዓመታት ዝዓጸወኦ ዶብ ንግዳዊ ንጥፈታት ከሰላስላሉ ይስማምዓ። ሓላፊት ዓለምለኻዊ ረድኤት ኣሜሪካ ሳማንታ ፓወር ኣብተን ሓይልታት ትግራይ መጥቃዕቲ ዝኸፈቱለን ክልላት ንዝተመዛበሉ ልዕሊ 136 ሽሕ ሰባት ትካለን ሰብኣዊ ረድኤት ከም ዘቕረበ ብምግላጽ ዕጡቓት ህወሓት ካብተን ክልላት ወጺኦም ክላዘቡ ሓቲተን። ኣብ ትግራይ ምዝገባ ትምህርቲ ይጅመር ኣሎ ተባሂሉ።

ላዕለዋይ ሓላፊ ጥዕና ኣውስትራልያ ፕሮፌሰር ፖውል ኬሊ ነቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣውስትራልያ ስኮት ሞሪሰን ሒዝዎ ዘሎ መርገጺ፡ ማለት መዓልታዊ ቁጽርታት መልከፍቲ ኮቪድ-19 ብዘየገድስ፡ ዒላማታት ብዝሒ ክታበታት ይወቕዑ ጥራይ እምበር ቀይድታት ክለዓሉ ክጅምሩ ይኽእሉ’ዮም ዝብል ይድግፎ ኣሎ። ገለ ካብ’ተን ግዝኣታትን ዶባዊ ምምሕዳራትን ግን እቶም ካብ 70 ክሳብ 80% ኣብ በጽሒ ዕድመ ዝርከቡ ኣውስትራልያውያን ምሉእ ብምሉእ እንተተኸቲቦም እቶም ቀይድታትን መዕጸውትታትን ብሓቂ ክኽፈቱ ድዮም ኣብ ምልክት ሕቶ የእትዮሞ ኣለው፡ እቲ ነዚ ግምትን ኣንፈትን ዝሃበ ብትካል መጽናዕቲ ዶሀርቲ ዝቐረበ ቅርጸ ትንበያ/ሞዴሊንግ መሰረት ኣብ ማሕበረሰብ ትሑታት ቁጽሪ መልከፍቲ ክህሉ ዝብል ስለዝኾነ ብምባል የስምርሉ። ፕሮፌሰር ኬሊ ዝሃቦም ርእይቶታት ዝመጹ ዘለው ትማሊ ኮይኑ ኣውስትራልያ 917 ሓደስቲ መልከፍታት ኣብ ዘመዝገበትሉ መዓልትን 830 ካብ’ዚኦም ኣብ ግዝኣት ኒው ሳውዝ ዌልስ ኣብ ዝኾኑሉን እዋን’ዩ።

ኣርእስታት ጸብጻብ፥

ፕረዚደንት ቱርኪ ረሲጵ ጠይብ ኤርዶጋን ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ሓድሕዳዊ ኩናትን፣ ኢትዮጵያ ምስ ሱዳን ዘለዋ ውጥጥን ንክሽምግሉ ቅሩብ ከም ዝኾኑ ተዛሪቦም።

ኣብ ኢትዮጵያ ህጻናት ዝርከቡዎም ተጋሩ ብኣልማማ ምእሳር ገዲዱ ይቕጽል ኣሎ ተባሂሉ።

ትካላት ፋይናንስ ዓለም ንኢትዮጵያ ክህብኦ ዝሓሰብኦ ልዕሊ 11 ቢልዮን ዶላር ልቓሕ ደው ከም ዘበላ ተሓቢሩ።

ንትግራይ ከይሓወስካ ኣብ ኢትዮጵያ ልዕሊ 3.6 ሚልዮን ሰባት ሸቕሊ ኣልቦ ከም ዝኾኑ ተገሊጹ።ዝብሉ ኣርእስታት ዝሓዘ ጸብጻብ ልኡኽና ክቐርብ እዩ።

ዉድብ ጥዕና ዓለም ነቶም ሳልሳይ ናይ ኮቪድ-19 ክታበት ክህቡ ዘዳልዉ መንግስታት ብምንቃፍ ነተን ናይ መጀመርታ ዶስ ክረኽባ ዝቃለሳ ዘለዋ ሃገራት ቀዲሙ ክሕሰበለን ኣጠንቂቑ ።

 ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ ወርሒ መስከረም ሳልሳይ መደብ መደንፍዒ ክታበት ክትጅምር ተስፋ እኳ እንተሃለዋ ፡ ካብ ካልኦት ሃገራት ንላዕሊ እቲ ዝዓበየ ብዝሒ ዘለዎ ክታበት ንኻልኦት ሃገራት እውን ወፍያ እያ ።

ውድብ ጥዕና ዓለም ንኣመሪካ እናኣመስገነ ፡ ኩሉ ሰብ ማዕረ ዝኾነ መሰረታዊ ናይ ውሕስነት ደረጃ ክሳብ ዝረክብ እቲ ለበዳ ከምዘይውዳእ ደጊሙ ገሊጹ ።

ኣብዚ ዓለም ብፍላይ ብ ደልታ ዝዓይነቱ ቤተሰብ ናይ ኮሮና ቫይረስ ተጠቒዓትሉ ዘላ እዋን ከተማታትን ሃገራትን ናብ ዳግም ዕጽዋ ይጓየያ ኣለዋ። ኣብ ገሊኡ ድማ እቲ እንኮ ፍታሕ ህዝቢ ክኽተብ ከምዘለዎ ይጉስጎስ ኣሎ። ብዙሕ ሰብ ይኽተብ እንተሎኳ ኣብ ገሊኡ ስክፍታታት ብዛዕባቲ ክታበት'ውን ይዝረብን እዩ። ነዚ ምስቲ ክታበት ዝለዓል ሕቶታት ናይ ብዙሓት ከብርሃልናን ንዶ/ር ጥላሁን ነጋሽ ካብ ሆፐክሮሲን ሱፐር ክሊኒክ ኣብ መልበርን ተወኪስናዮ ኣለና።

ኣብ ትሕቲ “ትካል መጽናዕቲ ኤርትራውያን ንፖሊሲን ስትራተጂን (ERIPS)” እተባህለ ምትእኽኻብ ኣብ ስደት ዝነብሩ ሰብ ሞያን ሙሁራንን ኤርትራዊያን  ናይ ፈለማ ዋዕላኦም ብቐዳም 14 ነሓሰ 2021 ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ ጌሮም ኔሮም።

ብዛዕባ’ቲ ዝተኻየደ ዋዕላን ዕላማ እቲ ምትእኽኻብን ግደ ምሁራን ኤርትራዊያን ሎሚን ጽባሕን እንታይ ከምዝኾነ ከብርሃልና ንፕረዚደንት እቲ ማሕበር ንዶክተር ቶማስ ሰሎሞን ካብ ዋሺንግተን ዓዲምናዮ ዝገበርናዮ ቃለ መሕትት።

ኣብ ኣውስትራሊያ ብዛዕባ ጥጡሕ ናብራን ማሕበረ ቁጠባዊ መዐቀኒታት ክምዘንከሎ ኣቦርጂናውያንን ቶረስ ስትራት ኣይስላንደር ሰባት ካብ ምስቲ ካልእ ሕብረተሰብ  ኣውስትራሊያ ክነጻጸር ዝያዳ ጉድኣት ይበጽሖም እዩ ።

እዚ ናይ ምንባር ኣብ ኣውስትራሊያ ጸብጻብ ታሪኻዊ ፖሊሲታትን ዘይፍትሓዊ ተግባራትን ሎሚውን ቀጺሉ ኣብ ደቀባት ኣውስትራሊያዊያን ዘውርዶ ማህሰይቲ ክምልከትዪ።