In oorlogstaal heet een oorlogsgebied een ‘theater.’ De Straat van Hormuz is zo’n gebied. Pete Hegseth, de Amerikaanse minister van defensie, maakt er ook een theatervoorstelling van. Terwijl de drones en raketten over het water scheren, houdt hij vol dat het ‘bestand’ met Iran nog steeds geldt. Het is een diplomatieke goocheltruc: hoe kun je spreken van een staakt-het-vuren wanneer de Amerikaanse marine Iraanse boten tot zinken brengt en Teheran openlijk jacht maakt op commerciële schepen?

 De werkelijkheid is dat Amerika en Iran elkaar vier weken geleden als reddingsboei een bestand toewierpen, maar die zonk. De Amerikaanse marine begeleidt nu schepen onder de noemer ‘Project Freedom’, een operatie die Hegseth handig probeert los te koppelen van de bredere oorlogvoering. Maar de scheidslijn tussen ‘begeleiding’ en ‘gevechtshandelingen’ is flinterdun. Als er gericht op schepen wordt geschoten, is het woord ‘bestand’ niets meer dan een holle frase voor binnenlandse Amerikaanse politieke consumptie. 

De reden voor deze semantische gymnastiek is duidelijk: de War Powers Resolution. Als Amerika betrokken raakt in een oorlog die meer dan 60 dagen duurt, moet het Congres daar toestemming voor geven. Vorige week liep de klok al af, maar Hegseth zei dat die stil was gezet op het moment waarop het bestand inging. Door te beweren dat het bestand nog steeds van kracht is, hoopt hij een juridisch geitenpaadje te hebben gevonden. Trump wil onder geen beding zo’n stemming en wijst erop dat Bill Clinton bij de aanvallen in de Balkan en Barak Obama bij de campagne tegen Libië de wet ook hebben genegeerd. 

Europa kijkt nerveus toe. Tijdens de top van de Europese Politieke Gemeenschap – een soort EU-Plus – in het Armeense Jerevan probeerden Europese leiders eenheid uit te stralen, maar de schaduw van Hormuz hing donker over de Kaukasus. Terwijl ze in Armenië spraken over stabiliteit, waarschuwden EU-functionarissen al eerder voor ‘catastrofale gevolgen’. Europa weigert vooralsnog deel te nemen aan de Amerikaanse militaire operatie. Na een echt staakt-het-vuren valt er met Europa wel te praten, maar de druk van Trump neemt toe. Frankrijk gaf al aan niet deel te nemen  aan de missie zolang de status van het ‘bestand’ zo schimmig blijft. 

Het is een enorme politieke gok, maar misschien doet Trump en slim aan de patstelling in eigen land te doorbreken door de War Powers Resolution juist wél in te roepen en het Congres nadrukkelijk om steun vragen. Met die legitimatie heeft hij een grote kans dat de bondgenoten zich alsnog achter een gezamenlijke missie scharen. Het gaat tenslotte niet om Trumps politieke hachje, maar ook om onze brandstofprijs.

See omnystudio.com/listener for privacy information.