Toekomstbeelden

Wat mij opvalt bij organisaties die met AI aan de slag gaan? Er gebeurt veel, maar dat betekent niet dat AI ook daadwerkelijk wordt gebruikt. In deze aflevering ontdek je waarom AI-innovaties stranden en wat er nodig is om dat te veranderen.

Van het VIPER-raamwerk (visie, incentives, plan, expertise en resources) tot een Red Team-oefening ik laat zien hoe je AI-adoptie succesvol aanpakt. Ook bespreek ik waarom ruimte om te experimenteren en aandacht voor medewerkers onmisbaar zijn.

Aan het einde deel ik drie praktijkvoorbeelden en drie concrete tips om AI écht onderdeel te maken van je organisatie.

Inhoud:

(02:00) VIPER: vijf voorwaarden voor succesvolle AI-innovatie

(03:00) Visie: zonder richting ontstaat verwarring

(04:24) Incentives: medewerkers motiveren om met AI te experimenteren

(06:35) Plan: van AI-visie naar concrete uitvoering

(07:18) Expertise: de combinatie van AI-kennis en domeinkennis

(08:46) Resources: tijd, budget en ruimte om te innoveren

(11:40) VIPER toepassen als checklist, diagnose en gespreksgids

(14:59) Waarom AI-adoptie vooral organisatieverandering is

(16:19) Red Team: concurreren met je eigen organisatie

(18:09) AI verandert het spel, maar niet de fundamenten

(19:24) AI-agents vanuit de werkvloer ontwikkelen

(21:44) Het verandermodel van Knoster als basis voor VIPER

(22:21) De belangrijkste les: AI-adoptie draait om mensen

Meer weten:

- Videoversie: https://www.youtube.com/watch?v=XxzanEX8ok0

Notities:

Onderzoek: AI-fitheid – PwC

Onderzoek: Tijmen Zomer – TNO

Verandermodel: Timothy Knoster

Boek: Co-Intelligence – Ethan Mollick

Boek Peter voor een lezing of workshop:

- Boek Peter: peterjoosten.net/boekingsaanvraag

Links:

- Deze podcast: peterjoosten.net/podcast

- Nieuwsbrief: peterjoosten.net/nieuwsbrief

Abonneren:

- Luister op iOS (Apple): peterjoosten.net/podcast-ios

- Abonneer je op Spotify: peterjoosten.net/podcast-spotify

- Luister op Google Podcasts: peterjoosten.net/podcast-google

Illustraties: Mesa Verde Studio

Productie: László Versteeg

Wat onderscheidt organisaties die klaar zijn voor de toekomst van organisaties die steeds achter de feiten aanlopen? In deze aflevering ga ik in gesprek met professor René Rohrbeck, een van de meest invloedrijke experts op het gebied van corporate foresight.

Van de windsurf-metafoor voor strategisch denken tot de impact van AI, scenario's en langetermijnbesluitvorming we verkennen hoe organisaties leren omgaan met onzekerheid zonder de controle te verliezen. We hebben het over waarom traditionele strategie vaak tekortschiet, welke fouten veel bedrijven maken en hoe je wél toekomstbestendig kunt worden.

Aan het einde ontdek je de belangrijkste lessen uit tientallen jaren onderzoek én krijg je praktische inzichten om morgen al slimmer vooruit te kijken.

Inhoud:

(00:00) Waarom organisaties de toekomst verkeerd inschatten

(02:32) De spanning tussen korte en lange termijn

(05:05) Wat succesvolle vernieuwers anders doen

(07:34) De echte waarde van corporate foresight meten

(11:05) Voorbeelden van bedrijven die vroeg transformeerden

(13:24) Van losse best practices naar een wetenschappelijke methode

(17:05) AI versnelt toekomstverkenning drastisch

(21:02) De risico's van AI en het belang van betrouwbare data

(25:35) Europa tussen geopolitiek, industrie en strategische autonomie

(29:47) Van duurzaamheid naar Sustainability 2.0

(34:03) Futures literacy als vaardigheid voor leiders

(39:55) Praktische manieren om je blik op de toekomst te verbreden

(42:56) Omgaan met onzekerheid zonder stil te vallen

(46:48) Donald Trump, geopolitiek en de waarde van scenario's

(50:03) De belangrijkste lessen voor leiders en organisaties

Notities:

EDHEC Business School

https://www.edhec.edu/en/research-and-faculty/faculty/professors-and-researchers/rene-rohrbeck

Boek Peter voor een lezing of workshop:

- Boek Peter: peterjoosten.net/boekingsaanvraag

Links:

- Deze podcast: peterjoosten.net/podcast

- Nieuwsbrief: peterjoosten.net/nieuwsbrief

Abonneren:

- Luister op iOS (Apple): peterjoosten.net/podcast-ios

- Abonneer je op Spotify: peterjoosten.net/podcast-spotify

- Luister op Google Podcasts: peterjoosten.net/podcast-google

Illustraties: Mesa Verde Studio

Productie: László Versteeg

De toekomst voorspellen kan niemand. Maar er zijn wel manieren om er bewuster, kritischer en creatiever mee om te gaan.

Thomas D'Hooge legt uit wat futures literacy is, hoe verhalen en speculatieve fictie helpen bij toekomstverkenning, en waarom de Maori een betere metafoor hebben voor onzekerheid dan wij. Met als rode draad: wie stilstaat, ziet meer, en wie meer ziet, maakt betere keuzes.

Inhoud:

(0:41) Futuristen voorspellen de toekomst niet

(2:42) De fout in 'de toekomst'

(3:44) Futures literacy: bewuster omgaan met onzekerheid

(5:00) Verhalen als toekomstverkenning

(7:18) Wat 2000 kindertekeningen onthullen

(10:57) Timefulness: even ver terug als vooruit kijken

(12:29) De Maori lopen achterstevoren de toekomst in

(15:24) Waarom stilstaan vandaag noodzakelijk is

(19:30) Van scenario's naar strategie

(22:07) De toekomst als bron van strategische informatie

(27:50) AI en de toekomst van de futurist

(33:01) Boeken die het denken veranderden

(38:16) Nieuwsgierigheid en nederigheid als basiswaarden

Notities:

Stilstaan bij de toekomst — Thomas D'Hooge

Thinking in New Boxes — Luc De Brabandere & Alan Iny

Teaching About the Future — Peter Bishop & Andy Hines

Thinking in Systems — Donella Meadows

De Gouden Jaren — Annegreet van Bergen

Ready Player One — Steven Spielberg (2018)

Boek Peter voor een lezing of workshop:

- Boek Peter: peterjoosten.net/boekingsaanvraag

Links:

- Deze podcast: peterjoosten.net/podcast

- Nieuwsbrief: peterjoosten.net/nieuwsbrief

Abonneren:

- Luister op iOS (Apple): peterjoosten.net/podcast-ios

- Abonneer je op Spotify: peterjoosten.net/podcast-spotify

- Luister op Google Podcasts: peterjoosten.net/podcast-google

Illustraties: Mesa Verde Studio

Productie: László Versteeg

AI maakt ons minder creatief. Dat blijkt uit onderzoek onder 460 innovators aan de Universiteit van Toronto. Hun ideeën? Oppervlakkiger, minder divers. Een broek als vogelverschrikker in plaats van broekzakken als voersysteem.

Maar er is een uitweg.

In deze aflevering laat ik zien hoe je die trend omdraait — met vijf krachtige prompt-technieken die wél werken.

Van beperkingen toevoegen tot extreme cases gebruiken: ik neem je mee in de methode waarmee ik workshops geef bij het Erasmus MC en grote organisaties.

Dit is geen theorie. Dit zijn concrete tools die je morgen al kunt inzetten om innovatie te versnellen.

(01:00:15) De belofte van artificiële innovatie

(01:03:19) De AI-paradox: Een rem op de menselijke geest

(01:04:31) Strategie I: De kunst van de open vraag

(01:05:39) Strategie II: Heilige huisjes omverwerpen

(01:06:46) Strategie III: Innovatie onder hoogspanning

(01:07:54) Strategie IV: Van angst naar Barbie-dystopie

(01:09:26) De chatbot als architect van de toekomst

(01:10:55) De artificiële collega in de praktijk

(01:11:16) Context engineering: De delicate dans van data

(01:13:03) Toekomstbeelden in de zorg: De Erasmus MC-casus

(01:14:07) Het drieluik: Brainstormen, bouwen en creëren

(01:17:19) De PROMPT-formule als kompas

(01:19:35) Een nieuwe blik op de horizon

Meer weten:

- Videoversie: https://youtu.be/xp_ujwrVqG4?si=-c9oN3B34nT8ohlu

- Artikel: volgt

- Nieuwsbrieven: volgt

Notities:

Kumar, H., Vincentius, J., Jordan, E., & Anderson, A. (2024). Human creativity in the age of LLMs: Randomized experiments on divergent and convergent thinking [Preprint]. arXiv.

Boek Peter voor een lezing of workshop:

- Boek Peter: peterjoosten.net/boekingsaanvraag

Links:

- Deze podcast: peterjoosten.net/podcast

- Nieuwsbrief: peterjoosten.net/nieuwsbrief

Abonneren:

- Luister op iOS (Apple): peterjoosten.net/podcast-ios

- Abonneer je op Spotify: peterjoosten.net/podcast-spotify

- Luister op Google Podcasts: peterjoosten.net/podcast-google

Illustraties: Mesa Verde Studio

Productie: László Versteeg

AI ontwikkelt zich exponentieel sneller dan organisaties kunnen absorberen. Die kloof wordt elke maand groter. En dat is niet het enige wat er speelt.

In deze aflevering leg ik uit waarom 2026 een kanteljaar wordt voor technologie-implementatie. Digital twins worden mainstream, kwantumcomputing begint praktisch inzetbaar te worden, en biosensoren verschijnen in sectoren die je niet verwacht.

Maar hier is het probleem: de meeste bedrijven zijn compleet onvoorbereid. Ze doen aan pilots en proof-of-concepts, maar opschaling lukt niet. Ik laat zien wat de drie bottlenecks zijn en hoe je die doorbreekt.

Daarnaast: van robots bij InBev tot nanotechnologie in Delft en synthetische biologische intelligentie — ik deel wat er nu al gebeurt én wat eraan komt.

Plus drie exclusieve voorbeelden en concrete tips die je direct kunt toepassen.

Inhoud:

(01:00) Technologietrends 2026

(02:23) AI als backbone van innovatie

(04:46) Opschalingsprobleem

(06:02) Capaciteitsabsorptiekloof

(09:30) Drie wegen om de kloof te dichten

(10:55) Digital twins: de virtuele simulatie

(13:42) Quantum computing

(15:33) Biosensoren

(16:43) Nanotechnologie

(18:25) Synthetic Biological Intelligence

(20:08) Het pizzeria-dilemma

(21:48) Robots bij Inbev

(23:24) Quantum en cybersecurity bij Valcon

(25:00) Toekomstverkenning in gemeente Zundert

(25:46) Leestip: The Coming Wave

(27:17) Cal Newport over AI-grenzen

(29:42) Het gewicht van het verleden

Meer weten:

- Videoversie: https://youtu.be/PBVgnjdw4mM?si=TmduExBnjlHJwVIy

- Artikel: https://peterjoosten.net/trends-2026

- Nieuwsbrieven: https://joosten.substack.com/p/dit-zijn-de-ai-trends-van-2026

Notities:

Boek: The Coming Wave – Mustafa Suleiman

Boek: Deep Work – Cal Newport

Artikel: What if AI doesn't get much better than this – Cal Newport

Onderzoek: MIT Sloan over generatieve AI (5% succes bij bedrijven)

Organisatie: Copenhagen Institute for Future Studies

Organisatie: Quantum Delta NL

Bedrijf: VSParticle

Bedrijf: Cortical Labs

Boek Peter voor een lezing of workshop:

- Boek Peter: peterjoosten.net/boekingsaanvraag

Links:

- Deze podcast: peterjoosten.net/podcast

- Nieuwsbrief: peterjoosten.net/nieuwsbrief

Abonneren:

- Luister op iOS (Apple): peterjoosten.net/podcast-ios

- Abonneer je op Spotify: peterjoosten.net/podcast-spotify

- Luister op Google Podcasts: peterjoosten.net/podcast-google

Illustraties: Mesa Verde Studio

Productie: László Versteeg

Wat gebeurt er eigenlijk in de zorg in 2026 met AI? In deze aflevering neem ik je mee in de belangrijkste trends, toepassingen en uitdagingen.

Van slimme algoritmes die ziektes voorspellen tot zorgrobots en spraakgestuurde rapportage — ik laat zien wat er nu al speelt én wat eraan komt.

Ik heb het over wat werkt, wat niet werkt, en waarom implementatie vaak misgaat.

Aan het einde deel ik drie praktijkvoorbeelden en drie concrete tips om vandaag al voorbereid te zijn op de zorg van 2026.

Inhoud:

(00:51) AI in de zorg 2026

(02:43) Hospice Groningen

(03:35) Praktijkvoorbeelden uit de zorg

(08:27) Waarom AI vaak mislukt

(10:46) AI als bestuurlijk thema

(12:22) Drie trends richting 2026

(12:34) 1 Eigen taalmodellen in de zorg

(14:05) 2 Robots nemen taken over

(15:51) 3 De strijd om medische kennis

(18:13) Mens versus machine

(24:21) Drie tips voor de toekomst

Meer weten:

- Videoversie: https://www.youtube.com/watch?v=GRTZnIhqHco

- Artikel: https://www.peterjoosten.net/ai-gezondheidszorg/

- Nieuwsbrieven: https://open.substack.com/pub/joosten/p/waarom-98-van-zorg-ai-mislukt

Notities:

- Boek: Geneeskunde in tijden van AI

- Interview: Roland Busch (Siemens) in Frankfurter Allgemeine Zeitung

- Evenement: Het Nederlandse AI Congres in Maarssen

- Evenement: AI in de zorg, Muziekgebouw Amsterdam

- Organisatie: Nederlandse AI Coalitie

- Onderwijsinstelling: Jantina Tammes School, Rijksuniversiteit Groningen

- Video: Vitestro – robot voor bloedprikken (YouTube)

Boek Peter voor een lezing of workshop:

- Boek Peter: peterjoosten.net/boekingsaanvraag

Links:

- Deze podcast: peterjoosten.net/podcast

- Nieuwsbrief: peterjoosten.net/nieuwsbrief

Abonneren:

- Luister op iOS (Apple): peterjoosten.net/podcast-ios

- Abonneer je op Spotify: peterjoosten.net/podcast-spotify

- Luister op Google Podcasts: peterjoosten.net/podcast-google

Illustraties: Mesa Verde Studio

Productie: László Versteeg

In deze aflevering: ASML, de innovatie-strategie van Apple, de film K-pop Demon Hunters en nog veel meer.

Technologie, innovatie en de toekomst. Susan en Peter geven je frisse perspectieven, afwisselend samen of solo.

Peter Joosten is futurist, spreker en innovatie-expert. Susan Dullink is wetenschapsjournalist, content specialist en illustrator.

Inhoud:

(00:11) Van blog naar ASML-podium

(02:43) Doorbraak in stamceltherapie

(05:13) Dunnere iPhones en Apple’s innovatiestrategie

(08:55) Film K-pop Demon Hunters

(12:37) Van YouTube naar wielerploeg

(14:40) Deep Dive: ASML

(15:25) Wat maakt ASML?

(19:06) Waarom EUV zo extreem complex is

(25:58) Open innovatie: VDL, Zeiss en co-ontwikkeling

(32:45) Cultuur bij ASML

(35:55) Exportrestricties VS en geopolitieke context

(37:00) Boeken over ASML en afsluiting

Shownotes:

- Onderzoek: Breakthrough compounds may reverse nerve damage caused by multiple sclerosis

- Artikel: Apple debuts iPhone 17

- Artikel: Groenewegen doet stapje terug naar ambitieuze ploeg van youtuber Tietema

- Film K-pop Demon Hunters

- Meidengroep Blackpink

- Boek Focus van Marc Hijink

- Boek Chip War van Chris Miller

- Artikel Waarom schoof Nederland de Chinese topman van chipmaker Nexperia opzij?

Meer weten:

- Deze podcast: https://peterjoosten.net/podcast

- Nieuwsbrief: https://peterjoosten.net/nieuwsbrief

Abonneren:

- Luister op iOS (Apple): https://peterjoosten.net/podcast-ios

- Abonneer je op Spotify: https://peterjoosten.net/podcast-spotify

- Luister op Google Podcasts: https://peterjoosten.net/podcast-google

- Luister op YouTube: https://peterjoosten.net/podcast-youtube

Illustraties: Mesa Verde Studio

Productie: László Versteeg

Wat doe ik eigenlijk bij toekomstonderzoek of een toekomstverkenning? In deze aflevering vertel ik de stappen zien in mijn werk.

Van het verkennen van trends en ontwikkelingen, tot het maken van scenario's en bedrijven helpen om dit weer om te zetten naar inzichten en acties.

Op het einde deel ik nog drie voorbeelden en drie concrete tips.

Inhoud:

(03:28) Waarom toekomstonderzoek?

(04:28) Vooruitkijken

(07:22) Verkennen

(11:06) Verbeelden

(13:56) Verbeelden

(16:21) Verankeren

(19:17) Bonus: voorbeelden

(24:04) Bonus: tips

Meer weten:

- Videoversie: www.youtube.com/watch?v=zNGHFEJYlM4

- Artikel: peterjoosten.net/toekomstverkenning

- Nieuwsbrieven: joosten.substack.com/p/met-5-vs-kla…or-de-toekomst, joosten.substack.com/p/zo-onderzoek-je-de-toekomst en joosten.substack.com/p/waarom-scena…lijkt-op-koken

Externe links:

- Copenhagen Instititute for Future Studies

- Boek Thinking about the Future. P. Bischop en A. Hines

- Boek Imaginable. J. McGonigal

Boek Peter voor een lezing of workshop:

- Boek Peter: peterjoosten.net/boekingsaanvraag

Links:

- Deze podcast: peterjoosten.net/podcast

- Nieuwsbrief: peterjoosten.net/nieuwsbrief

Abonneren:

- Luister op iOS (Apple): peterjoosten.net/podcast-ios

- Abonneer je op Spotify: peterjoosten.net/podcast-spotify

- Luister op Google Podcasts: peterjoosten.net/podcast-google

PS. Dit is versie 2 van deze aflevering.

Illustraties: Mesa Verde Studio

Productie: László Versteeg

Wat doe ik eigenlijk bij toekomstonderzoek of een toekomstverkenning? In deze aflevering vertel ik de stappen zien in mijn werk.

Van het verkennen van trends en ontwikkelingen, tot het maken van scenario's en bedrijven helpen om dit weer om te zetten naar inzichten en acties.

Op het einde deel ik nog drie voorbeelden en drie concrete tips.

Inhoud:

(03:28) Waarom toekomstonderzoek?

(04:28) Vooruitkijken

(07:22) Verkennen

(11:06) Verbeelden

(13:56) Verbeelden

(16:21) Verankeren

(19:17) Bonus: voorbeelden

(24:04) Bonus: tips

Meer weten:

- Videoversie: https://www.youtube.com/watch?v=zNGHFEJYlM4

- Artikel: https://peterjoosten.net/toekomstverkenning

- Nieuwsbrieven: https://joosten.substack.com/p/met-5-vs-klaar-voor-de-toekomst, https://joosten.substack.com/p/zo-onderzoek-je-de-toekomst en https://joosten.substack.com/p/waarom-scenarios-maken-lijkt-op-koken

Externe links:

- Copenhagen Instititute for Future Studies

- Boek Thinking about the Future. P. Bischop en A. Hines

- Boek Imaginable. J. McGonigal

Boek Peter voor een lezing of workshop:

- Boek Peter: https://peterjoosten.net/boekingsaanvraag

Links:

- Deze podcast: https://peterjoosten.net/podcast

- Nieuwsbrief: https://peterjoosten.net/nieuwsbrief

Abonneren:

- Luister op iOS (Apple): https://peterjoosten.net/podcast-ios

- Abonneer je op Spotify: https://peterjoosten.net/podcast-spotify

- Luister op Google Podcasts: https://peterjoosten.net/podcast-google 

Illustraties: Mesa Verde Studio

Productie: László Versteeg

In deze aflevering: GPT-5, innovatie bij OpenAI, de strijd met Anthropic en nog veel meer.

Technologie, innovatie en de toekomst. Susan en Peter geven je frisse perspectieven, afwisselend samen of solo.

Peter Joosten is futurist, spreker en innovatie-expert. Susan Dullink is wetenschapsjournalist, content specialist en illustrator.

Inhoud:

03:31 Actualiteiten

03:39 Nucleaire energie op de maan

05:19 Amazon memo

07:31 Film: Mountainhead

11:03 Sport: Rucking

13:06 Deep Dive: GPT 5

Shownotes:

- Artikel: Duffy to announce nuclear reactor on the moon

- Interview Jeff Bezos bij Lex Friedman

- Film Mountainhead

- Boek Empire of AI

Meer weten:

- Deze podcast: https://peterjoosten.net/podcast

- Nieuwsbrief: https://peterjoosten.net/nieuwsbrief

Abonneren:

- Luister op iOS (Apple): https://peterjoosten.net/podcast-ios

- Abonneer je op Spotify: https://peterjoosten.net/podcast-spotify

- Luister op Google Podcasts: https://peterjoosten.net/podcast-google

- Luister op YouTube: https://peterjoosten.net/podcast-youtube

Illustraties: Mesa Verde Studio

Productie: László Versteeg