تاریخ تازه‌ها

برخی از کارشناسان و تحلیل‌گرانِ مسائل ایران بر این باورند که جمهوری اسلامی به پایان عمر خود نزدیک می‌شود. جنبش سراسری جوانان همچنان ادامه دارد. دامنۀ همبستگی ایرانیان خارج با جوانان داخل کشور نیز روز به روز گسترده‌تر می‌شود. رژیم نتوانسته است راه‌های ارتباطی ایرانیان خارج را با ایرانیان داخل یکسره قطع کند.

پنجشنبۀ گذشته حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجۀ جمهوری اسلامی، در رأس هیأتی به ایروان رفت و با همتای ارمنی‌اش دیدار و گفت و گو کرد. این سفر هم‌زمان بود با پایان رزمایشِ گستردۀ نیروی زمینیِ سپاه پاسداران در «منطقۀ عمومیِ ارس» در مرز ایران با جمهوری آذربایجان.

جنبش سراسری جوانان و به طور کلی مردم ایران به شکل‌های گوناگون ادامه دارد. پرسش‌ دربارۀ سرنوشت آن نیز ذهن کارشناسان و تحلیل‌گران را به خود مشغول کرده است. البته کارشناسانِ آزموده و جدی می‌کوشند از آینده ‌نگری خودداری ‌کنند. با این حال، از تجزیه و تحلیل اوضاع و احوال عمومی کشور با در نظر گرفتنِ داده‌های جدید بازنمی‌ایستند. یکی از شاخه‌های علوم انسانی که به  مطالعۀ فرایندِ گذار از یک رژیم سیاسی به رژیم سیاسی دیگر می‌پردازد، گذارشناسی یا ترانزیتوُلوُژی نام دارد.

جنبش سراسری جوانانِ ایران چهارمین هفتۀ خود را پشت سر می‌گذارد. این جنبش با شعار «زن، زندگی، آزادی» در مراسم خاکسپاریِ مهسا امینی در گورستان آیچیِ شهر سقز، زادگاه آن بانوی جوان، به راه افتاد و سراسر ایران را درنوردید. همبستگی بی‌مانند ایرانیانِ خارج از کشور با این جنبش و پشتیبانی کم‌نظیرِ افکار عمومی جهان، در پایداری و ازخودگذشتگیِ جوانان بسیار اثرگذار بود.

روز دوشنبه ۱۱ مهرماه علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، پس از سه هفته سکوت سرانجام دربارۀ خیزشِ سراسری مردم سخن گفت. به گزارش رسانه‌های داخلی، او که در جمعی از فرماندهان سپاه و نیروهای انتظامی سخن می‌گفت، جنبش اعتراضی مردم را به آمریکا و اسرائیل و وابستگان ایرانی‌ آن‌ها نسبت داد و گفت: «من به صراحت می‌گویم این اغتشاش‌ها و ناامنی‌ها، طراحی آمریکا و رژیم غاصب و جعلی صهیونیستی بود و حقوق‌بگیران آن‌ها و برخی از ایرانی‌های خائن در خارج به آن‌ها کمک کردند».

شعار «کردستان، چشم و چراغ ایران» یکی از اصلی‌ترین شعارهای مردم ایران در جنبش سراسری کنونی است که از حدود دوهفته پیش در شهرهای ایران به راه افتاده است. آتش این جنبش را مرگ جانگدازِ مهسا امینی، دختر کُرد ایرانی، بر اثر ضربۀ مغزیِ گشتِ ارشاد تهران برافروخته است. نام  و تبار این بانوی جوانِ ایرانی الهام بخشِ دو شعار اصلی خیزشِ کنونی مردم ایران است: «زن، زندگی، آزادی» و «کردستان، چشم و چراغ ایران». پیکرۀ او را نیز مردم تبدیل به درفش و نمادِ جنبش خود کرده‌اند.

مرگ جانگداز مهسا امینی، دختر ۲۲ سالۀ اهل سقز، در پی بازداشت او به دستاویز بدحجابی، موج گسترده‌ای از خشم و نفرت در میان ایرانیان و مردم جهان برانگیخت. جنبش اعتراضی مردم به ویژه کُردها در همدردی با خانوادۀ مهسا هم‌چنان ادامه دارد. گفته می‌شود این دختر جوان کُرد بر اثر ضربۀ مغزی به دست مأموران گشت ارشاد تهران جان سپرده است.

با درگذشت ملکه الیزابت دوم روز پنجشنبه هشتم سپتامبر ۲۰۲۲ گروه‌هایی از ایرانیان که در شبکه‌های اجتماعی بسیار فعال‌ اند، فرصتی یافتند تا «انگلیسی‌هراسی» خود را به نمایش بگذارند. رسانه‌های فارسی زبان نیز در چند روز گذشته مقاله‌ها و برنامه‌هایی را به این موضوع اختصاص دادند.

دوشنبه پنجم سپتامبر برابر با ۱۴ شهریور، دادگاه ویژۀ پاریس محاکمۀ متهمان حملۀ تروریستیِ ۱۴ ژوئیۀ ۲۰۱۶ شهر نیس را آغاز کرد. این محاکمه که قرار است بیش از سه ماه طول بکشد به اتهامات ۸ متهم این پرونده رسیدگی خواهد کرد.

بیستم ماه اوت برابر با ۲۹ امرداد ۱۴۰۱ «داریا دوگینا»، دختر «الکساندر دوگین»، فیلسوف و نظریه پرداز سیاسیِ روس، بر اثر انفجار بُمبی در اتومبیل پدرش در حومۀ مسکو کشته شد. گفته می‌شود هدف اصلی این ترور الکساندر دوگین بود، اما او در آخرین لحظه اتومبیلش را در اختیار دخترش قرار داده بود و خود با اتومبیل دیگری پشت سر او حرکت می‌کرد. داریا دوگینا روزنامه ‌نگار و تحلیل‌گر سیاسی بود.