De komende week in Vroeg! is er aandacht voor politieke stromingen. Van links tot rechts, progressief tot conservatief: we gaan alle assen langs. Vandaag zijn onze religieuze partijen aan de beurt: de ChristenUnie en de SGP. De partijen delen gezamelijke doelen, maar de verschillen zijn wezenlijk.

Te gast: Trineke Palm, directeur van het wetenschappelijk instituut van de ChristenUnie, en Ilse Brandemann, politiek journalist van het Nederlands Dagblad. 

We zitten midden in de zomervakantie, en niet alleen op de scholen maar ook in politiek Den Haag is geen kip te bekennen. Wij bij Vroeg! vinden het zomerreces dé perfecte tijd om de politieke diepte in te duiken en gaan de Nederlandse politieke stromingen ontleden: wat is hun onderliggende ideologie? Wat typeert onze politieke stromingen eigenlijk? En wat is hun geschiedenis?

Vandaag: socialisme met historicus Dennis Bos.

Deze ochtend gaan we in gesprek met socioloog en ervaringsdeskundige Karlijn Roex en schrijver van het boek In verwarde staat. We spreken met haar over hoe haar persoonlijke ervaringen haar kritische blik op het debat over verwardheid en onbegrepen gedrag hebben gevormd.

Hoe komt het dat mensen met 'verward gedrag' steeds vaker als een maatschappelijk probleem worden gezien? Wat is dan eigenlijk normaal gedrag en wie bepaalt dat? En kunnen we het begrip 'verward' eigenlijk wel los zien van de maatschappij waarin we leven?

Het is grote en ingewikkelde thematiek voor op de vroege ochtend. Maar we gaan het samen met Karlijn Roex proberen een beetje te ontwarren.

Het is warm buiten. Vooral steden hebben het daar vaak lastig mee. Te weinig groen, planten die de hitte en droogte niet aankunnen en steeds meer versteende plekken waar warmte blijft hangen.

Maar groen in de stad is niet alleen belangrijk omdat het er mooi uitziet. Planten kunnen helpen bij verkoeling, zorgen voor ontspanning en spelen een belangrijke rol in hoe leefbaar onze steden zijn.

Maar hoe zorgen we ervoor dat het groen dat we aanleggen ook echt werkt?

Daar heeft Jan het vandaag over met ecoloog Jill den Boer. Zij onderzoekt hoe natuur in de stad omgaat met droogte en welke planten het beste bestand zijn tegen de omstandigheden in een stedelijke omgeving. 

Bieke Jongejan timmert muzikaal hard aan de weg. Een jaar na het verschijnen van haar debuut-EP RUMENS verscheen daar dit jaar daar het vervolg van: ABDOMENS.

Voordat haar artiestenbestaan een vlucht nam, bewandelde Bieke een heel andere route. Ze werkte als verpleegkundige in de specialistische GGZ. En wat ze daar leerde, over haar cliënten, de zorg en haar zelf, draagt ze nog steeds mee in haar kunst.

Vinije Haabo groeide op in Pikin Slee, diep in het Surinaamse binnenland. Hij groeide op met de de natuur als leermeester. Later bracht zijn zoektocht naar kennis hem naar Paramaribo en uiteindelijk naar Nederland, waar hij ging studeren in Leiden.

Maar die reis betekende ook een confrontatie tussen verschillende werelden: tussen het leven in het bos en de stad, tussen de Saramakaanse cultuur en de Nederlandse samenleving.

Don Sno is GLORY-kickbokser, vorig jaar in juni werd hij door door Combat Press gerangschikt als de zevende beste lichtgewicht kickbokser ter wereld. Succesvol in de sport dus, maar dat succes was niet vanzelfsprekend. 

Don is kind van een toeslagenouder, en de gevolgen daarvan werkten nog jarenlang door in het leven van zijn familie. Wat doet dit als kind met je, en hoe speelt dit jaren later nog steeds een rol in zijn leven?

Muzikant Sem Jansen stond jarenlang op het podium als Britt, maar uiteindelijk besloot hij verder te gaan als Sem. Een keuze die niet alleen betekende dat hij zichzelf opnieuw moest leren kennen, maar ook dat hij misschien iets heel dierbaars zou verliezen: zijn stem. Want hoe ga je verder als muzikant wanneer juist datgene waarmee je je verhaal vertelt ineens onzeker wordt?

Terry Akins' verhaal is er een van doorzettten en omdenken. Uit schaamte kiest hij ervoor de veroordeling van zijn vader jarenlang voor iedereen geheim te houden, tot hij besluit dat hij het verschil moet gaan maken voor zijn lotgenoten. Tegenwoordig is Terry landelijk ambassadeur van Stichting Exodus Nederland: een organisatie die (ex-)gedetineerden en hun familieleden opvangt en begeleidt. Deze ochtend voert Jan een persoonlijk gesprek met Terry over zijn werk en leven. 

Ayoub Kharkhach won het Amsterdams Kleinkunstfestival in 2024 en dit jaar won hij de Annie M.G. Schmidtprijs voor het beste theaterlied. Hij staat momenteel in de theaters met zijn voorstelling "En verbied vogels om te fluiten", Een verhaal over opgroeien in Gouda in een Marokkaans-Nederlands gezin, over een jeugd die abrupt veranderde toen hij op zijn elfde kanker kreeg, en over de angst die pas jaren later kwam.

Jan praat met Ayoub!