Vroeg!

Hoewel het voor veel mensen nog ver weg lijkt, en het vaak ook ondersgeneeuwd wordt door landelijke politiek, zijn de gemeenteraadsverkiezingen belangrijker dan gedacht wordt.

Daarom hoor je bij Vroeg! de aankomende 4 weken elke maandag een uitzending gewijd aan het belang van de lokale politiek. Want welke onderwerpen horen bij uitstek bij de lokale politiek, en wat maakt het zo belangrijk?

Vandaag trappen we de serie af, met niemand minder dan John Bijl, directeur van het Periklesinstituut! 

In Hongarije maakt regeringspartij Fidesz vandaag officieel de premierskandidaat bekend. Veel spanning is er niet: Viktor Orbán is de enige verkiesbare kandidaat. 

Op 12 april kiest Hongarije een nieuw parlement. De partij van Viktor Orbán, Fidesz, regeert al zestien jaar vrijwel zonder zorgen. Maar de oppositie groeit, met rivaal Péter Magyar die corruptie wil aanpakken, de economie wil hervormen en de band met de EU wil herstellen. Orbán zet ondertussen in op nationalisme en warme banden met het Kremlin. 

Magyar spreekt van afbraak van de democratie, Orban van vernieuwing en eenheid.

Te gast: Huub Bellemakers, Hongarije-kenner. 

'Marty Supreme', een film met Gen Z-superster Timothée Chalamet, die vandaag in Nederland in premiere gaat kende een unieke aanloop. En als je dus denkt: 'Hey, van deze nieuwe film heb ik helemaal geen posters of reclames voorbij zien komen', dat klopt! Deze film heeft z'n promotiecampagne namelijk heel onconventioneel aangepakt, en met succes! De filmindustrie heeft het nodig, zeker met concurrentie van de streamingdiensten en je telefoon, om mensen toch naar de zalen te trekken... Marketing doet er toe, maar wat is een goeie strategie en hoe deed men dat eigenlijk in het verleden? Te gast: filmjournalist en criticus Hugo Emmerzael!

In Genève zaten Oekraïne en Rusland gisteren opnieuw aan tafel. De Verenigde Staten trad op als bemiddelaar, maar financiële steun blijft uit. Is dit een stap richting vrede of zal Oekraine moeten kijken naar het inleveren van grondgebied aan Rusland? 

Te gast: Nicolaas Kraft van Ermel-Nijland, Oekraïne-kenner en docent geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen

America's Next Top Model, een tv programma wat in de zeroes nogal prominent aanwezig was. Miljoenen kijkers wereldwijd keken hoe jonge deelnemers hun kans probeerde te grijpen om super model te worden. Onder leiding van Tyra Banks, werd in de vorm van een afvalrace(zeker ook lichamelijk) een winnaar gekozen. Het originele doel was volgens Tyra zelf om deuren open te trappen binnen de mode wereld, om zo schoonheidsidealen te veranderen. Hoe pakte dat uit? En ten kosten van wie ging dat eigenlijk? Wat zegt de populariteit van zo'n programma over de kijker, de systemen, de mode- en de tv wereld? Te gast: Janice Deul, mode activist en opinie schrijver. 

Twee weken geleden werd in de rechtbank in Den Haag de evacuatie van drie Palestijnen met een geldig visum voor Nederland besproken. De Palestijnen, met geldig visum, willen hulp van Buitenlandse Zaken bij hun evacuatie, maar Nederland weigert.

Vandaag volgt de uitspraak in deze zaak. Waarom wil Nederland mensen met een verblijfsvergunning niet helpen, hoe ziet deze zaak eruit, en schept deze uitspraak een precedent?

Bij mij in de studio, migratieadvocaat Lotte van Diepen. En aan de telefoon, advocaat Emiel de Bruijne met Palestijnse achtergrond. 

De eerste week van de Olympische Winterspelen in Milaan zit erop. En naast alle emoties op het toernooi beïnvloedt het evenement ook de rest van de Italiaanse bevolking. Er vonden dit weekend protesten plaats in Milaan: Waarom is er zoveel geld voor de Spelen, maar niet voor de jongeren die geen baan krijgen? Premier Giorgi Meloni reageerde fel op het protest en noemde de demonstranten zelfs “vijanden van Italië”. Waar komt deze felle reactie vandaan, wat betekenen deze spelen voor de Italianen en hoe gaat het anno 2026 met regering Meloni?

Te gast is Raphael Hunsucker, classicus en Italië kenner. 

Nog altijd wordt bij de grootste carnavalsverenigingen de meest prominente rollen vervuld door mannen. Een traditie waar volgens feministisch collectief Aangenaam verandering in mag komen. Met een symbolische vacature doen zij een oproep aan iedereen die Prins carnaval wil worden: waarom kan een vrouw of non-binair persoon geen prins zijn? Wat maakt dat de vraag naar verandering zoveel weerstand oproept? Met als hoofdvraag: 'mogen wij meedoen'? Te gast:Nanet Hazebosch en Crissy Fila, oprichters van feministisch collectief Aangenaam

Terbeschikkingstelling kan de rechter opleggen als een zeer ernstig misdrijf is gepleegd door iemand met een psychische stoornis. Dit is om de samenleving, maar ook om de pleger zelf tegen zichzelf, te beschermen en om een passende behandeling te fasciliteren. Maar het tbs-stelsel in Nederland loopt vast. Dat is de conclusie die verschillende advocaten en rechters trekken. Rechters Frank Hovens en Jos van Mulbregt spreken in het Nederlandse Juristenblad zelfs van een "Code gitzwart". Maar hoe is dit systeem, dat uniek is in de wereld, zo vastgelopen? En wat gaat er precies mis?

Te gast: tbs-advocaat en voorzitter van de vereniging tbs-advocaten, Judith Serrarens.

Sinds 1985 mogen langdurig in Nederland verblijvende migranten zonder Nederlandse nationaliteit stemmen en zich verkiesbaar stellen bij gemeenteraadsverkiezingen. Een ijkpunt in de geschiedenis van de Nederlandse democratie, en een belangrijk moment in de politieke en maatschappelijke erkenning van migranten. 

Veertig jaar na de invoering van het lokaal kiesrecht voor niet-Nederlandse inwoners maken wetenschappers en politici met een migratieachtergrond de balans op. Te gast: onderzoeker Zeki Arslan