1001 شب

«نزهت‌الزمان گفت: شرم نداری که مرا کنیزک گویی؟ من خاتون تو و خاتون هرکس که در این قصر است هستم. من دختر ملک نعمان، نزهت‌الزمانم.»

شنیدیم که ملک‌شرکان با کنیز جدید و فاضلش ازدواج کرد و او را آبستن کرد و به ملک‌نعمان نامه‌ای نوشت تا این خبر را به او بدهد. اما نعمان پاسخ داد که سال‌هاست اندوهگینِ گم کردن دوقلوهایش است. ادامۀ قصه را در شب ۶۸ بشنوید.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

«این نامه‌ای است از واله و حیران و گم‌کردۀ نزهت‌الزمان و ضوءالمکان و ستم‌کشیدۀ دوران، ملک نعمان، به پسر خویش شرکان...»

ملک شرکان ولی‌عهد ملک نعمان بود که از دوباره فرزنددار شدنِ پدرش بی‌خبر بود. نزهت‌الزمان که یکی از آن دو فرزندِ بعدیِ ملک‌ نعمان بود، سال‌ها از دربار متواری شده بود و حالا بر حسب اتفاق، به عنوان کنیزی باکفایت به دربار ملک شرکان تقدیم شده است. ادامۀ قصه را در شب ۶۷ بشنوید.

بعضی واژه‌های دشوار شب ۶۷:

مغنّی: آوازه‌خوان و نوازنده

مشّاطه: آرایشگر

واله: سرگشته و حیران

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

«آیا کسی هست که به خدا پرهیزگار شود و خدا به روزی او وسعت ندهد؟ و آیا کسی هست که از گناهان دوری کند و خدا کارهای دشوار او را آسان نکند؟»

به آخرین بخش از اظهار فضل نزهت‌الزمان در دربار ملک شرکان رسیدیم. قسمت پایانی سخنرانی را در شب ۶۶ بشنوید.

بعضی واژه‌های دشوار شب ۶۶:

شهرالحرام: منظور ماه حج (ذی‌الحجه) است

بلدالحرام: مکه

حج اکبر: روز عرفه‌ای که با جمعه مصادف شده باشد

تتمه: باقی‌مانده

عمّال: کارگزاران

ثقات: معتمدان

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

«گفتم: چگونه گرگان با گوسفندان‌اند و به ایشان آسیب نمی‌رسانند؟ گفت: چون سر به سلامت باشد تن نیز به سلامت خواهد بود.»

شنیدیم که نزهت‌الزمان در حال سخنرانی کردن در دربار شرکان بود و در شب ۶۵ ادامۀ حکایتی را بشنوید که نزهت‌الزمان داشت دربارۀ فضائل عمر بن‌عبدالعزیز نقل می‌کرد.

بعضی واژه‌های دشوار شب ۶۵:

منبر گلین: منبر فقیرانه‌ای که به جای چوب از گِل ساخته باشند.

ذمت: ذمّه، عهده

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

«ای پادشاه، تو نیز این نکته‌ها بشنو که چون خلافت به عمر بن‌عبدالعزیز رسید نزد فرزندان و خانگیان خود آمد و آنچه در دست ایشان بود بستد و در بیت‌المال گذاشت.»

در شب ۶۴ از هزارویک شب، ادامۀ سخنرانی طولانیِ نزهت‌الزمانِ هنوز ناشناس را در باب اخلاق صالحان بشنوید.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

«من گفتم: مرا سزاوار است که این‌ها بردارم. گفت: آیا یه قیامت نیز بار مرا تو خواهی کشید؟»

ادامۀ سخنرانی اخلاقی و سیاسی و حکمی نزهت‌الزمان، که هنوز به عنوان کنیزی دانشمند در دربار شرکان ایستاده، را در شب ۶۳ بشنوید.

بعضی واژه‌های دشوار شب ۶۳:

تخاصم: دشمنی و مجادله

تتمه: باقی‌مانده

یک عدل آرد: یک بسته آرد

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

«معاویه گفت که: رای تو چیست وقتی با کسی از قوم خود ملاقات کنی؟ احنف گفت: از شرم سر به زیر افکنم و به سلام مبادرت کنم و آنچه را به من سود ندارد واگذارم و سخن کم گویم.»

نزهت‌الزمانِ کنیزشده سر از دربار شرکان درآورد و آنجا برای نشان دادن شایستگی‌اش شروع کرد به سخنرانی‌ای که تا چند شب ادامه دارد.

بعضی واژه‌های دشوار شب ۶۲:

جولان: خودنمایی و قدرت‌نمایی

مغازله: معاشقه، سخن‌های عاشقانه گفتن

جِماع/مجامعت: همبستری

مشیمه: رَحِم، زهدان

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

«پس نزهت‌الزمان در سیاست ملوک چندان سخن گفت که حاضران گفتند: ما کس ندیده بودیم که در این باب چنین سخن گوید.»

شنیدیم که شرکان حاکم دمشق شد و نزهت‌الزمان، خواهر ناتنی نشناخته‌اش را به کنیزی خرید و او را به عقد خود درآورد. اما وقتی درباریان دانش و فضل او را دیدند، از او خوستند که هنرهای خود را بگوید و نزهت‌الزمان شروع کرد به سخنرانی. ادامۀ سخنرانی او را در شب ۶۱ بشنوید.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

«زنان از حسن جمال و ادب او خیره ماندند و گفتند: این کنیز نخواهد بود. این دختر یکی از ملوک است.»

شنیدیم که شاهزاده خانم نزهت‌الزمان در غربت و فقر به کنیزی افتاد و او را به شاهزاده شرکان فروختند و ملک‌شرکان که برادر ناتنی او بود، ندانسته او را به عقد خود درآورد. ادامۀ قصه را در شب ۶۰ با صدای فاطمه سالاروند بشنوید.

بعضی واژه‌های دشوار شب ۶۰:

فراست: زیرکی

خاتم: انگشتر

شرطه: پاسبان

محاماة: نگهبانی

معدلت: عدالت

ملوک فرس: شاهان ایران

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

«او زیور همی‌بست و بازرگان همی‌گفت: به زیورها بیارایند مردم خوبرویان را / تو سیمین‌تن چنان خوبی که زیورها بیارایی»

شنیدیم که نزهت‌الزمان به کنیزی افتاد و عاقبت به دست بازرگانی مهربان افتاد که از او برای ملک نعمان نامه‌ای گرفت و تصمیم گرفت او را به سلطان دمشق بفروشد. اما سلطان دمشق هم کسی نبود جز برادر بزرگ‌تر نزهت‌الزمان، شاهزاده شرکان. ادامۀ قصه را در شب ۵۹ بشنوید.

بعضی واژه‌های دشوار شب ۵۹:

استبرق: پارچۀ نفیس زربفت

طوق: گردن‌بند

کابین بستن: عقد کردن

منشور: فرمان

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.