5 นิทานพรรณนา

พระโพธิสัตว์เกิดเป็นพญาช้างอาศัยอยู่ในป่าหิมพานต์ ในที่ไม่ไกลจากที่อยู่ของช้างมีนางนกไส้ตัวหนึ่งออกไข่อยู่ที่พื้นดินใกล้ทางเดินของพญาช้าง ในรังนั้นมีลูกนกน้อยหลายตัว วันหนึ่งพญาช้างนำบริวารหากินจนไปถึงที่นั้น นางนกไส้กลัวว่าจะเหยียบลูกน้อยจึงประคองปีกทั้งสองข้างอ้อนวอน พญาช้างทำตามคำขอร้องของนาง แล้วกล่าวเตือนถึงช้างเกเรเชือกหนึ่ง แต่ไม่นานนักเจ้าช้างนั้นก็เดินเข้าไปกระทืบรังนกแหลกละเอียดแล้วเดินจากไป สร้างรอยแค้นในใจแก่แม่นกไส้มาก นางจึงบินไปขอความช่วยเหลือจากเหล่าสัตว์ สัตว์ทั้ง 4 ร่วมมือกันทำให้ช้างผู้มีกำลังกว่าถึงแก่ความพินาศได้ เหตุเพราะการจองเวรของคนคู่เวรทั้งหลาย ด้วยเหตุนี้จึงไม่ควรก่อเวรกับใคร ๆ แม้กับคนที่ไม่เป็นที่รัก

#ภิกษุชาวเมืองโกสัมพี #ลฏุกิกชาดก #ทีฆาวุกุมาร

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

เมื่อพระโพธิสัตว์เกิดเป็นนกพิราบ ห้อมล้อมด้วยนกพิราบบริวารจำนวนมาก พากันอาศัยอยู่ในถ้ำ มีชฎิลโกงคนหนึ่งได้มาอาศัยอยู่ใกล้ที่อยู่ของนกพิราบ ฝ่ายพระโพธิสัตว์นกพิราบเห็นชฎิลผู้นั้นก็เข้าไปทำการไหว้แล้วปฏิสันถาร ในวันหนึ่ง ชาวบ้านได้ปรุงเนื้อนกพิราบถวายชฎิลโกงนั้น เขาติดใจด้วยตัณหาความอยากในรสแห่งเนื้อของนกพิราบ จึงคิดว่านกพิราบจำนวนมากมายังอาศรมบทของเรา เราจะฆ่านกพิราบเหล่านั้นเพื่อกินเนื้อ ชฎิลผู้ทรงศีลแต่กลับมีจิตคิดเบียดเบียน คิดหากลวิธีต่าง ๆ เพื่อประทุษร้ายผู้อื่น เหตุเพราะกิเลสบังใจ

#โรมชาดก #มูสิกชาดก #สันธิเภทชาดก

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

พระโพธิสัตว์เสวยพระชาติเป็นอาจารย์ทิศาปาโมกข์ มีเหล่าลูกศิษย์ 500 คน เล่าเรียนศิลปะอยู่ในเมืองตักกสิลา แคว้นคันธาระ วันหนึ่งเหล่าลูกศิษย์พากันเข้าป่าไปหาฟืน แต่มีมานพผู้เกียจคร้านอยู่คนหนึ่ง เขาถือโอกาสที่เพื่อนๆ เข้าป่าหักฟืนไปหลับอยู่ใต้ต้นไม้ เมื่อเพื่อนๆ มัดฟืนแล้ว ก็ต่างหาบฟืนเดินผ่านไป และใช้เท้าเตะปลุกเขาเพื่อให้ตื่น เมื่อตื่นขึ้นด้วยความรีบร้อน เขาจึงปีนขึ้นต้นกุ่มเหนี่ยวกิ่งตรงหน้า ได้กิ่งไม้สดกิ่งหนึ่งก็เหนี่ยวลงมาหักเพราะนึกว่าเป็นกิ่งไม้แห้ง กิ่งไม้นั้นก็ดีดตาข้างหนึ่งของเขา เหตุเพราะความรีบร้อนในกิจที่ควรกระทำก่อนกลับทำภายหลัง จนนำโทษมาสู่ตน

#วรุณชาดก #คชกุมภชาดก #ปูฏทูสกชาดก #มหิสชาดก #รถลัฏฐิชาดก #อสังกิยชาดก

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ในกรุงราชคฤห์มีพราหมณ์ชื่ออุปสาฬหกะ พราหมณ์นั้นได้บอกกับบุตรว่า เมื่อพ่อจบชีวิตลงอย่าเอาศพพ่อไปเผาปะปนกับคนอื่น พราหมณ์ และบุตรจึงออกเดินทางแสวงหาดินแดนแห่งนั้น ทั้งสองได้พบกับพระโพธิสัตว์ เมื่อโพธิสัตว์ได้ฟังบุตรของพราหมณ์กล่าวว่า ระหว่างภูเขาสามลูกนี้แหละ เป็นที่ไม่ปะปน จึงกล่าวแก่บุตรของพราหมณ์ว่า ในที่นี้แหละบิดาของเจ้าถูกเผาในระหว่างภูเขานี้มาแล้วถึงหมื่นสี่พันชาติ อันที่จริง สถานที่ที่ไม่ถูกเผาก็ดี สถานที่ที่ไม่ใช่ป่าช้าก็ดี สถานที่ที่ศีรษะไม่ทอดลงก็ดี ไม่อาจหาได้ในแผ่นดินนี้

#อุปสาฬหกชาดก #มหาปนาทชาดก #สุรุจิชาดก

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

พระเจ้าพรหมทัตเสวยสมบัติอยู่ในกรุงพาราณสี พระโพธิสัตว์กำเนิดเป็นรุกขเทวดาอยู่ในป่าใหญ่ มีพรานป่าคนหนึ่งอุ้มไก่ต่อ ถือบ่วงและแร้วเดินเที่ยวดักไก่อยู่ในป่า เขาเริ่มจะดักไก่ซึ่งเป็นไก่ของตนที่หนีเข้าป่าไป แต่ไก่ตัวนั้นไม่ยอมเข้าบ่วง นายพรานจึงเอากิ่งไม้และใบไม้คลุมเพื่อกำบังตนแล้วเลื่อนคันแร้วและบ่วงตามไก่ไปเรื่อยๆ เจ้าไก่อยากจะให้นายพรานรู้สึกละอายใจจึงพูดเพื่อเตือนสติ ในที่สุดก็หนีพ้นจากบ่วงของนายพราน เหตุเพราะเป็นผู้ฉลาดจึงรอดพ้นจากอาวุธของผู้อื่น

#กักกรชาดก #สุชาตาชาดก #ภัลลาติยชาดก

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

พระโพธิสัตว์บังเกิดในตระกูลเศรษฐี เมื่อบิดาได้ล่วงลับไป ท่านจึงดำรงตำแหน่งเศรษฐีแทน ในเรือนของท่านได้นำทรัพย์ฝั่งดินไว้จำนวนมาก พระโพธิสัตว์เมื่อเสียชีวิตไปได้เกิดเป็นท้าวสักกะเทวราช ส่วนบุตรของท่านนั้นไม่จัดแจงทานวัตรใดๆ เขาให้ทรัพย์ทีละพันแก่คนเต้นรำ เล่นระบำ รำฟ้อน และมีความเป็นนักเลงหญิง นักเลงสุรา เขาได้ผลาญทรัพย์มากมายกลายเป็นคนเข็ญใจ ท้าวสักกะทรงทราบว่า บุตรตกระกำลำบาก จึงได้ให้หม้อสารพัดนึกและสั่งสอนว่าจงรักษาหม้อนี้ไว้อย่าให้แตก เมื่อยังมีหม้อใบนี้อยู่ ชื่อว่าความสิ้นเปลืองแห่งทรัพย์จักไม่มี บุตรชายเมื่อได้หม้อวิเศษก็เที่ยวสนุกดื่มสุราทุกวัน วันหนึ่งเขาเมามากได้โยนหม้อนั้นขึ้นไปในอากาศแล้วรับพลาด ทำให้หม้อตกแตก ตั้งแต่นั้นมาก็กลับเป็นคนจน นุ่งผ้าเก่า มือถือกระเบื้องเที่ยวภิกขาจารอาศัยฝาเรือนคนอื่นอยู่ เหตุเพราะความประมาท จึงเดือดร้อนในภายหลัง.

#ภัทรฆฏเภทกชาดก #ลาภครหิกชาดก #นานาฉันทชาดก 

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

พระโพธิสัตว์บังเกิดในตระกูลพราหมณ์ ณ กาสิกคาม ครั้นเจริญวัยแล้ว ได้ไปเมืองตักกสิลาเพื่อเรียนศิลปศาสตร์ทั้งหลาย เมื่อเรียนสำเร็จจึงบอกแก่อาจารย์ว่าจักไปนำทรัพย์ค่าบูชาครูมาให้ แล้วออกเที่ยวไปตามชนบทเพื่อแสวงหาทรัพย์ เมื่อได้ทองคำตามจำนวนจึงนำมาให้อาจารย์ ในระหว่างทางได้ลงเรือเพื่อข้ามแม่น้ำคงคา เรือโคลงไปมาทองคำของพระโพธิสัตว์ได้ตกน้ำไป พระโพธิสัตว์จึงคิดว่าควรนั่งอดอาหารอยู่ที่ฝั่งแม่น้ำคงคานี้ เมื่อพระราชาทรงทราบก็จักส่งเหล่าอำมาตย์มา แต่จักไม่พูดจากับอำมาตย์เหล่านั้นเหตุเพราะบุรุษผู้เป็นทูตของพระราชาไม่อาจจะปลดเปลื้องทุกข์ได้ หากแต่พระราชา พระองค์สามารถจะปลดเปลื้องทุกข์ได้ ด้วยเหตุนั้นจึงกราบทูลความทุกข์ให้พระราชาทราบทั้งสิ้น

#ทูตชาดก #สมุททชาดก #กัจฉปชาดก

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

พราหมณ์ตระกูลหนึ่งได้ให้กำเนิดลูกน้อยเป็นทายาท สองสามีภรรยาต่างเลี้ยงดูลูกน้อยอย่างมีความสุข จนกระทั่งวันหนึ่งนางพราหมณ์มณีผู้เป็นภรรยาได้มาจากไป พราหมณ์จึงอุ้มลูกน้อยเข้าสู่ป่าและบวชเป็นฤาษี ส่วนบุตรน้อยบวชเป็นดาบสกุมาร ครั้นเข้าสู่ฤดูฝน มีลิงตัวหนึ่งถูกความหนาวจากฝนเบียดเบียนเดินหนาวจนตัวสั่น ลิงนั้นได้นุ่งห่มผ้าของดาบสที่ตายไปแล้วปลอมตัวมายืนหลอกลวงอยู่ที่ประตูบรรณศาลาของดาบสสองพ่อลูก ดาบสกุมารเห็นลิงนั้น จึงกล่าวกับบิดาว่า “มีดาบสผู้หนึ่งยืนหนาวสั่นอยู่ พ่อเรียกดาบสนั้นเข้ามา ที่นี้เถิด” เหตุเพราะถูกเจ้าลิงลวงหลอกให้เข้าใจว่านั้นคือ ดาบส

#กปิชาดก #ทุพภิยมักกฏชาดก #กุฏิทูสกชาดก #นฬปานชาดก

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

พระเจ้ามคธองค์หนึ่งครองราชสมบัติในกรุงราชคฤห์ พระโพธิสัตว์เกิดในกำเนิดช้างถึงพร้อมด้วยรูปสมบัติ พระราชาทรงดำริว่า ช้างนี้สมบูรณ์ด้วยลักษณะ จึงได้ทรงแต่งตั้งให้เป็นมงคลหัตถี ครั้นถึงวันมหรสพพระองค์เสด็จขึ้นสู่มงคลหัตถี ทรงกระทำประทักษิณด้วยราชานุภาพอันใหญ่หลวง เหล่ามหาชนยืนดูเห็นสรีระอันงดงามของมงคลหัตถี ต่างพากันพรรณนาว่า รูปงาม การเดินสง่า ท่าทางองอาจและสมบูรณ์ด้วยลักษณะของพญาช้างเผือก สมควรเป็นคู่บุญบารมีของพระเจ้าจักรพรรดิ์อย่างยิ่ง พระราชาทรงสดับเสียงสรรเสริญมงคลหัตถีไม่ทรงสามารถจะอดพระทัยได้ ทรงเกิดความริษยา ทำให้พญาช้างที่ถึงพร้อมด้วยบุญฤทธิ์นี้ ต้องออกจากพระนคร เหตุเพราะพระราชามิได้รู้คุณ รังแต่จะยังให้ถึงความพินาศแก่ชีวิต

#ทุมเมธชาดก #ตจสารชาดก

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

มีกาสามีภรรยาคู่หนึ่งที่มีความรักใคร่กลมเกลียวกันมาก สามีภรรยาต่างช่วยกันปกครองฝูงกาเป็นอย่างดี วันหนึ่งนางกาสุปัสสาภรรยาบินไปใกล้โรงครัว ได้กลิ่นอาหารหอมหวานชวนชิมเกิดอยากกินประกอบกับการที่ตนแพ้ท้องอยู่ จึงบอกสามีพญากาสุปัตต์ว่าหากตนไม่ได้กินอาหารวันนี้อาจตายก็เป็นได้ พญากาสุปัตต์จึงส่งเสนาบดีชื่อ กาสุมุขะ ไปยังโรงครัว เมื่อถึงเวลาพ่อครัวนำอาหารไปถวายพระราชา กาสุมุขะได้ให้สัญญาณกับเหล่ากาเพื่อบินลงไปทำร้ายจิกตีจมูกของพ่อครัวให้เป็นแผล เพื่อนำอาหารไปให้นางกาสุปัสสา พระราชาทรงเห็นเหตุการณ์จึงตรัสชื่นชมกาสุมุขะ และได้จัดให้เมืองพาราณสีเป็นเขตอภัยทานแก่สัตว์ทุกชนิด ส่วนพระองค์ดำรงตนรักษาศีลเป็นประจำ

#สุปัตตชาดก #อัพภันตรชาดก

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.