6 ขุดเพชรในพระไตรปิฎก

ในเอพิโสดนี้ เป็นการเริ่มของซีซั่นที่ 4 ทุกนิบาต หมวดที่มีหัวข้อธรรมจำนวน 2 ข้อ โดยแบ่งออกเป็น 4 ส่วน คือ ส่วนต้น ส่วนกลาง ส่วนปลาย และเบ็ดเตล็ด ซึ่งในแต่ละส่วนก็จะแบ่งเป็นวรรค 

มาเริ่มต้นกันในวรรคแรก คือ กัมมกรณวรรค หมวดว่าด้วยวิธีการลงโทษ ซึ่งดูตามชื่อของวรรคนี้แล้ว มีเนื้อหาที่เป็นไปในเชิงลักษณะของอกุศล ที่เราพึงต้องระวัง ไม่กระทำให้เกิดขึ้น เพราะมันจะมีโทษ เป็นผลร้าย ผลไม่ดี เป็นทุกข์ ซึ่งจะให้ผลในภพนี้หรือให้ผลในภพหน้าหน้าแน่นอน 

เพราะเหตุนั้นแล เธอทั้งหลายพึงสำเหนียกอย่างนี้ว่า “เราจักกลัวโทษที่ให้ผลในภพนี้ จักกลัวโทษที่ให้ผลในภพหน้า จักเป็นคนขลาดต่อโทษ มีปกติเห็นโทษโดยความเป็นของน่ากลัว” เธอทั้งหลายพึงสำเหนียกอย่างนี้แล บุคคลผู้ขลาดต่อโทษ มีปกติเห็นโทษโดยความเป็นของน่ากลัว พึงหวังเหตุแห่งความหลุดพ้นจากโทษทั้งมวลได้ 

ทั้งนี้ ได้รวมเนื้อหาจำนวน 10 พระสูตรที่มีอยู่ในวรรคนี้ ได้แก่ 1) วัชชสูตร ว่าด้วยโทษ 2) ปธานสูตร ว่าด้วยความเพียรที่เกิดได้ยาก 3) ตปนียสูตร ว่าด้วยธรรมที่เป็นเหตุแห่งความเดือดร้อน 4) อตปนียสูตร ว่าด้วยธรรมที่ไม่เป็นเหตุแห่งความเดือดร้อน 5) อุปัญญาตสูตร ว่าด้วยธรรมที่เป็นเหตุให้ทรงรู้สัพพัญญุตญาณ 6) สัญโญชนสูตร ว่าด้วยกิเลสที่ผูกมัดใจสัตว์ 7) กัณหสูตร ว่าด้วยธรรมฝ่ายดำ 8) สุกกสูตร ว่าด้วยธรรมฝ่ายขาว 9) จริยสูตร ว่าด้วยจริยธรรมคุ้มครองโลก และ 10) วัสสูปนายิกสูตร ว่าด้วยการเข้าพรรษา มาอธิบายขยายความให้ได้เข้าใจกันอย่างกว้างขวางมากยิ่งขึ้น 

*พระไตรปิฎกเล่มที่ 20 พระสุตตันตปิฎกเล่มที่ 12 [ฉบับมหาจุฬาฯ] อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต   

แนะนำรับฟังเพิ่มเติมได้ที่ Playlists: ขุดเพชรในพระไตรปิฎก S03E20 

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ในเอพิโสดนี้ เป็นการจบของเอกกนิบาต หมวดที่มีหัวข้อธรรมจำนวน 1 ข้อ ซึ่งจะจบด้วยข้อที่ 563-599 มาใน กายคตาสติวรรค หมวดว่าด้วยผลแห่งการเจริญกายคตาสติ และ ข้อที่ 600-611 มาใน อมตวรรค หมวดว่าด้วยอมตธรรม (พระไตรปิฎกเล่มที่ 20 พระสุตตันตปิฎกเล่มที่ 12 [ฉบับมหาจุฬาฯ] อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต)

กายคตาสติ คือ การระลึกถึงกาย การระลึกมาในกาย ซึ่งบางครั้งก็ใช้คำว่า การเห็นกายในกาย โดยพิจารณาเห็นกายตามความเป็นจริง พิจารณาเห็นกายเป็นของไม่สวยงาม เป็นของปฏิกูล พิจารณาไล่ไปตามอวัยวะ 32 ของร่างกายหรือกระดูก พิจารณาแตกออกไปได้ในความเป็นธาตุ 4 พิจารณาสมหายใจหายใจออก กายคตาสติจึงสามารถพิจารณาได้หลายวิธี และถ้าเมื่อได้เจริญทำให้มากแล้ว จะมีผลมากมีอานิสงส์มาก ตามที่ได้อธิบายขยายความในหัวข้อต่อไปนี้

กายคตาสติ เป็นส่วนแห่งวิชชา เป็นไปเพื่อสังเวชใหญ่ เพื่อประโยชน์ใหญ่ เพื่อธรรมเป็นแดนเกษมจากโยคะใหญ่ เพื่อสติและสัมปชัญญะ เพื่อได้ญาณทัสสนะ เพื่ออยู่เป็นสุขในปัจจุบัน เพื่อทำให้แจ้งซึ่งผลแห่งวิชชาและวิมุตติ

กายคตาสติ ทำให้กายสงบ จิตสงบ แม้วิตกและวิจารก็สงบ ทำให้อกุศลธรรมลดลง กุศลธรรมเพิ่มขึ้น สามารถละอวิชชาได้ วิชชาเกิดขึ้น ย่อมละอัสมิมานะได้ อนุสัยย่อมถึงความถอนขึ้น ย่อมละสังโยชน์ได้ 

กายคตาสติ ธรรมอันเป็นเอกนี้ที่บุคคลได้เจริญทำให้มากแล้วย่อมเป็นไปเพื่อความแตกฉานแห่งปัญญา เพื่ออนุปาทาปรินิพพาน มีความเข้าใจแจ่มแจ้งแจกฉายในธาตุต่าง ๆ หลายชนิด เข้าใจแจ่มแจ้งธาตุที่แตกต่างกัน  ย่อมเป็นไปเพื่อทำให้แจ้งโสดาปัตติผล สกทาคามิผล อนาคามิผล และอรหัตตผล ย่อมเป็นไปเพื่อได้ปัญญา เพื่อความเจริญแห่งปัญญา เพื่อความไพบูลย์แห่งปัญญา เพื่อความเป็นผู้มีปัญญามาก เพื่อความเป็นผู้มีปัญญาแน่นหนา เพื่อความเป็นผู้มีปัญญาไพบูลย์ เพื่อความเป็นผู้มีปัญญาลุ่มลึก เพื่อความเป็นผู้มีปัญญาสามารถยิ่ง เพื่อความเป็นผู้มีปัญญากว้างขวาง เพื่อความเป็นผู้มากด้วยปัญญา เพื่อความเป็นผู้มีปัญญาว่องไว เพื่อความเป็นผู้มีปัญญาเร็ว เพื่อความเป็นผู้มีปัญญาร่าเริง เพื่อความเป็นผู้มีปัญญาคล่องแคล่ว เพื่อความเป็นผู้มีปัญญาเฉียบแหลม และเพื่อความเป็น ผู้มีปัญญาชำแรกกิเลส

และในบริบทที่ว่า กายนี้คือขันธ์ 5 คือรูป เป็นสิ่งที่เราต้องกำหนดรู้ เมื่อกำหนดรู้แล้ว ก็ละ ทำให้ความยึดถือในกายมันลดลงไป นี้ก็คือทำให้แจ้ง คือนิโรธ และในขณะเดียวกัน สติที่มากับกายคตาสติ ก็เป็นมรรคที่ต้องทำให้เจริญการเจริญกายคตาสติจึงทำให้ถึงความเป็นอมตธรรม (นิพพาน) ได้

แนะนำรับฟังเพิ่มเติมได้ที่ Playlists: เข้าใจทำ (ธรรม) S07E66 , S07E44 , #การปฏิบัติกายคตาสติ , #กายคตาสติ ใช้กายชำระจิต 

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ในเอพิโสดนี้ เป็นเรื่องของ ผลแห่งจิตชั่วลัดนิ้วมือเดียว ที่มาใน อปรอัจฉราสังฆาตวรรค ข้อที่ 479-562 ว่าด้วยเรื่อง "อนุสติ 10" ในหัวข้อ อานาปานสติ มรณสติ กายคตาสติ อุปสมานุสสติ และ อินทรีย์ 5 รวมกับ พละ 5 (เป็น 10) ที่ประกอบด้วยฌาน 4 และพรหมวิหาร 4 (เป็น 8) ในแต่ละข้อ รวมทั้งหมดเป็น 80 ข้อ (พระไตรปิฎกเล่มที่ 20 พระสุตตันตปิฎกเล่มที่ 12 [ฉบับมหาจุฬาฯ] อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต) 

การเจริญอานาปานสติ เป็นวิธีการปฏิบัติที่ใคร ๆ ก็ทำได้ ไม่ยากเกินไป แต่ต้องอาศัยการฝึกฝน และผู้ที่ทำได้แล้วเขาก็จะรู้ลมอยู่ตลอดเวลา สิ่งเกิดขึ้นที่เราจะสังเกตเห็นได้ ก็คือ จิตใจของเรามักจะไม่คล้อยไปตามอารมณ์อื่น ๆ ที่มากระทบอยู่เรื่อย ๆ จะไม่เกลือกกลั้วไปตามอารมณ์ความนึกคิดนั้น  

การเจริญมรณสติ เป็นการระลึกถึงความตาย โดยให้มองตามความเป็นจริงใน 2 ขั้นตอน คือ เหตุปัจจัยของความตายนั้นมีมาก และการนึกถึงกุศลธรรมให้ได้ 

การเจริญกายคตาสติ เป็นการระลึกถึงกายในความที่กายนี้เป็นของปฏิกูล เป็นของไม่สวยงาม เป็นของรังโรค เป็นทุกข์ เพราะว่าร่างกายเป็นรูปขันธ์ และเราสามารถเอาความจริงที่เห็นในทุกข์มาเจริญมรรคได้ ซึ่งในเรื่องของกายคตาสตินี้ จะได้ลงลึกไปในรายละเอียดเนื้อหาอีกครั้งในเอพิโสดหน้า 

การเจริญอุปสมานุสสติ เป็นการตามระลึกถึงความสงบระงับที่ทำให้กิเลสมันลดลง จิตเราพอระลึกถึงความสงบระงับได้ มันก็จะค่อย ๆ น้อมไปเป็นเหตุให้เจริญมรรคได้ด้วยการเข้าใจขันธ์ 5 เข้าใจนิโรธ ให้มันถูก 

การเจริญอินทรีย์ 5 (สัทธินทรีย์ วีริยินทรีย์ สตินทรีย์ สมาธินทรีย์ ปัญญินทรีย์) รวมกับ พละ 5 (สัทธาพละ วีริยพละ สติพละ สมาธิพละ ปัญญาพละ) รวมเป็น 10 อย่าง ที่ประกอบด้วย ฌาน 4 (ปฐมฌาน ทุติยฌาน ตติยฌาน จตุตถฌาน) และพรหมวิหาร 4 (เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา) รวมเป็น 8 อย่าง ในแต่ละข้อ รวมทั้งหมดได้ 80 ข้อ ซึ่งแต่ละข้อ ๆ ทำแค่อย่างเดียว ทำแค่ชั่วลัดนิ้วมือเดียว ก็ดีหมด 

แนะนำรับฟังเพิ่มเติมได้ที่ Playlists: ขุดเพชรในพระไตรปิฏก S03E18 , S03E17 , S03E16

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ในเอพิโสดนี้ เป็นเรื่องของ ผลแห่งจิตชั่วลัดนิ้วมือเดียว ที่มาใน อปรอัจฉราสังฆาตวรรค ข้อที่ 476-478 ว่าด้วยเรื่อง "อนุสติ 10" ในหัวข้อ สีลานุสสติ จาคานุสสติ เทวตานุสสติ   (พระไตรปิฎกเล่มที่ 20 พระสุตตันตปิฎกเล่มที่ 12 [ฉบับมหาจุฬาฯ] อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต) 

ขอทบทวนและเพิ่มเติมเนื้อหาจากเอพิโสดที่แล้วในเรื่องของ "สังฆานุสสติ" ให้มีความสมบูรณ์ยิ่งขึ้น โดยได้ขยายความในสังฆคุณ 9 และอธิบายรายละเอียดในแต่ละระดับขั้นของอริยบุคคลที่จะถูกสอบด้วยบททดสอบต่าง ๆ  เพื่อให้มีการพัฒนา จนสอบผ่านได้ถึงความเป็นพระอรหันต์ และต่อเนื่องด้วยอนุสติอีก 3 หัวข้อ ได้แก่ สีลานุสสติ จาคานุสสติ และเทวตานุสสติ 

"สีลานุสสติ" หมายถึง การระลึกถึงศีลของเรา ในความเป็นปกติ 5 อย่าง คือเป็นศีล 5 นั่นเอง หรือการระลึกถึงศีลของคนอื่นก็ได้ ที่ได้ทำความดีในข้อศีลอย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น  การเก็บเงินได้ในแท็กซี่แล้วคืนเจ้าของ เป็นการไม่ถือเอาทรัพย์ที่เจ้าของไม่ได้ เป็นต้น 

"จาคานุสสติ"  หมายถึง การให้ การสละออก พระพุทธเจ้าตรัสว่า เป็นผู้ที่มีฝ่ามือชุ่มอยู่เป็นปกติ ยินดีในการให้ ควรแก่การขอ คือ ถ้าเขาขอก็ยินดีที่จะให้ยินดีในการจำแนกแจกทาน จุดประสงค์ของการให้ ก็เพื่อที่จะละ/กำจัดความตระหนี่ และจาคานุสสติ ยังเป็นเรื่องของจิตใจที่ลึกซึ้งลงไป ไม่ใช่แค่ข้าวของภายนอกเท่านั้น แต่รวมถึงกิเลส ความเป็นตัวตนของเรา ที่มันอยู่ในตัวเรา จะละได้ไหม? เราจะให้เมตตาให้เขาได้ไหม? เราจะละกิเลสที่มันอยู่ในจิตใจของเรา คืนโลกไปได้ไหม? ศรัทธา จึงเป็นตัวแปรที่สำคัญ  

"เทวตานุสสติ" หมายถึง การระลึกถึงคุณธรรมที่ทำให้คนเป็นเทวดา คนธรรดาแต่ว่ามีความดี เช่น คความเสียสละของเหล่าบุคลากรทางการแพทย์และอาสาสมัครทั้งหลาย ไม่ว่าจะเป็นคุณหมอหรือพยาบาล ที่กำลังทำงานกันอย่างขยันขันแข็ง มีความมั่นคงมั่นใจในหน้าที่ มีศีล มีศรัทธากันอยู่ในตอนนี้ ซึ่งเมื่อระลึกถึงบุคคลเหล่านี้แล้ว นี่ก็เป็นเทวตานุสสติ เป็นสติอันเกิดจากการระลึกถึงบุคคลที่มีจิตใจเป็นเทวดา 

แนะนำรับฟังเพิ่มเติมได้ที่ Playlists: ขุดเพชรในพระไตรปิฏก S03E17  

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ในเอพิโสดนี้ เป็นเรื่องของ ผลแห่งจิตชั่วลัดนิ้วมือเดียว ที่มาใน อปรอัจฉราสังฆาตวรรค ข้อที่ 473-475 ว่าด้วยเรื่อง "อนุสติ 10" ในหัวข้อ พุทธานุสสติ ธัมมานุสสติ สังฆานุสสติ (พระไตรปิฎกเล่มที่ 20 พระสุตตันตปิฎกเล่มที่ 12 [ฉบับมหาจุฬาฯ] อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต) 

"อนุสติ" คือ ความระลึกถึง ในที่นี้ ให้เรามาเจริญพุทธานุสสติ คือ การตามระลึกถึงพระคุณของพระพุทธเจ้า กล่าวถึงพุทธคุณ 9 อย่าง หรือแจกแจงได้เป็น 108 อย่าง หรือยิ่งกว่านั้น โดยรวมลงที่ "พุทโธ" ซึ่งหมายถึง เป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบานด้วยธรรม 

เพราะฉะนั้น การระลึกถึงคุณของพระพุทธเจ้า ก็คือ ระลึกถึงคุณธรรม สิ่งที่พระองค์ได้สร้างบารมีมา พูดง่าย ๆ คือ ทาน ศีล ภาวนา ปฏิบัติตามมรรค 8 มาก ๆ ตามเหตุอย่างนี้มาก ๆ ด้วยเหตุอย่างนี้ จึงได้มาเป็นพุทโธ 

ให้เรามาเจริญธัมมานุสสติ คือ การระลึกถึงคุณของพระธรรม  กล่าวถึง "ธัมโม" ที่เป็นสวากขาตธรรม เป็นสิ่งที่พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสไว้ดีแล้ว เป็นสิ่งที่ผู้ศึกษา และปฏิบัติ พึงเห็นได้ด้วยตนเอง เป็นสิ่งที่ควรกล่าวกะผู้อื่นว่า เชิญผู้อื่นเข้ามาพิสูจน์ได้ เป็นสิ่งที่ควรน้อมเข้ามาใส่ตัว และเป็นสิ่งที่ผู้รู้ ก็รู้ได้เฉพาะตน ซึ่งมีแต่เฉพาะวิญญูชน (คนดี) เท่านั้น จึงจะรู้ได้ว่าสวากขาตธรรมเป็นของดี 

และให้เรามาเจริญสังฆานุสสติ คือ การระลึกถึงคุณของพระสงฆ์ กล่าวถึง สังฆคุณ 9 อย่าง ของหมู่แห่งผู้ฟังคำสอนของพระผู้มีพระภาค ที่ปฏิบัติดี ปฏิบัติชอบด้วย จึงเป็น "สังโฆ" เพราะฉะนั้น สังโฆ เน้นมาในเรื่องการปฏิบัติดี ปฏิบัติชอบ  

"ธัมโม คือ คุณธรรม ไม่ใช่หมายถึงว่า หนังสือ หรือสิ่งที่เราจำได้อยู่ในหัว แต่ยังไม่เข้าสู่จิตใจ ต้องเป็น สวากขาตธรรมจริง ๆ ที่คุณรู้ได้เฉพาะตน นี่แหละ สังโฆ หมายถึง การปฏิบัติดี ปฏิบัติชอบ คือ ปฏิบัติที่ใจ อยู่ที่ใจ และ พุทโธ ไม่ใช่ หมายถึง ตัว รูปเคารพ แต่หมายถึงการตรัสรู้ 

พุทโธ ธัมโม สังโฆ เป็นอย่างเดียวกัน รวมเป็นหนึ่งอยู่ในใจเรา จึงเป็นรัตนะ 3 ขึ้นมา 

แนะนำรับฟังเพิ่มเติมได้ที่ Playlists: เข้าใจทำ (ธรรม) S07E48 , S07E46 , #พุทโธอยู่ที่ไหน , #ทำพุทโธให้เป็นบริกรรม , #พุทโธ ธัมโม สังโฆ คือที่พึ่งอันสูงสุด  , #สามคำที่มีค่ามาก                           

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ในเอพิโสดนี้ เป็นเรื่องของ ผลแห่งจิตชั่วลัดนิ้วมือเดียว ที่มาใน อปรอัจฉราสังฆาตวรรค ข้อที่ 463-472, 481 ว่าด้วยเรื่อง "การเจริญอนิจจสัญญา, อนัตตสัญญา, มรณสัญญา, อาหาเรปฏิกูลสัญญา, สัพพโลเกอนภิรตสัญญา, การพิจารณาซากศพ 6 ชนิด และกายคตาสติ" (พระไตรปิฎกเล่มที่ 20 พระสุตตันตปิฎกเล่มที่ 12 [ฉบับมหาจุฬาฯ] อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต 

คำสอนที่มีมากมายนี้ เป็นความรู้ของพระพุทธเจ้า เราจะรับความรู้ของท่าน มาเป็นความรู้ของเรา ต้องผ่านกระบวนการจากความรู้ของท่านมาเป็นความเข้าใจของเรา มาเป็น สัญญา (ความหมายรู้) ก่อน จากสัญญา เราจึงต้องเปลี่ยนเป็นญาณ โดยอาศัยการปฏิบัติ แล้วสัญญาอะไร หรือความรู้แบบไหนที่เราต้องทำความเข้าใจ? 

"ความยึดถือ ไม่มีที่อื่นนอกจากในขันธ์ 5 อุปทานไม่มีที่อื่น นอกจากในขันธ์ 5 ตัณหาไม่มีที่อื่น นอกจากในขันธ์ 5 เพราะมีตัณหาจึงมีอุปทาน ตัณหาก็อยู่ในขันธ์ 5 นี่แหละ เวลาคุณจะเอาของไม่เที่ยง เป็นอนิจจัง มีความเป็นอนัตตา คุณก็ต้องเอาไปใส่ในขันธ์ 5 

อนิจจสัญญา อนัตตสัญญา จึงเป็นลักษณะของปฏิปทาที่เป็นความสบาย มีความสะดวกต่อการที่จะบรรลุนิพพาน ซึ่งเจอกันอยู่ทุกวัน ตลอดเวลา เพราะว่า ถ้าสิ่งใดมีเหตุเกิดขึ้น สิ่งนั้นก็คือ มีความเป็นอนิจจัง คือ ความเป็นของไม่เที่ยง สำคัญหมายโดยความเป็นของไม่เที่ยง ซึ่งความเป็นของไม่เที่ยง ไม่ใช่ว่า ให้ทำลาย แต่การเจริญอนิจจสัญญา หมายความว่า พอเราหมายรู้โดยความเป็นของไม่เที่ยงในสิ่งนั้นแล้ว สิ่งนั้นก็จะไม่ควรค่าแก่การที่เราจะไปยึดถือเอาไว้" 

แนะนำรับฟังเพิ่มเติมได้ที่ Playlists: เข้าใจทำ (ธรรม) S07E38 , ใต้ร่มโพธิบท S08E24 , S08E17 , S08E05 , นิทานพรรณนา S01E24  

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ในเอพิโสดนี้ เป็นเรื่องของ ผลแห่งจิตชั่วลัดนิ้วมือเดียว ที่มาใน อปรอัจฉราสังฆาตวรรค ข้อที่ 453-462 ว่าด้วยเรื่อง "การเจริญสัญญา 10 ประการ" (พระไตรปิฎกเล่มที่ 20 พระสุตตันตปิฎกเล่มที่ 12 [ฉบับมหาจุฬาฯ] อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต 

ในหัวข้อธรรมที่เราเรียกว่า "สัญญา 10 ประการ" ที่เจริญเพียงชั่วลัดนิ้วมือ เมื่อเราปฏิบัติตามแล้ว ยิ่งทำให้มาก เจริญให้มาก ก็จะยิ่งดีมาก ๆ ทั้ง 10 ข้อ ในแต่ข้อแต่ละอย่าง ๆ นี้ เป็นอย่างไร มีการปฏิบัติเช่นไร ที่จะทำให้มีความคลายกำหนัดแล้วปล่อยวางได้ 

"การเจริญ "มรณสัญญา"  ไม่ใช่เพียงว่า ฉันจะตายแล้ว ๆ อันนี้คือ การเจริญที่ผิด แต่ที่เจริญถูก ก็คือ ให้จบลงที่กุศลธรรม จบลงที่ปีติและปราโมทย์ 

กรณีสถานการณ์ ไวรัส Covid-19 ในปัจจุบันนี้ เราก็สามารถที่จะอยู่อย่างสบายใจได้ มาตราต่าง ๆ ใด ๆ ที่ต้องเร่งด่วน เราก็ต้องทำ มีปัญหาเราก็ต้องแก้ และในขณะเดียวกัน เราก็ไม่ได้วุ่นวายใจ จนทำอะไรไม่ถูก มือไม้สั่นไปหมด ก็ไม่ถึงขนาดนั้น แต่ก็ไม่ใช่ ไม่สนใจอะไรเลย เราต้องเฝ้าระวัง ต้องมีความตื่นตัว ไม่ประมาท ไม่กังวลใจจนทำอะไรไม่ถูก ไม่วิตกกังวลจนเกินกว่าเหตุ เราก็จะเดินมาตามทางสายกลาง เดินมาตามมรรค 8 ได้"

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ในเอพิโสดนี้ เป็นเรื่องของ ผลแห่งจิตชั่วลัดนิ้วมือเดียว ที่มาใน อปรอัจฉราสังฆาตวรรค ข้อที่ 427-452  ว่าด้วยเรื่อง "ฌานสมาธิและกสิณ 10 อย่าง" (พระไตรปิฎกเล่มที่ 20 พระสุตตันตปิฎกเล่มที่ 12 [ฉบับมหาจุฬาฯ] อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต) 

การเจริญเพียงชั่วลัดนิ้วมือในเรื่องต่าง ๆ เหล่านี้ หัวข้อที่พูดถึงนี้เป็นข้อเดียว ๆ ที่มีความสมบูรณ์ในตัว เพียงเปลี่ยนแปลงรายละเอียดบางส่วน มีทั้งหมดในวรรคนี้ 190 หัวข้อ ซึ่งในเอพิโสดก่อนหน้านี้ได้กล่าวไปแล้ว 45 ข้อ และในเอพิโสดนี้จะได้กล่าวอีก 26 ข้อ ในเรื่อง ความละเอียดของฌานสมาธิที่ลึกลงไปตามลำดับขั้น และ การเจริญกสิณ 10 อย่าง 

ความสุขในธรรมวินัยนี้ พระพุทธเจ้าตรัสไว้ถึงความสุข 10 ขั้น จากกามสุขจนถึงความสุขที่ได้จากฌานสมาธิที่มีความละเอียดที่ยิ่ง ๆ ขึ้นไป ไล่ไปตามลำดับขั้น จนไปสุดที่สัญญาเวทยิตนิโรธ (นิโรธสมาบัติ) 

แนะนำรับฟังเพิ่มเติมได้ที่ Playlists: ขุดเพชรในพระไตรปิฎก S03E13 , S03E12 , S03E11 , เข้าใจทำ (ธรรม) S08E05 , คลังพระสูตร S08E29 , #กรรมฐาน 40  

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ในเอพิโสดนี้ เป็นเรื่องของ ผลแห่งจิตชั่วลัดนิ้วมือเดียว ที่มาใน อปรอัจฉราสังฆาตวรรค ข้อที่ 419-426  ว่าด้วยเรื่อง "อริยมรรคมีองค์ 8" (พระไตรปิฎกเล่มที่ 20 พระสุตตันตปิฎกเล่มที่ 12 [ฉบับมหาจุฬาฯ] อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต) 

"อริยมรรคมีองค์ 8"  เป็นทางที่ไม่ใช่แปดทาง แต่เป็นทางเดียวที่มีองค์ประกอบอันประเสริฐ 8 อย่าง เป็นทางสายกลาง (มัชฌิมาปฏิปทา) ที่มุ่งตรงไปสู่พระนิพพาน โดยไม่ต้องเสียเวลาไปวน ไปอ้อม หรือไปพบทางตันในทางสุดโต่งทั้งสองด้าน ซึ่งประกอบด้วย สัมมาทิฏฐิ, สัมมาสังกัปปะ, สัมมาวาจา, สัมมากัมมันตะ,  สัมมาอาชีวะ,  สัมมาวายามะ, สัมมาสติ และ สัมมาสมาธิ ที่เมื่อต้องการอธิบายองค์ใดองค์หนึ่งในมรรคเป็นประเด็นหัวข้อ ก็ยกองค์ที่เหลือมาประกอบการอธิบายด้วยเพื่อความครบถ้วนสมบูรณ์ของการประกอบรวมกันเป็นทางสายกลาง ในที่นี้จะไล่เรียงอธิบายไปในแต่ละหัวข้อ ๆ โดยเริ่มจากสัมมาทิฏฐิ ตามนัยของ "มหาจัตตารีสกสูตร"  

ย้ำกันอีกครั้งว่า แม้อันใดอันหนึ่งก็ได้แค่ข้อเดียว แล้วแต่ละข้อๆ ทำเพียงแค่ชั่วลัดนิ้วมือเดียว ก็ได้ชื่อว่าเป็นผู้ทำตามคำสอนของพระพุทธเจ้า ซึ่งถ้ายิ่งทำมาก ๆ ยิ่งดีมากแน่นอน และในส่วนที่เหลือของวรรคนี้  ติดตามได้ในเอพิโสดต่อไป  

แนะนำรับฟังเพิ่มเติมได้ที่ Playlists: ขุดเพชรในพระไตรปิฎก S03E12 , ใต้ร่มโพธิบท S08E21 , S08E20 , คลังพระสูตร S08E50 , เข้าใจทำ (ธรรม) S07E28    

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ในเอพิโสดนี้ เป็นเรื่องของ ผลแห่งจิตชั่วลัดนิ้วมือเดียว ที่มาใน อปรอัจฉราสังฆาตวรรค ข้อที่ 412-418  ว่าด้วยเรื่อง "โพชฌงค์ 7" (พระไตรปิฎกเล่มที่ 20 พระสุตตันตปิฎกเล่มที่ 12 [ฉบับมหาจุฬาฯ] อังคุตตรนิกาย เอก-ทุก-ติกนิบาต) 

"โพชฌงค์" แปลว่า องค์ธรรมแห่งการตรัสรู้ธรรม เป็นหลักธรรมส่วนหนึ่งของ โพธิปักขิยธรรม 37 ที่จะทำให้เกิดการบรรลุธรรม ประกอบด้วยองค์ 7 ประการ คือ สติสัมโพชฌงค์ ธรรมวิจยสัมโพชฌงค์ วิริยสัมโพชฌงค์ ปีติสัมโพชฌงค์ ปัสสัทธิสัมโพชฌงค์ สมาธิสัมโพชฌงค์ และอุเบกขาสัมโพชฌงค์ 

ย้ำอีกครั้งหนึ่งว่า อันนี้ อันใดอันหนึ่งก็ได้แค่ข้อเดียว แล้วแต่ละข้อๆ ก็แค่ชั่วลัดนิ้วมือเดียว ก็ได้ชื่อว่าเป็นผู้ทำตามคำสอนของพระพุทธเจ้า ซึ่งถ้ายิ่งทำมาก ๆ ยิ่งดีมากแน่นอน และในส่วนที่เหลือของวรรคนี้ ในเรื่องของ อริยมรรคมีองค์ 8 ฯลฯ  ติดตามได้ในเอพิโสดต่อไป  

แนะนำรับฟังเพิ่มเติมได้ที่ Playlists: ขุดเพชรในพระไตรปิฎก S03E11 , ใต้ร่มโพธิบท S07E54 , # โพชฌงค์เจ็ด (ตอนที่ 1): องค์ธรรมแห่งการตรัสรู้ธรรม , #โพชฌงค์เจ็ด (ตอนที่ 2): เจริญโพชฌงค์ตามกาล ,  #โพชฌงค์ 7 ที่ครบถ้วน เต็มรอบ                                       

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.