Açık Bilinç

Prof. Dr. Cem Eroğul ile ülkemizde üniversitelerin tarihçesini ve durumunu konuşmaya devam ediyoruz.

Prof. Dr. Reşit Canbeyli ve Prof. Dr. Gençay Gürsoy'la Türkiye'de üniversitelerin durumunu konuşuyoruz.

Doç. Dr. Bilge Selçuk’la çatışma ortamlarında çocuk psikolojisinden ve akademisyenlerin barış çağrısından konuşuyoruz.

Koç Üniversitesi Çocuk ve Aile Çalışmaları Laboratuvarı direktörü Bilge Selçuk, çocuklarımızın geleceği için barış şart diyor ve barış çağrısının “ama’sız” yapılmasının gerekliliğinin altını çiziyor.

Açık Bilinç: 19 Ocak 2016 Bu hafta Açık Bilinç’te Bilim Akademisi başkanı ve Sabancı Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Ali Alpar'la dünyadan ve Türkiye'den örneklerle akademide ifade özgürlüğü konusunu konuşuyoruz..

Açık Bilinç 12 Ocak 2016 5 Ocak Salı
Bu hafta Açık Bilinç'te "dokunma yoluyla görebilme"nin felsefi ve nörobilimsel sorularından söz edeceğiz.

Bu haftaki tartışmamızın odağı: dokunma ile görme arasında köprü kuran "duyumsal değiştirim" (sensory substitution) teknolojileri ve beynin plastisite özelliği.

Açık Radyo dinleyicisi olmaya aday bir kişi olan İrlandalı William Molyneux'nun bir mektup yazarak felsefeci John Locke'a sorduğu ve Locke'un 1690'da kitabında yanıtladığı soruyla başlayalım:

Gözleri doğuştan görmeyen olan ama dokunma yoluyla bir küp ile bir küreyi birbirinden ayırabilen bir kişi düşünelim. Bu kişi, ameliyatla gözleri açılırsa, ilk kez gördüğü küp ile küreyi hiç dokunmadan ve ilk bakışta tanıyabilir mi?

Açık Bilinç 12 Ocak 2016 5 Ocak Salı Bu hafta Açık Bilinç'te "dokunma yoluyla görebilme"nin felsefi ve nörobilimsel sorularından söz edeceğiz. Bu haftaki tartışmamızın odağı: dokunma ile görme arasında köprü kuran "duyumsal değiştirim" (sensory substitution) teknolojileri ve beynin plastisite özelliği. Açık Radyo dinleyicisi olmaya aday bir kişi olan İrlandalı William Molyneux'nun bir mektup yazarak felsefeci John Locke'a sorduğu ve Locke'un 1690'da kitabında yanıtladığı soruyla başlayalım: Gözleri doğuştan görmeyen olan ama dokunma yoluyla bir küp ile bir küreyi birbirinden ayırabilen bir kişi düşünelim. Bu kişi, ameliyatla gözleri açılırsa, ilk kez gördüğü küp ile küreyi hiç dokunmadan ve ilk bakışta tanıyabilir mi?

Açık Bilinç 5 Ocak 2016 5 Ocak Salı 09:30 Açık Bilinç'te gözleri olmayan ama ekolokasyon yöntemiyle "kulaklarıyla gören" Daniel Kish'in olağanüstü öyküsü var. Ekolokasyon, yarasaların karanlıkta ses sinyalleriyle yol bulma ve avlanmasını sağlayan bir biyo-sonar mekanizması. Yarasaların bazı balinalar ve yunusların da kullandığı ekolokasyonla avlandığını, hayvanlarda bilinç üzerine pek çok makalesi ve kitabı bulunan Harvard Üniversitesi'nden Prof. Donald Griffin kanıtlamıştı. Bir yaşındayken iki gözünü de kansere kaybeden D. Kish kendi geliştirdiği ekolokasyon yöntemiyle özgürce dolaşabiliyor, bisiklete biniyor. "Biz gözlerimizle değil zihnimizle görüyoruz" diyen Kish'in şimdiye dek 40 ülkede onbinin üzerinde görmeyen çocuğu eğittiği vakfı: http://www.worldaccessfortheblind.org Daniel Kish ekolokasyon yardımıyla sokakta bisiklete binerken: Shorts: Daniel Kish's echolocation in action Kish'in TED konuşması: Daniel Kish: How I use sonar to navigate the world Kish'in öyküsünü anlatırken, yakın-algı (dokunma, koku, tat) ve uzak-algı (görme, işitme) modaliteleri arasındaki ilişkiden de söz edeceğiz. Yeni yılın bu ilk programında ayrıca 1970'lerde Ankara Görme Engelliler Okulu'nda geçen küçük kişisel bir anekdot da var.

Açık Bilinç 29 Aralık 2015 29 Aralık Salı 09:30 Açık Bilinç'te karbon dioksit artışının insan kognisyonu üzerindeki olumsuz etkilerini tartışacağız. Haberler kötü: İklim değişikliğiyle gezegenimizi felakete sürüklerken, bir yandan da bununla baş etmek için gereken zihinsel yeteneklerimizi yitiriyoruz. Endüstri devriminden bu yana atmosferde giderek yükselen CO2, insanlık tarihinde en üst seviyelere ulaşmış durumda. Önlem alınmazsa atmosferdeki CO2 seviyesinin yüzyılın sonunda milyonda 900 parçacık seviyesine ulaşacağı öngörülüyor. Yüksek CO2 seviyeleri insanlarda bilgi işleme, stratejik düşünme, kriz yönetme gibi bilişsel yetenekleri ciddi şekilde sekteye uğratıyor. Karbon dioksit artışının karar verme mekanizmalarımız üzerindeki olumsuz etkileri, Berkeley'de 2013 yılında yapılan bir çalışmayla belgelenmişti. Harvard Ün.'de yapılan yeni bir araştırma, çalışma ortamlarındaki yüksek CO2 seviyesinin kötü etkilerini teyid etti. Berkeley (2013) ve Harvard (2015) araştırmalarına şu bağlantılardan ulaşabilirsiniz: http://eetd.lbl.gov/sites/all/files/lbnl-6148e-is_co2_an_indoor_polluta… http://ehp.niehs.nih.gov/wp-content/uploads/advpub/2015/10/ehp.1510037… Paris iklim zirvesinden yeni dönmüş olan Ömer Madra, programda bu konuları anlatan Joe Romm'un "Climate Change: What Everyone Needs to Know" başlıklı yeni kitabından da söz edecek.

Açık Bilinç 22 Aralık 2015 Açık Bilinç'te, Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü'nden Prof. Dr. Cem Say'la, doğumunun 200. yılında George Boole'un mantık ve matematiğe katkılarından söz edeceğiz. Alan Turing'e kadar uzanan kuramsal hattın en önemli isimlerinden Boole'un "Düşünce Yasaları" (1854) kitabı mantık alanını dönüştürmekle kalmamış, bilgisayar biliminin kuramsal altyapısını da hazırlamıştır.

Açık Bilinç 15 Aralık 2015 Açık Bilinç'te, eğitimci ve yazar Zelal Özgür Durmuş'la, bu haftasonu, 19-20 Aralık'ta Boğaziçi Üniversitesi'nde gerçekleşecek olan "Evrim, Bilim, Eğitim Sempozyumu"ndan söz edeceğiz. Bu sene V. toplantısı yapılacak olan sempozyum herkese açık ve ücretsiz: http://www.evrimsempozyumu.org Yarınki programda Evrim Sempozyumu'nun tarihçesi ve içeriğine ek olarak, Üniversite Konseyleri Derneği'nin etkinliklerinden ve ülkemizdeki biyoloji müfredatından da konuşacağız. Zelal Özgür Durmuş'un çocuklar için doğa ve evrim üzerine kitaplarıyla ilgili bilgiye ulaşmak için: http://zelalozgur.blogspot.com.tr