. هورمون کورتیزول چیست؟
- کورتیزول یکی از هورمونهای اصلی استرس و بقا هست که توسط غدد فوقکلیوی (آدرنال) ترشح میشه.
- وقتی مغزمون پیامی از اضطراب یا استرس دریافت میکنه، مثل فشار محیطی، بحران مالی، یا حتی بار احساسی، دستورش رو برای ترشح کورتیزول صادر میکنه.
- ترشح کورتیزول برای بقا ضروریه؛ مثل ساختن انرژی فوری، افزایش توجه و واکنش سریع. اما اگر این ترشح طول بکشه این «محافظ» تبدیل به «مخرب» میشه.
چه عواملی کورتیزول رو تشدید میکنن؟
۱. استرس مداوم
– فشار شغلی، نگرانیهای اقتصادی یا جنگ، بحرانهای سیاسی و اجتماعی
2. کمخوابی یا بیکیفیت خواب
– مخصوصاً نور موبایل، شبکاری، یا خواب قطعهقط
3. تغذیه نادرست
– قند زیاد، کافئین بالا، یا حذف وعدههای غذایی
4. فعالیت جسمانی شدید یا ناقص
– ورزش بسیار سبک یا خیلی سنگین
5. تنشهای هیجانی
– درگیریهای خانوادگی، کارموندگی در کسبوکار یا رقابت شدید
6. محیطهای پرتنش
– زندگی در شهری با ترافیک، گرما، آلودگی، یا تحریم