Ben Okurum

Yayımlandığı 1951 yılından bu yana okurların gönlünde kurulduğu tahttan asla aşağı inmeyen, 16 yaşındaki ağzı bozuk, isyankar ve maceraperest kahramanı Holden Caulfield sayesinde genç okurları da cezbeden bir kült roman var Ben Okurum’un bu bölümünde: Çavdar Tarlasında Çocuklar. Ya da Türkiye’de ilk yayımlandığı ismiyle Gönül-Çelen. Deniz Yüce Başarır, romanı ve mahremiyetine çok önem veren gizemli yazarı J. D. Salinger’ı Türk tiyatro ve sinemasının önemli ismi Ahmet Mümtaz Taylan ile konuşuyor. Usta oyuncunun esere duyduğu sevgiyi yansıtan muhabbet sizi de içine alacak. Ayrıca bölümün güzel bir sürprizi daha var: romandan bazı bölümleri Taylan’ın sesinden dinleyebileceksiniz. 

Norveçli yazar Vigdis Hjorth’un 50 yaşlarındaki kadın kahramanının çocukluk travmasından yola çıkan romanı Miras var bu kez Ben Okurum’un odağında. Deniz Yüce Başarır, yazarın gerçek hikayesini yansıttığı için ülkesinde büyük tartışmalara neden olan ve çok satan romanı, klinik psikolog Deniz Bolşoy ile konuşuyor. Bolşoy kitapta bahsi geçen karakterlere mesleğinin çerçevesinden bakarken, Başarır’ın da romanın edebi yönlerine vurgu yaptığı sohbet hassas konular etrafında dönüyor ister istemez. Romanın kahramanı Bergjlot’un travması babasından kaynaklanıyor, ama yarasını sağaltmayı başaramayışı annesinden ve onun hikayesine karşı duyarsız kalmayı tercih eden kız kardeşlerinden. Bir miras hikayesi gibi başlayan kitapta, geçmişin karanlık izlerine doğru yol alıyor okurlar. Sarsıcı bir roman Miras. 2016 yılında ülkesi Norveç’te yayımlanan, 2019’da da İngilizceye çevrilerek dünyanın birçok köşesine ulaşan bu hüzünlü ses, aynı zamanda başka metinleri, tiyatro oyunlarını, sinema filmlerini de taşıyor okurun ve podcast dinleyicilerinin zihinlerine.Deniz Yüce Başarır, Deniz Bolşoy, Vigdis Hjorth

Dünya Edebiyatı’nın en provokatif yazarlarından birinin hayatına tanıklık ediyoruz Ben Okurum’un bu bölümünde. Konumuz, İrlandalı oyun, öykü ve roman yazarı, şair Oscar Wilde. Deniz Yüce Başarır, bölüm konuğu yazar Hamdi Koç ile sohbetlerinde Wilde’ın biricik romanı Dorian Gray’in Portresi’ni programın odağına alırken, aynı zamanda yazarın cesur ve pervasız hayatından olayları da paylaşıyor. Ne de olsa, hayatının üç yılını homoseksüellik ve ahlaksızlık suçlamasıyla hapiste geçirmiş bir sanatçıdan söz ediyoruz. Ressam Basil Hallward’ın genç ve güzel bir delikanlı olan Dorian Gray’e tutkusu ve bu tutkuyu onun resmini yaparak sanatına aktarma çabalarından yola çıkan roman, Basil’in arkadaşı Lord Henry’in devreye girmesiyle bambaşka bir yöne doğru gelişir. Lord Henry, Dorian’ı hayattaki en önemli şeyin gençlik ve güzellik konusunda ikna edecek, onu hayatın zevklerini kendine hiçbir sınır koymadan yaşamaya çağıracaktır. Kısaca, ben okurum dinleyicilerini gotik ve felsefi bir roman, Oscar Wilde’ın parlak zekası  ve neşeli bir sohbet bekliyor. 

Sadece İngiltere’nin değil dünya edebiyatının da en etkin yazarlarından biri olan Virginia Woolf’un, yayımlandığı dönemden başlayarak hep tartışma konusu olmuş romanı Orlando’nun konu edildiği yeni bölümüyle karşınızda Ben Okurum. Deniz Yüce Başarır, Woolf’un yazarlık serüvenini aktarırken, kadınlık ve erkeklik rollerimize dair de önemli konulardan söz ediyor. Konuğu gazeteci, yazar Ece Temelkuran’ın da elbette hem Orlando’nun edebi lezzeti hem de cinsel kimliklerimiz hakkında söyleyeceği önemli şeyler var. Ne de olsa kadın Virginia Woolf kadın hareketinin sembol isimlerinden biri. Romandan alıntılarla renklenen bu sohbeti dinlerken, sadece bir romanın içine girmeyecek, aynı zamanda yazarının hayatının izlerini de sürecek ve insan doğası hakkında bol bol düşüneceksiniz. 

Ben Okurum’un bu bölümünde Türkçe’nin en büyük yazarlarından biri var: Ahmet Hamdi Tanpınar.Deniz Yüce Başarır’ın, bir Tanpınar tutkunu olan, verdiği dersler, yazdığı kitaplar ve kurduğu Ahmet Hamdi Tanpınar Merkezi ile bu tutkusunu dolu dolu yaşayan, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi rektörü Handan İnci ile gerçekleştirdiği coşkulu söyleşi, yazarın en eğlenceli eseri Saatleri Ayarlama Enstitüsü’nden yola çıkıyor ama elbette diğer eserlerini de ihmal etmiyor. Saatleri Ayarlama Enstitüsü’nün başta ana kahramanı Hayri İrdal olmak üzere, tüm renkli karakterlerinin eşliğinde romandan cümlelerle renklenen bölümü dinlerken, zaman kavramı hakkında düşündüğünüz kadar, yalan dolan hayatlar hakkında da düşünmek için bayağı fırsatınız olacak. Tanpınar’ın geniş ve derin evrenine davetlisiniz.

Ben Okurum bu bölümde, İtalya’nın 20. yüzyılda yetiştirdiği en önemli entelektüel olarak kabul edilen yazar, felsefeci, akademisyen Umberto Eco’nun baş yapıtı Gülün Adı’nı odağına alıyor. Eco, 1980 yılında yayımlanan bu romanda, o güne kadar biriktirdiği Orta Çağ, Hristiyanlık, estetik, göstergebilim alanındaki bilgilerini alıp, bir polisiye roman örgüsünün içine oturtuyor. Deniz Yüce Başarır, başrollerinde Sean Connery ve Christian Slater’in oynadığı 1986 yılındaki film uyarlamasıyla da hakkında çokça konuşulan, dünyanın en çok satan romanlarından biri olan Gülün Adı’nı, Türkiye’nin polisiye edebiyattaki bir numaralı ismi Ahmet Ümit ile konuşuyor. Söz konusu, Eco gibi çok yönlü bir kültür adamı ve onun ufuk açıcı romanı olunca, sohbet elbette dallanıp budaklanıyor ve mizahtan, iktidara, korkulardan, kitaplara kadar uzanıyor. Başarır’ın seçtiği alıntılarla renklenen söyleşi edebiyatseverleri çok mutlu edecek gibi görünüyor. 

Ben Okurum’un edebi türler arasındaki yolculuğu sürüyor. Deniz Yüce Başarır bu bölümde de masal anlatıcısı ve yazar konuğu Judith Malika Liberman ile birlikte masalların hayatımızdaki yeri hakkında renkli, neşeli ve yararlı bir sohbeti taşıyor kulaklarınıza. Avusturya doğumlu Amerikalı psikolog Bruno Bettelheim’ın Masalların Büyüsü adlı kitabını odağına alan sohbet, çocuklarımıza masal okumanın geliştirici etkilerinden yola çıkıp, masalları psikanaliz gözlüğüyle irdelemeye dek uzanıyor. Kitabın alt başlığının Masalların İşlenişi, Önemi ve Psikanalitik Anlamları olduğunu da belirtirsek, hem ne kadar ilginç bir kitapla hem de ne kadar ilginç bir sohbetle karşı karşıya olduğumuzu daha iyi anlatmış oluruz herhalde. Başarır’ın her zamanki gibi kitaptan çeşitli alıntıları da okuduğu bölümde, hayatımıza biraz masal katmaya çalışıyor, masalların bize aşıladığı umuta tutunuyoruz. Biraz masal şart, ne de olsa…

Ülkemizde hemen hemen her yayınevinin George Orwell kitapları yayımlamaya başladığı 2021 yılında Ben Okurum da bu bölümünü İngiliz yazarın ünlü eseri Hayvan Çiftliği’ne ayırıyor. Yergi edebiyatının en iyi örneklerinden biri olarak kabul edilen romanın tarihi göndermelerini, Orwell’in macera dolu hayatını ve elbette bu hayatın sonucunda ortaya çıkan diğer eserlerini de irdeleyen bir bölüm bu. Deniz Yüce Başarır, Bir Peri Masalı alt başlığını da taşıyan romandan günümüze ve aslında her devire gönderme yapan çok ilginç bölümleri seslendirirken, hem bu kitabın hem de Orwell’in meşhur distopyası 1984’ün çevirmeni Celal Üster ile gerçekleştirdiği sohbet de dinleyenlerin ufkunu genişletiyor. İnsanları alt edip, yönetime geçen hayvanların akıbetini merak ediyor, Orwell’in cesur hayatının izlerini sürmek istiyorsanız buyrun Ben Okurum’a…

Ben Okurum’un bu bölümünde Çinli yazar Yan Lianke’nin ülkesinde en tanınan eserlerinden biri olan Günler Aylar Yıllar var. Büyük bir kuraklık yüzünden tüm köy halkının terk ettiği topraklarda kör köpeğiyle birlikte tek başına kalan yaşlı bir adamın var oluş mücadelesini anlatan roman, masalsı ve şiirsel bir lezzet veriyor dinleyenlere. Ülkesi Çin’de 1997 yılında yayımlanan novella, Türkiye’de 2020 yılında okurlarla buluştu ve yılın en önemli edebiyat eserlerinden biri olarak dikkatleri üzerine çekti. Deniz Yüce Başarır bu eseri, gazeteci, televizyoncu, radyocu ve yazar Bedia Ceylan Güzelce ile konuşuyor. Ve elbette bu metafor yağmurundan bazı güzel parçaları da dinleyenlerle paylaşıyor. 

İsimsiz bir imparatorluğun sınır kasabasını yöneten ve artık emekliliği için gün sayan bir hakimin hayatı, Sivil Savunma güçlerinin kasabaya gelmesiyle değişir. İmparatorluk çölde yaşayan göçebelerin, yani Barbarlar’ın ayaklanacağını düşünmektedir. Gelen albay tehlikenin boyutlarını öğrenmek için tutuklamalara, işkencelere başlayınca kasabada ve hakimde huzursuzluk artar. 2003 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi J. M. Coetzee’nin filme de çekilen önemli eseri Barbarları Beklerken böyle başlıyor işte. Güney Afrika doğumlu yazarın ömrü boyunca insan hakları savunucusu olduğu düşünülürse, Deniz Yüce Başarır’ın romandan okuduğu bölümler ve konuk yazar Yavuz Ekinci ile sohbetinden dinleyenlerin aklında yaşadığımız dünya ile ilgili nasıl sorular kalacağını şimdiden tahmin edebilirsiniz belki de. Günahkar dünyamıza dair bir roman ve bir söyleşi bekliyor sizi bu kez Ben Okurum’da.