Ben Okurum

Ben Okurum’un bu bölümünde şiir var. Hem de Türkçe’nin en büyük şairlerinden birinin Behçet Necatigil’in şiirleri var. Hayatı boyunca hiçbir edebi akıma katılmamış, edebiyat öğretmenliği yaptığı okulu, ailesi, odası ve sınırlı sayıda dostuyla geçirdiği ömrünü şiire vakfetmiş, denemeleri, çevirileri ve radyo oyunlarıyla da her zaman edebiyata hizmet etmiş olan bu büyük ustayı anmanın tam da zamanı. Deniz Yüce Başarır, şiire çok ihtiyacımız olduğunu düşünerek Necatigil’i bir başka büyük şairle, Hilmi Yavuz’la konuşuyor. Sohbet derin ve tatlı. Bol bol da şiir var aralarda. O zaman buyrun Ben Okurum’un Behçet Necatigil’den Şiirler’e.

Bilimkurgu edebiyatının en sevilen örneklerinden biri olan Fahrenheit 451, aynı zamanda yazarı Ray Bradbury’nin de en önemli eseri. İtfaiyecilerin yangınları söndürmekle değil, kitapları yakmakla görevli oldukları bir dönemde geçen romanı aslında kitaplara yazılmış bir aşk hikayesi olarak da tanımlamak mümkün. Deniz Yüce Başarır, Ben Okurum’un yeni bölümünde bu distopyayı ve yazarını öykü ve romanlarında fantastik ögelere bolca yer veren bir başka yazarla, Doğu Yücel’le konuşuyor. Başarır’ın bilimkurgu romanı olmanın yanı sıra, şiirsel bir dile de sahip olan Fahrenheit 451’den seslendirdiği bölümler de tam kitapseverlerin kulağına layık. Sansürün kol gezdiği, kültür endüstrisinin insanların beynini uyuşturduğu, kimsenin birbiriyle sıcak bir ilişki kuramadığı, kitap okumak isteyen üç beş kişinin de cezalandırıldığı bu romanla ilgili Ben Okurum bölümünü dinlemek ve Fahrenheit 451’i okumak için belki de en uygun zamandır şu pandemi günleri. 

Ben Okurum bu kez, şair, yazar, şarkıcı, dansçı, aktivist, gazeteci, oyuncu Maya Angelou’nun 7 kitaplık otobiyografi serisinin ilk kitabı olan Kafesteki Kuş Neden Şakır Bilirim’le geliyor kulaklarınıza. Angelou’nun 3 yaşından 17 yaşına kadar olan hayatını anlattığı kitap, ırkçılık, aşağılanma, yok sayılma, taciz, tecavüz da dahil olmak üzere şiddetin her türünü barındırıyor aslında. Ama tüm bu yaşananlardan güçlü bir kişilik olarak sıyrılmayı başarmış anlatıcı ve baş kahramanı ve sıcak anlatımı sayesinde aynı zamanda okuruna umut ve direnç de aşılıyor. Kadına ve çocuklara yönelik şiddetin hayatımıza egemen olduğu bir dönemde, kesinlikle dinlenmesi gereken bir ben okurum bölümü bu. Çünkü Deniz Yüce Başarır’ın konuğu psikolog Nilüfer Devecigil. Bir edebiyat eserinden yola çıkıp, güncel sorunlara değinerek psikolojiyi öne alan sohbete, elbette her zaman olduğu gibi kitaptan güzel bölümler de eşlik ediyor. 

1974 yılında 40 yaşındayken aramızdan ayrılan, hayattayken hiçbir kitabı tekrar baskı yapmayan ama özellikle 90’lı yıllardan başlayarak Türkiye’nin en çok okunan yazarları arasına giren Türk Edebiyatı’nın en önemli isimlerinden biri Oğuz Atay var Ben Okurum’un bu bölümünde. Ve tabii onun roman sanatının boyutlarını genişleten kült romanı Tutunamayanlar. Arkadaşı Selim Işık’ın intiharının ardından arkadaşının neden kendini öldürdüğü, neden tutunamadığı sorusunun peşinden uzun bir yolculuğa çıkan Turgut Özben, onu tanıyan birçok kişiye ulaşacak, onunla ilgili bir sürü yeni bilgi edinecek ama yine de gerçek resmi tamamlayamayacaktır. Ve bu arada kendini de sorgulamaya başlar Turgut. Bu yolculuk biraz da onun kayboluşu ya da kendini buluşudur. Deniz Yüce Başarır, kurgu ve dilde büyük deneyler yapan, okurunu özgürlüğe çağıran, bu önemli romanı Türkiye’nin en sevilen yazarlarından biriyle, Hakan Günday ile konuşuyor. Ne de olsa, Günday’ın Az adlı romanı da Atay’a adanmış değil mi? Elbette, romandan çok güzel bölümler de yine Başarır tarafından seslendiriliyor. Dolu dolu bir sohbete ve bölüme hazır mısınız? 

Ben Okurum’un bu bölümünde 200 yılı aşkın süredir romantik hayatımızı etkileyen bir yazar var: Jane Austen. Filmlere, dizilere, başka edebiyat eserlerine ve birçok popüler malzemeye konu olan eserleriyle başta İngilizlerin ama sonra tüm dünyanın vazgeçemediği, milyonlarca okurun kalbinde ayrı bir yeri olan Austen’ın, belki de en sevilen romanı Gurur ve Önyargı ile eğlenceli bir bölüm bekliyor ben okurum sevenleri. Jane Austen’ın romanlarında kullandığı mizahi dil Deniz Yüce Başarır’a da sirayet ediyor sanki. Ve tabii gazeteci, yazar, çevirmen konuğu Aslı Perker’e de. Fakir kız zengin oğlan ikileminin anneannesi Austen’a sadece bu sınırlar içinde değil, daha geniş bir açıdan bakmak, onun kadın algısıyla ilgili başkaldırısını daha derinden hissetmek ve kendinizi onun sözcüklerine bırakmak için buyrun yeni ben okurum bölümüne…!

Deniz Yüce Başarır, hayatta eğer bir kitap okuyacaksanız, bunu okuyun dediği kitabı, Narziss ve Goldmund’u masaya yatırıyor bu kez. Alman-İsviçreli yazar Hermann Hesse’nin en sevilen yapıtlarından biri olan Narziss ve Goldmund, birbirine hiç benzemeyen iki gencin dostluğu üzerine kurulu. Goldmund küçük yaşında manastıra bırakılmış, kendini düşünce ve dine adamaya niyetli olduğu halde aslında cüretkar, maceracı, özgür ruhlu biridir. Narziss ise manastırda bir öğretmen adayı. Ve o  Goldmund’u tanıdıkça manastır hayatının ona göre olmadığını, onun ruhunda başka rüzgarlar estiğini fark eder ve arkadaşını bu yönde cesaretlendirir. Biri gidecek, diğeri kalacak ama dostlukları uzaktan da olsa hep sürecektir. Bir varoluş hikayesi olarak da okunabilecek romanı, Başarır Türkiye’nin önemli editörlerinden Sevengül Sönmez ile konuşuyor. Romandan güzel bölümler, kitapla ve yazarla ilgili aydınlatıcı bilgilerin yanısıra iki yayıncının sohbeti olarak da dinleyebileceğiniz bu ben okurum bölümünü kaçırmayın. 

Ben Okurum’un bu bölümünde belki de dünyanın en güzel isimli kitaplarından biri geliyor kulaklarınıza: Yalnız Bir Avcıdır Yürek. Carson McCullers’ın henüz 23 yaşındayken yayımladığı bu ilk romanı, 30’lı yılların Amerikası’nda, Güney Eyaletlerinden birinde, sağır dilsiz bir adamın çevresinde toplanan bir grup insanın hikayesini aktarıyor bize. Irkçılığın, yoksulluğun, yalnızlığın kol gezdiği bu kasvetli sokaklarda insana dair öyle çok şey anlatmış ki McCullers, bu modern klasik ben okurum sevenleri mest edecek. Yazarın hayat hikayesi ise başka bir roman konusu adeta. Deniz Yüce Başarır elbette her zamanki gibi çok güzel paragraflar seslendiriyor ve dinleyicileri, romanı en az onun kadar seven konuğu yazar Irmak Zileli ile derin bir sohbetin içine çekiyor

Dünya tiyatro tarihinin en önemli piyes yazarlarından ve aynı zamanda modern öykünün öncülerinden biri olan Anton Çehov arz-ı endam ediyor bu kez Ben Okurum’da. 1896 yılında ilk sahnelenişinden bu yana dünya üzerindeki birçok önemli tiyatro topluluğunun repertuarında yer alan Martı, bölümün esas kızı. Ama elbette söz konusu Çehov olunca, yazarın diğer önemli tiyatro eserleri Vanya Dayı, Vişne Bahçesi ve Üç Kız Kardeş’den ve öykülerinden de söz etmeden duramıyor Deniz Yüce Başarır ve konuğu tiyatro oyuncusu Akasya Asıltürkmen. Repliklerin havada uçuştuğu, sahne tozunun kulis tozuna karıştığı, bir yazarın, edebiyat ve tiyatro tarihinin izinde bir yolculuğa hazır mısınız?

Ben Okurum’un bu bölümünde insanı daha adıyla çarpan bir roman var: Mutsuzluk Zamanlarında Mutluluk. İkinci Dünya Savaşı sonrası Almanyası’nın en önemli yazarlarından biri olarak kabul edilen  Wilhelm Genazino’nun eserinin kahramanı Gerhard ile birlikte Frankfurt sokaklarında gezinirken, hayatı ve mutluluğu sorgulayacak, Başarır’ın seslendirdiği bölümlerdeki titiz ve güçlü saptamalarına katılmadan edemeyeceksiniz. Bölüm konuğu ise yine bir yazar: romanları ve öyküleriyle edebiyatseverlerin yakından tanıdığı Hakan Bıçakcı.

Ben Okurum yaz tatilinin ardından kitapseverlerin kulaklıklarına geri dönüyor. Hem de dünya edebiyat tarihinin en önemli, en tanınmış eserlerinden biriyle: Suç ve Ceza.Deniz Yüce Başarır, Fyodor Mihayloviç Dostoyevski’nin bu ölümsüz eserini Türkiye’nin en çok okunan yazarlarından biriyle, Zülfü Livaneli ile konuşuyor. Romanın kendi kadar ünlü kahramanı Raskolnikov’un ruhundaki karmaşaya tanık olmak, 19. yüzyıl Rus edebiyatının derinliklerine dalmak, Dostoyevski’nin çalkantılı hayatı hakkında bilgi edinmek için bu keyifli sohbeti kaçırmayın! Suç ve Ceza’nın en can alıcı bölümlerinden bazılarını Başarır’ın sesinden dinleme fırsatı da cabası.