Bernard Hammelburg | BNR

Dictaturen hebben het wat dat betreft makkelijker. Als China ergens een lockdown instelt, of een avondklok, moet zon beetje iedereen letterlijk thuisblijven, gaat de deur van buiten op slot en wordt de sleutel weggegooid. Ik heb zo het vermoeden dat er weinig Chinese virus-wappies zijn.

Wat het lastig maakt is de voor de burger vaak ongeloofwaardige mix van kennis en macht. Wie heeft het in Amerika voor het zeggen, president Biden of wonderdokter Tony Fauci? Biden zegt: Fauci. Maar die kun je onmogelijk verantwoordelijk stellen voor de aankoop en distributie van vaccins. Wie heeft het bij ons voor het zeggen, team-Rutte of team-Van Dissel? Geen idee.

Nog los van de Tweede Kamer, die van elk coronavoorstel zo ongeveer een hamerstuk maakt, en dezer dagen doet denken aan de Russische Doema, die niets meer is dan een afstempelmachine voor de wensen van het Kremlin. Als die routine wordt doorbroken door een, wat regering en Kamer betreft, uit de pas lopende rechter, valt de schijncoalitie die het Binnenhof zelf in stand houdt, door de mand.

Kan het anders? Ik kijk even naar Israël, nog steeds wereldkampioen vaccineren, en dus een interessant voorbeeld. Daar hebben ze een corona-tsaar aangesteld, medisch hoogleraar, maar ook brigadegeneraal en oud-chef van het medische corps van de krijgsmacht. Dan moet het op rolletjes lopen, denk je. Maar ook dat is een illusie. Hij stippelt heel verstandige routekaarten uit, maar valt dan onmiddellijk ten prooi aan ruziënde ministers die er hun eigen draai aan geven.

Wij hebben geen dictatuur, maar een keurige democratie, en dus leven we momenteel in een chaos. Die houdt pas op als we eindelijk vaart gaan maken met vaccineren. En dat is waar de democratie blundert. Waar is de actiegroep Vaccinwaarheid? En wanneer klopt die aan bij de voorzieningenrechter om per onmiddellijk onze injecties te eisen? Wedden dat ze die rechtszaak winnen? Want een noodzakelijker voorziening dan het vaccin kan ik niet bedenken.

Over Bernard Hammelburg

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Trump verloor er de verkiezingen door, bij Netanyahu kan dat over een paar weken ook gebeuren, en Hugo de Jonge staat zich zo hartstochtelijk te verontschuldigen en demissionair te wezen, dat we die waarschijnlijk niet meer terug zien.

De ernstigste blunderaar is voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie. Zodra die het woord neemt, moet je eigenlijk een steen door je radio of TV gooien. Ze werpt zich op als de spil van het Europese coronabeleid alleen, er is helemaal geen beleid. Het Europa van Ursula liet zich, met nauwelijks weerstand, de pas afsnijden door het Verenigde Koninkrijk, dat slimmer, beter en tegen een hogere prijs inkocht. De EU betaalde de prijs van de voorzichtighei, kopte persbureau Associated Press.

Een in de haast bedachte exportstop naar Noord-Ierland, en dus naar Ierland, deed bij Boris Johnson de stoppen doorslaan. En terecht. Waarop Ursula terugkrabbelde met het briljante commentaar dat iedereen wel eens fouten maakt, behalve de paus, want die is onfeilbaar . Vervolgens deed ze iets waarvoor elke manager een gele kaart zou krijgen: ze legde de verantwoordelijkheid bij de Commissaris voor Handel, Valdis Dombrovskis, uit Letland. Want die had immers de leiding. Schneiderei heet dat in het Duits. In de Lage Landen noemen we het matennaaien. Dat ze Duits is, door Angela Merkel op haar stoel is geparachuteerd, neemt niet weg dat ook de Duitsers woedend op haar zijn.

Een andere blunderaar uit haar team, Buitenlandcommissaris Joseph Borell, ging plat op het gelaat door naar Moskou te reizen om zijn Russische collega Sergey Lavrov de oren te wassen over de affaire-Navalny. Lavrov noemde de EU in Borells gezicht een onbetrouwbare partner, wat Borell met een glimlach liet lopen. Intussen liet Lavrov drie Europese diplomaten uitwijzen, wat Borell tijdens datzelfde gesprek op Twitter las. Die vernedering leidde tot een eis van 73 Europarlementariërs aan Von der Leyen om Borell aan de kant te zetten. In plaats daarvan gaf ze hem haar volle steun.

Weer een gele kaart. Tweemaal geel is rood. Waar zijn de Europese regeringsleiders die Ursula de wacht aanzeggen? Het is de hoogste tijd.

Over Bernard Hammelburg

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Alle aandacht gaat nu uit naar het falende inkoopbeleid. Toen Nederland en de rest van de EU uit hun coma ontwaakten, hadden de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Israël, de Emiraten en Bahrein allang toegeslagen. Ze betaalden de fabrikanten een stevige bonus, en gelijk hadden ze, want die paar miljard extra leveren een veelvoud op door sneller economisch herstel. Goedkoop en mondjesmaat inkopen is money wise, pound foolish. De ambtenaar en minister die denken een schouderklop te krijgen voor hun wijsheid en zuinigheid, moeten eigenlijk met pek en veren hun politieke stolp uit.

Maar daar zit niet het grootste probleem. Het is en blijft een schande dat de ernst van de pandemie niet in de eerste plaats wordt afgemeten aan het aantal zieken of doden, maar aan de capaciteit van ziekenhuizen. Duitsland heeft per 100.000 inwoners 34 IC-eenheden, Nederland tien. Je zou bijna denken dat de zorg de Nederlandse overheid een zorg zal zijn.

Het is allemaal het gevolg van axiomas die als een modegril zijn bedacht, en die, als ware het een vaccin, in de cellen van de Nederlander zijn gezet. De zorgkosten rijzen de pan uit. Je moet de zorg overlaten aan de markt. Bejaarden in de IC is zinloos medisch handelen. Er loopt een rechte lijn van de belangrijkste architecten van de gedachte dat zorg in de eerste plaats een kwestie is van geld, Hans Hoogervorst, en Ab Klink, naar de constante paniek voor filevorming in de ziekenhuizen en de zuinigheid bij het inkoopbeleid.

We zijn gek op sommetjes, zoals wat de gemiddelde Nederlander per jaar aan zorg kost een mille of zes, overigens. Om de een of andere reden doen we net alsof we dat eigenlijk niet kunnen betalen. Dus stuur de bejaarde maar naar een professioneel sterfhuis, en trek lootjes voor de ic.

VWS en de GGD nemen de regie. Waarom? Daarom. En wat doen de Bulgaren eigenlijk anders dan wij? Heel simpel: daar bel je gewoon de huisarts of loopt binnen op de praktijk. Lastig? Ingewikkeld? Zal best, maar ze stonden van de week toch een plekje hoger op de lijst.

Over Bernard Hammelburg

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Net als in Amerika was een deel van het tuig bewapend, met vuurwerk, stenen, messen en, afgelopen weekend, molotovcocktails. Ons tuig had geen president nodig die een boze menigte aanmoedigde. Ons tuig had genoeg aan een premier die schoorvoetend, want hij rilde zelf bij de gedachte een avondklok instelde.

Afijn: voor Amerikaanse toestanden hoef je niet naar Washington. Een beveiligingsbarricade voor de ambtswoning van Femke Halsema is net zo droevig als de hekken rondom het Capitool. We zijn in één keer wereldberoemd. Het Duitse Bild nam de terminologie van de Eindhovense burgemeester Jorritsma burgeroorlog gretig over, precies zoals wij dat ook almaar over Amerika zeggen.

Het is sneu voor mensen die, te goeder trouw, wilden demonstreren. In Washington omdat de Trumpisten zich tekort gedaan voelden. In Nederland omdat ze tegen de coronamaatregelen zijn. Wat mij betreft zit in de hersentjes van zowel de Trumpist als de anti-coronist een printje los, maar in een vrij land heeft iedereen het recht om ongelijk te hebben.

De collectieve woede-uitbarstingen zijn ook leerzaam. Het overgrote deel van de gewone mensen dus bij wie geen printje loszit doet zijn best om zich, zo goed en zo kwaad als het gaat, aan de coronamaatregelen te houden. Maar die gewone mensen vragen zich ook af waarom de besmettingscijfers maar niet omlaag willen. Dat is, in Amerika, en nu ook in Nederland, een stuk duidelijker geworden. De anti-corona-gekkies gaan nu arm in arm met de anti-corona-hooligans. En die trekken zich, ook zonder te demonstreren, thuis, in hun eigen omgeving, nergens iets van aan. Ik durf te wedden dat het die groepen zijn die het hoge besmettingsaantal goeddeels op hun geweten hebben. En dus ook de avondklok, waartegen ze nu zo tekeer gaan.

Over Bernard Hammelburg

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zon presidentieel systeem heeft voor- en nadelen. Het voordeel is dat het eigen volk en het buitenland weten waar ze aan toe zijn. Donald Trump heeft een eigen doctrine ontwikkeld: Amerika eerst, isolationisme, geen klimaatregels, geen oorlogen, minimale immigratie, en sancties tegen onwelgevallige landen. Ondanks het luidruchtige gekrakeel, heeft niemand hem daar echt van weerhouden. En ondanks het gekrakeel dat nu al luid klinkt, komt Joe Biden ook met zijn eigen doctrine, Amerika verenigd', met grote nadruk op armoebestrijding, volksgezondheid en geopolitieke stabiliteit. En ook hij gaat dat goeddeels voor elkaar krijgen.

Amerika is geen parlementaire democratie, waarin een gekozen volksvertegenwoordiging een regering samenstelt. Zoals bij ons. In het Amerikaanse presidentiële systeem heeft het parlement wel het laatste woord, maar kan de president niet wegsturen. De motie van wantrouwen bestaat niet. Wel de impeachment, maar er is nog nooit een president afgezet, en als het zou gebeuren, neemt de vicepresident zijn plaats in, maar blijft de termijn gewoon lopen. Op het kabinet Biden-Harris zit dus vier jaar garantie, tot 2024, ook al komt er het equivalent van een toeslagenaffaire. De Amerikaanse verkiezingsuitslag is een garantiebewijs.

Dat wil niet zeggen dat de Republikeinen niet meteen vanaf vandaag een loopgravenoorlog tegen Biden beginnen. Maar uiteindelijk kunnen ze niet tegen hem op, want hij heeft een flinterdunne meerderheid in het Congres, maar ook het middel dat elke president bij tegenwerking in de strijd gooit: het decreet. Omgekeerd is de nieuwste hobby van de Democraten, de impeachment van een oud-president, niet meer dan een politieke rookbom. Veel gedoe, geen schade.

Ondanks het onmiskenbare gevaar van rellen, is dit een dag om een beetje gas terug te nemen. Of Trump nu een narcistische psychopaat was of een profeet met schier goddelijke eigenschappen hij is weg. En of Joe Biden nou een halfzacht eitje is of de redder van de mensheid hij is vanaf vandaag de man. Good bye, Donald. Lets go, Joe.

Over Bernard Hammelburg

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nadat de WHO aanvankelijk zelf de andere kant uitkeek, is zij onder internationale druk gaan aandringen op inspectie ter plaatste. Wat is er, daar in Wuhan, precies gebeurd? Hoe werd de zogenoemde Patiënt Nul besmet? We weten dat natuurlijk allang, want voor de besmetting via vleermuizen is overweldigend bewijs. En die vleermuizen kopen ze daar op de wilde dierenmarkt. Ze worden levend in mootjes gehakt, met een snufje zout en peper gefrituurd en opgesmikkeld. Dat weten die buitenlandse virologen precies.

Luister ook | Opinie | Helderziende

Het eindeloze traineren door China, tot deze week, is voor elke wetenschapper al genoeg om te begrijpen dat er niets meer te halen valt, behalve propaganda en veel kopjes thee. Wie er echt in duikt, komt al snel terecht bij het verbijsterende onderzoek dat persbureau Associated Press eind vorige maand publiceerde. Vleermuizen van de verdachte soort, die onderzoekers in een oude mijnschacht vonden, werden geconflicteerd. Die onderzoekers zijn Chinezen, die geassocieerd zijn met het leger. Publicatie van hun research valt onder directe verantwoordelijkheid van president Xi. De strekking van hun verhaal doet denken aan Trump, die de Amerikaanse verkiezingsuitslag ontkent. Nee, dit virus is niet Chinees, de mannen en vrouwen in de witte jassen hebben overtuigend bewijs dat corona uit het buitenland kwam. Of ze zeggen niets te hebben gevonden. De vleermuisfabels van Xi, zogezegd.

Persbureau Reuters noteerde uit de mond van een WHO-expert dat het bezoekende team best weet geen meter verder te komen met dit bezoek. Er komen gesprekken, er worden rapporten besproken, en het WHO-team moet bij het voordragen van de vleermuisfabels het gezicht in de plooi zien te houden. En intussen denken ze: we hebben inmiddels zoveel antistoffen in ons eigen onderzoek gevonden dat we heus wel weten hoe de vork in de steel zit.

Luister ook | Opinie | Vaarwel Trumpistan?

De conclusie is dus dat het hier niet om wetenschap gaat, maar om politiek. De WHO is een typisch VN-instituut, dat door de lidstaten voortdurend het onterechte label van onmisbaar wordt opgespeld. De WHO is een papieren tijger en die moet nog oppassen ook, want in China zijn ze gek op wilde dieren.

Over Bernard Hammelburg

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Die campagne, gesteund door een leger van boze, blanke populisten, leidde tot de spectaculaire overwinning in 2016 op Hillary Clinton en de metamorfose van het schijnliberalisme van de Democraten naar de schijnvrijheid van het Republikeinse Trumpistan. Voornamelijk regerend per decreet, werd de op een elektrocardiogram gelijkende viltstift-handtekening van de leider de metafoor van diens leiderschap. Vier jaar zuchtten de verdrukten onder het juk van wat de politieke F-side in het Witte Huis verordonneerde. Vandaag dwingt het Congres hem het veld te ruimen.

Aldus het narratief van de Democraten.

Nu de werkelijkheid door de ogen van de Trumpisten. Al vanaf Donald Trumps eerste stap in de voorverkiezingen in 2015, koos de Democratische elite ervoor zijn legitimiteit te ontkennen, en toen hij in 2016 op het schild werd gehesen, te doen alsof dat simpelweg niet waar was. Vier jaar lang regeerde een president, van wie de oppositie beweerde dat hij een aberratie was, een opportunistische oplichter en leugenaar, die bij vergissing in het Witte Huis terecht was gekomen. Onthullingen over zijn financiën en vreemdgaan werden glunderend door zijn tegenstanders gespeld, altijd steevast gevolgd door dit zinnetje: Dat gaat hem de kop kosten. Op ieders tong lag het woord impeachment. Toen die impeachment echt kwam, hadden de Trump-ontkenners geluks-visioenen en duimden eelt aan hun vingers. Vergeefs. Vier jaar lang hebben de Democraten Trumps overwinning niet of nauwelijks erkend.

Joe Biden heeft overtuigend gewonnen, maar in kiesmannen gerekend was zijn overwinning precies zo groot als die van Trump, vier jaar geleden. We zien nu het spiegelbeeld: de Trumpisten zullen die overwinning de komende vier jaar niet of nauwelijks erkennen. Zij noemen het gestolen verkiezingen, maar dat vonden de Democraten vier jaar geleden eigenlijk ook van Trump. Het Trumpisme leeft voort, zoals het Obamisme ook niet is verdwenen. Of we vaarwel kunnen zeggen tegen Trumpistan, zal afhangen van de man wiens overwinning vandaag in het Congres wordt bevestigd.

Over Bernard Hammelburg

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een bliksemsnelle, hoogst onwetenschappelijke, en dus onverantwoorde, eigen rondgang geeft een grappig inkijkje. Hoogontwikkelde ondervraagden moesten, toen Brexit begon, Googelen wanneer het Verenigd Koninkrijk ook al weer lid werd. Dus de toetreding in 1973 overigens, na jaren soebatten was kennelijk helemaal niet zo historisch. En wat is aan die uittreding nou zo bijzonder? Het laatste loopgravengevecht ging om visserij. Zoals de Daily Mail schreef: 'De visserij-overeenkomst is minder waard dan de transfer van voetballer Paul Pogba.' Wat ik zelf even moest Googelen, maar het klopt: Pogba ging voor 98 miljoen naar Manchester United, en die visserij-deal gaat over 88 miljoen euro. Historisch? Mwah.

De Spaanse Griep ook zon verhaal. Toen de medische wereld corona daarmee begon te vergelijken, moesten geleerde jonge mensen het googelen. Dat die pandemie een eeuw geleden 0,6 procent van de Nederlanders opslokte, wist bijna niemand. Bij corona ligt het percentage trouwens op 0,06, dus gelukkig is het geen goede vergelijking. Qua ramp was de Spaanse Griep veel omvangrijker. Wat is nou historischer?

En dan de exit van Trump. Historisch? Nee, hoor. Maar af en toe wel grappig. Tot de huidige dag blijft woordvoerder Kayleigh McEnany beweren dat de strijd tegen Joe Biden nog niet voorbij is. Als een soort Bagdad Bob, de woordvoerder van Saddam Hoessein, die bleef beweren dat Irak aan het winnen was, terwijl de Amerikaanse tanks achter hem door beeld rolden. President Bush sr. holde destijds af en toe uit vergaderingen omdat hij die dagelijkse comedy show niet wilde missen. Of het hilarische verhaal dat de Financial Times schreef over de parafernalia van de Trump-campagne, die goeddeels in China werden gemaakt. Veel van de rode petjes, maar ook posters en vlaggen met de tekst God, Guns & Trump. Made in China door mensen die geen woord Engels kenden. Dát zijn nou verhalen waarvan ík hoop dat ze in de geschiedenisboeken komen.

En Nederland als hekkensluiter in de vaccinatierace? Dat onderwerp valt af, want dat speelt pas in het historische jaar 2021. Ik zou zeggen: een historisch uiteinde en een historisch nieuwjaar.

Over Bernard Hammelburg

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

BNR zocht uit wat het, vergeleken met landen die al met vaccineren zijn begonnen, uitmaakt. Het antwoord is: vrijwel niets. Want alle landen botsen aan tegen vergelijkbare problemen: beschikbaarheid van vaccins, koeling, logistiek, mankracht. Vrijwel geen enkel land had al die puzzelstukjes op tijd klaar. De Britse aanpak zo snel mogelijk de naald erin stoot op enorme problemen.

Personeel in het Royal London Ziekenhuis, met het grootste aantal coronapatiënten in deze wereldstad, krijgt voorlopig geen vaccin . Hoe bedenk je het, in een land met staatsgezondheidszorg? Italië start wat later, heeft ook staatsgezondheidszorg en begint, op zn Italiaans, met de alleroudste burgers, en dan pas het zorgpersoneel. Voordat het programma goed loopt, is het voorjaar of zomer.

Israël heeft het meest geoliede systeem opgetuigd. Zorgpersoneel eerst, en dan iedereen boven de zestig. Dat gaat vanuit lokale ziekenfonds-gezondheidscentra, met wie je telefonisch kunt afspreken of die, in veel regios, de bij hun ingeschreven patiënten per SMS oproepen. Dat gaat bliksemsnel, de eerste groepen zijn al volgende week aan de beurt. De verwachting is dat alle vaccins binnen drie tot vier maanden zijn ingespoten.

Waarom is dat zo interessant? Omdat Israël, net als Nederland, een zeer gefragmenteerd coalitiesysteem kent, waar politici elkaar om het minste of geringste voor rotte vis uitmaken, met een soort Trumpistische premier, die het land tot op het bot verdeelt. Desondanks halen de Israëliërs de rest van de wereld links en rechts in. Waar zit m dat nou in? Door de regie over te laten aan artsenpraktijken in dorpen en steden die hun eigen patiënten oproepen, en niet te piekeren of dat wel allemaal wel correct in een nationaal register terecht komt. Dat zien ze later nog wel.

Daar zit wel een leerpuntje in voor ons. Teveel polderen over elk detail leidt tot nodeloze vertraging. Maar ook op zn Hollands zijn we uiteindelijk in de zomer redelijk uit-geprikt. Echt niet veel later dan de andere landen, hooguit een kwestie van een paar weken. Wat maakt het in vredesnaam uit?

Over Bernard Hammelburg

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoewel Rutte de schijn wekte dat corona een probleem is van jong en oud, is de werkelijkheid natuurlijk dat de slachtoffers in overgrote meerderheid bejaard zijn. De meeste landen zetten dus onevenredig veel energie en middelen in om bejaarden voor de poorten van de coronahel weg te slepen. In Rusland draaien ze het om. Ze zijn daar inmiddels begonnen met vaccineren. Om Derk Sauer in Moskou te citeren: Leraren, dokters, militairen en hulpverleners zijn hier als eersten aan de beurt. Daarna komen de jongeren en werkende bevolking. Mensen van boven de zestig komen überhaupt niet in aanmerking voor een vaccinatie. De zwaksten eerst staat niet in het draaiboek van het Kremlin.

Luister terug | Te veel aandacht naar gezondheid, meer oog nodig voor welzijn mensen

Bij ons wel, maar toch ook weer niet. Want dat Nederland zo ongeveer de kleinste IC-capaciteit in de beschaafde wereld heeft komt omdat bejaarden volgens de witte jassen doorgaans niet, of in deplorabele conditie, uit de IC komen. Zinloos medisch handelen, noemen ze het. En dus bieden ze bejaarden liever palliatieve zorg. Daaraan ligt natuurlijk ook een budgettaire overweging ten grondslag: proberen bejaarden in leven te houden met een geringe succeskans, is peperduur. Daarin zijn we een uitzondering, want in veel landen, zoals Italië, Spanje, Frankrijk en Duitsland, vechten ze even hard voor een tachtigjarige als een veertigjarige. Maar dan moet je wel de IC-capaciteit hebben.

Luister ook | Vraag het Gommers: Kan je nog iemand besmetten na een vaccin?

De discussie over de te kleine ic-capaciteit barstte al eerder los: tijdens de griepepidemie van 2017-'18 en in het voorjaar van 2020, toen corona toesloeg. Vóór corona hadden we 1150 ic-bedden. Bij de eerste golf was dat tijdelijk uitgebreid naar 1700 bedden, maar tot een permanente, structurele uitbreiding is het niet gekomen. Is te duur. Geen personeel. Staat na de epidemie allemaal leeg. O ja? En wat doen we dan bij de volgende golf? Of beter gezegd: wat doen we bij een volgende pandemie? Want dat er weer eens zoiets zal gebeuren, is het enige waarover alle geleerden het eens zijn.

Dossier | Coronavirus

Over Bernard Hammelburg

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.

See omnystudio.com/listener for privacy information.