Bernard Hammelburg | BNR

Ouderling Kier Bouwman legde in die film uit dat de ziekte de wil van God was, en dat hij zijn kleindochter, die je op de achtergrond zag spelen, nooit zou laten inenten. Het maakte, in elk geval op mij, een verpletterende indruk. Zodra het coronavaccin er is, staat deze jongen voor in de rij te dringen en ziet de naald verlekkerd in de arm glijden.

Tegenwoordig komen de bezwaren tegen vaccineren niet alleen uit religieuze hoek. Je hebt de anti-vaxxers, die geloven dat je geen vreemde stoffen in het lichaam moet spuiten, ook niet bij kinderen, want dan ondermijn je het immuunsysteem. Je hebt de mensen die menen dat het lichaam de vijand zelf best kan verslaan. En je hebt grote groepen die ervan overtuigd zijn dat je van vaccins allerhande enge ziektes kunt krijgen: meningitis, diabetes, astma en auto-immuunziektes, zoals kanker. Of je kunt er autistisch van worden.

Luister terug | Gommers over maand veel meer duidelijkheid over vaccinaties

Deze beweging heeft de steun van hele tritsen beroemdheden, zoals Jim Carrey, Lisa Bonet, Charlie Sheen, Robert de Niro, Kevin Gates en Donald Trump. En Novan Djokovic. Ten slotte heb je een grote groep mensen die zegt: ik heb maar één keer een griepprik genomen, en toen kreeg ik prompt griep. Dus geen corona-vaccin.

Naar mijn stellige overtuiging is het allemaal lariekoek. Als je longontsteking hebt, neem je braaf antibiotica. Als je mazelen, difterie, polio, pokken en baarmoederhalskanker kunt voorkomen met een prik, dan ben je volgens mij niet goed snik als je dat niet doet. Maar in democratieën kun je het heel moeilijk verplicht stellen. Het gevolg daarvan is dat in Frankrijk maar de helft van de bevolking een coronaprik wil. In Amerika zeggen ze: antivax is ons burgerrecht. In Nederland stijgt de bereidheid volgens de laatste peiling van Maurice de Hond, maar een derde van de Nederlanders doet vooralsnog niet mee.

Lees ook | Bernard Hammelburg | Liquidatie

Ik vind dat reuze onaardig van die medeburgers. Want als zij het risico willen lopen, dan zijn ze voor mij, mijn familie, mijn vrienden, mijn collegas een gevaar. Je mag geloven wat je wilt, maar nooit ten koste van anderen. Zoals die ouderling, in die onvergetelijke film over polio in Staphorst.

Over Bernard Hammelburg

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Volgens Iraanse en Amerikaanse media werd de moord op Mohsen Fakfrisadeh uitgevoerd door 62 commandos, waarvan twaalf als aanvalsteam, en de andere vijftig voor de organisatie en logistiek. Zo schakelden ze in de totale wijk waar de aanslag zich afspeelde de elektriciteit uit. Volgens Iraanse media werden de fatale schoten gelost uit een machinegeweer met afstandsbediening . Of het Israëlische commandos waren, is niet zeker, maar dat ze onder Israëlisch bevel stonden, betwijfelt niemand.

Lees ook | Bernard Hammelburg | China's wraak

Israël is ervan overtuigd dat Fakhrisadeh, de vader van het Iraanse nucleaire programma, bezig was met de ontwikkeling van zes atoombommen. Wie ben ik om de Mossad tegen te spreken? Maar New York Times-columnist Thomas Friedman schrijft dat het allang niet meer over atoomwapens gaat. Wat de Israëliërs de stuipen op het lijf jaagt was een gigantische aanval op 14 september 2019 op een olie-installatie in Saoedi-Arabië.

De aanval kwam niet alleen als een totale verrassing, maar werd uitgevoerd met zeer geavanceerde Iraanse drones en kruisraketten. Die waren zo onzichtbaar en precies dat de Israëliërs de aanval het Pearl Harbor van het Midden-Oosten noemen. Als dit soort wapens de inaccurate raketten vervangen waarmee Hezbollah in Libanon is uitgerust, is dat een veel groter gevaar dan de atoombom, die misschien wordt ontwikkeld, maar nog niet bestaat.

Luister terug | Bernard Hammelburg | Tijd

Wat voor gevolgen de liquidatie heeft, weet niemand. Wat wel vast staat is dat Joe Biden zijn Amerikaanse presidentschap begint met een extra kopzorg. Hij is namelijk van plan terug te keren naar de nucleaire overeenkomst met Iran, waaruit Donald Trump zich terugtrok. Maar ook Biden zal tijdens de veiligheidsbriefings die hij inmiddels krijgt begrijpen dat de Irandeal waaraan hij als vicepresident werkte is achterhaald.

De Israëliërs hebben een punt: het gaat niet meer over atoombommen, maar over geavanceerde precisiewapens, die niet alleen Israël, maar het hele Golfgebied bedreigen. Dus misschien was de moord een waarschuwing aan Biden: het Iraanse nucleaire programma van Iran is uitgeschakeld, en koester geen illusies over het nieuwe, misschien nog grotere gevaar. Kortom: een plot dat Netflix niet beter had kunnen verzinnen.

Over Bernard Hammelburg

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Na Pfizer en Moderna, zegt ook AstraZeneca succes te hebben. Dat is het vaccin waarvan Hugo de Jonge in juni, met collegas uit een paar andere EU-landen, een kleine 400 miljoen doses inkocht. Goede gok, dus. Dit zogenoemde Oxford-vaccin is in de testfase iets minder succesvol dan dat van Pfizer en Moderna, maar het werkt aanmerkelijk beter dan het gemiddelde griepvaccin, het kost maar 3,40 euro, en kan in een gewone koelkast. De andere kosten 22 en 28 euro, en moeten in de ultradiepvries. Overigens hebben we in Nederland, naar verluidt, ook pakhuizen vol met de andere vaccins.

Het grote wachten is op de veelbesproken goedkeuring van de Amerikaanse en Europese medische toezichthouders, en grondig en onafhankelijk onderzoek van de vakpers, maar dit is een moment om nog eens te benadrukken dat er alle reden is voor optimisme. En dat is maar goed ook, want de rest van het cononanieuws is droevig. Het wordt steeds duidelijker dat er geen beleid valt te bedenken dat het aantal besmettingen naar beneden brengt zonder een min of meer volledige lockdown en dat een volledige lockdown in democratische landen onuitvoerbaar is. Zoiets kan alleen in een dictatuur of politiestaat, door alle woningen aan de buitenkant af te sluiten.

Hier in Amerika wordt de crisis met de dag gruwelijker. Nergens ter wereld zijn de aantallen besmettingen, opnames en doden zo hoog. Maar ook in Nederland spartelen we maar wat, met verschuivende theorieën, van groepsimmuniteit, tot intelligente lockdown, tot tijdelijke sluitingen, openingen en dan weer sluitingen. Van we doen dit met zn allen, tot zonder hard ingrijpen gaat het mis. Van geen mondkapjes naar wel mondkapjes, We hebben wel een Management Team, maar hoe een Outbreak werkt, weten ze daar kennelijk ook niet.

Tijd om het toe te geven: niemand heeft de oplossing, behalve de wetenschap en de farmaceutische industrie. En die zijn er hopelijk uit. Nog ruim een half jaar doormodderen, en dan zijn we er. Zullen we dat afspreken?

Over Bernard Hammelburg

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het 'Regional Comprehensive Economic Partnership', waaraan acht jaar is gesleuteld, creëert een handelsblok met 2,2 miljard mensen, een gigant, vergeleken waarmee de Europese Unie en Amerika plotseling relatief kleine spelers zijn. Alleen al China en Japan. Het gaat niet om alle handel. De paragraaf over intellectueel eigendom is opmerkelijk vaag. Er zitten voor alle landen comfortabele uitzonderingen in. Het gaat bijvoorbeeld niet over onderwerpen als mensenrechten, arbitrage, elkaars loonpolitiek en al die kwesties die speelden bij het mislukte Amerikaans-Europese handelsverdrag, en bij het eveneens mislukte Amerikaans-Aziatische verdrag.

Donald Trump trok de stekker uit beide: TTIP, het verdrag met Europa omdat hij het gedram en verkapte subsidie vond, vooral voor Europa. En uit TTP, het verdrag met Azië, omdat hij alle kaarten zette op een handelsoorlog met China. Maar met dat mislukte verdrag met Azië zat het eigenlijk anders. TTP was een initiatief van Trumps voorganger Obama, die een verdrag wilde met zo ongeveer heel Azië, maar zonder China. En in zijn voorstel zaten wél kwesties als mensenrechten, arbitrage, wensen van vakbonden, hoge en lage lonen.

Dat China de rollen nu omdraait, en een verdrag sluit met zo ongeveer heel Azië, inclusief Japan, plus Australië en Nieuw-Zeeland, en Amerika buiten spel zet, komt net zozeer op het conto van Obama als Trump. China ziet nu zijn kans: midden in de eindeloze afwikkeling van de Amerikaanse verkiezingen, midden in de coronacrisis, midden in het gestuntel van de Europese Unie om met een echt Chinabeleid te komen. En vooral: wraak op Trump.

Gaat de EU in zee met dit nieuwe financieel-economische mega-blok? Zou kunnen, maar daar gaan weer jarenlang tig Brusselse topjes overheen. En wat doet Joe Biden? Hij heeft zich tot nu toe op de vlakte gehouden over het onderwerp handelsakkoorden. Eerst de pandemie, de infrastructuur en het herstel van de economie, en dan zien we wel zo ongeveer denkt hij. Dat roer moet om, want als hij niet uitkijkt, walst China dwars over hem heen. En over ons, trouwens.

Over Bernard Hammelburg

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Iedereen heeft het dan over twee recente voorbeelden: Al Gore, die in 2000 verloor van George W. Bush, hoewel hij meer stemmen had. En Hillary Clinton, die in 2016 bijna drie miljoen stemmen meer haalde dan Donald Trump, en toch afging. Er zijn meer voorbeelden: John Quincy Adams in 1824, Rutherford Hayes in 1876 en Benjamin Harrison in 1888. En ook toen, in de 19de Eeuw, was er al debat over.

Er zijn meer landen veel waar ze het kennelijk niet helemaal snappen. Landen die in twee ronden stemmen, bijvoorbeeld. Neem Polen, of Frankrijk. Winnen is winnen, maar in de eerste ronde is winnen niet winnen als je niet 50 procent van de stemmen haalt. Wat is dat voor onzin? Oh, pardon, dat is democratie, maar zoals zij het zien.

Voor het meest opmerkelijke systeem hoef je Nederland niet uit. Kijk eens hoe wij onze Eerste Kamer kiezen. Dat doen we namelijk niet dat doen de Provinciale Staten. Het zijn zogenaamde getrapte verkiezingen. Maar hoe werkt het eigenlijk? Dat weten wij gewone stervelingen nauwelijks. Ja, alle 564 leden van de Provinciale Staten brengen op de verkiezingsdag hun stem uit op één van de kandidaten voor de Eerste Kamer. Deze kandidaten staan per partij op één of meer lijsten. Hoe die kandidaten op de lijst zijn gekomen? Geen idee.

Dan de stemming zelf. Ik citeer uit de website van de Eerste Kamer: Niet elk Statenlid heeft een even zware stem. Door 'weging' wordt een relatie gelegd met het inwonertal van de provincie. Het inwonertal wordt daarbij gedeeld door het honderdvoud van het aantal Statenleden van de provincie. De uitkomst heet de stemwaarde.

Wabblief? Kunt u het nog volgen? Daarbij is een systeem met kiesmannen, en winner takes all, echt de eenvoud zelve.

Gaat het bij ons veranderen? Bij elke verkiezing hoor je zeggen van wel. Of dat de Eerste Kamer eigenlijk gewoon weg kan. Maar het gebeurt nooit. Want tja, wij hebben zo ons systeem, onze democratie. Net als de Amerikanen, met de hunne. Inclusief die kiesmannen.

Over Bernard Hammelburg

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Is Amerika een land geworden waarin het hoogste recht wordt gedefinieerd als het recht om terug te keren naar het breinaaldentijdperk? Een land waarvan het motto uit velen één op zn Orwelliaans verandert in sommige varkens zijn gelijker dan andere? Een land waar de beurskoers regeert?

Of keert uit dit moment van electoraal vacuüm, van wachten op de uitslag, het oude Amerika terug? Het land met het hoogste aantal Nobelprijswinnaars ter wereld. De bakermat van de jazz, van de iPhone, de sneaker, cola, de hamburger, de Broadway-musical.

Lees ook | BNR Election Night | Volg live de Amerikaanse verkiezingen

Voor ons is de verkiezing niet zozeer een referendum over Trump als wel over Amerika. Zijn we, als de laatste stemmen zijn geteld, de advocaten zijn uitgevochten, de verliezer de overwinning van zijn tegenstander moet erkennen, bondgenoten of vroegere bondgenoten? Zijn we kennissen of vrienden?

Zo denken wij, en dat is naïef. Over de kwesties die óns aangaan liggen Biden en Trump niet zo ver uit elkaar. Ze vinden beiden dat wij veel te lang hebben meegereden op de Amerikaanse NAVO-bagagedrager. Ze koesteren beiden geen warme gevoelens voor Europa. Ze vinden beiden dat wij ons in de luren laten leggen door China. Ze vinden beiden dat wij ons veel te kwetsbaar opstellen door onze afhankelijkheid van Russisch gas. Ze vinden beiden dat Amerika noch de politieagent, noch de beschermer van de wereld moet zijn.

Het idee dat voor ons, met een regering Biden, het licht weer zou aangaan, alsof er een schakelaar om gaat, is simpelweg onjuist. Blijft over: onze compassie met de helft van de 330 miljoen Amerikanen die wél als de dood zijn voor een verbod op abortus, die wél geloven in sociale cohesie, die ook weten dat sommige varkens gelijker zijn dan andere, maar hun best doen om die anderen hun plaatsje onder de zon te gunnen.

Luister terug | Recordaantal Amerikanen heeft al gestemd

Maar hoe nauw wij ons ook betrokken voelen, uiteindelijk gaat het niet over ons. De Amerikanen gaan zelf over hun leven, en hebben het recht te kiezen wie zij willen wat wij er ook van vinden. Of zijn we consequent en maken we de keuze voor een nieuwe iPhone, afhankelijk van de winnaar van de verkiezingen?

Over Bernard Hammelburg

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het verhaal uit de Britse Observer komt erop neer dat Johnson voortgang in de Brexit-onderhandelingen probeert te traineren omdat hij de uitslag van de Amerikaanse verkiezingen afwacht. Als vriend en Brexit-supporter Trump wint, zet hij volledig in op een handelsovereenkomst met de Verenigde Staten, en laat hij Europa verder schieten. Dat zou een bewuste keuze voor een no-deal Brexit betekenen, en dus een kolossale schadepost voor de EU-landen, waaronder Nederland. Kost ons dus volgens de Algemene Rekenkamer op zn minst anderhalf miljard.

Volgens het artikel in de Britse zondagkrant maakt een overwinning van Joe Biden de omgekeerde optie mogelijk, namelijk een handelsverdrag tussen Europa en Amerika. Trump haalde een streep door de eerste pogingen van dat zogenoemde TTIP-verdrag, maar Biden zou de draad weer kunnen oppakken. Dan hebben de Britten het nakijken. Dat zou trouwens heel verstandig zijn van Biden, want vergeleken bij de mega-handelspartner Europa is het Verenigd Koninkrijk een mug.

Volg ook | VK en EU blijven onderhandelen

Johnson neemt wel enorme risicos. De uitslag van de Amerikaanse verkiezingen kan vele weken op zich laten wachten, volgens het zwartste scenario tot 14 december. Als hij zo lang traineert, wordt het zeker een no-deal Brexit, want zelfs als de onderhandelaars eruit zouden zijn, krijg je een verdrag nooit meer vóór 1 januari door alle Europese landen goedgekeurd. Als Biden dan wint, zit hij én zonder maatje in het Witte Huis, dus zonder uitzicht op een verdrag met Amerika, én zonder akkoord met Europa.

De onderhandelaars geven nu juist tekenen dat er weer een beetje schot in komt. De Ierse premier Varadkar ziet iets wat op witte rook lijkt. En deze hele week gaan de gesprekken verder. Wat niet wegneemt dat Johnson het liefst helemaal van Europa loskoppelt. En dat de kans dat Donald Trump gaat winnen aanzienlijk is. Dus zon Boris & Donald Show zit er misschien best in.

Over Bernard Hammelburg

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bij Charlie Hebdo was het precies omgekeerd. Een sullig satirisch Frans weekblad dat ranzige cartoons van de profeet publiceerde. Net zo smakeloos als de antisemitische spotprenten uit de nazitijd, waarvan moderne varianten nog altijd de ronde doen.

Luister terug | Frankrijk onderzoekt moslimorganisaties na onthoofding leraar

Maar daar houden alle vergelijkingen op. Joden hebben alle reden om woedend te zijn over die cartoons, maar ze schieten geen kalasjnikovs leeg op redacties. Net zo min als christenen. Het Vaticaan deed destijds grote moeite om de publicatie van de Da Vinci Code en de gelijknamige speelfilm tegen te houden, over de door auteur Dan Brown verzonnen nazaten van Jezus en Maria Magdalena. Voor gelovigen pure blasfemie, maar het Vaticaan stelde geen nieuwe Inquisitie in om Brown, zijn uitgever of de filmploeg op te blazen - of te onthoofden.

Het verachtelijke is de jihadistische methode. Achter de aanslag op Charlie Hebdo zaten mannetjes met baarden in Jemen - heel ver weg. Achter de onthoofding van Samuel Paty zat een lugubere Franse organisatie, het Collectief tegen Islamofobie, die een fatwa tegen de geschiedenisleraar uitsprak omdat hij in zijn lessen spotprenten had laten zien. Dat collectief heeft gewoon een website, in het Frans en Engels.

Luister terug | Marianne Zwagerman | Vrijheid & Haat

Daarop beklaagt het zich over een hetze, maar de Franse politie is behoorlijk zeker van haar zaak en onderzoekt nog vijftig andere islamitische organisaties. En ook hier weer het schrijnende gegeven dat de bedenkers van achter hun bureau een gestoorde volgeling rekruteren of nog erger inspireren, in dit geval een 18-jarige Tsjetsjeen.

Toen het New Yorkse gerechtshof in 1955 stilletjes dat beeld van Mohammed van het dak liet halen, had nog nooit iemand van jihadisme gehoord. Moslims waren mensen die de sabbat op vrijdag hielden en geen varkensvlees aten. En die in hun godsdienst geen beelden tolereerden. Nu kun je zeggen: dat geldt net zo goed voor protestanten, en wij hebben ook een beeldenstorm gehad. Maar dat was in 1566.

Lees ook | Proces tegen handlangers Charlie Hebdo van start

President Macron wil verfransing van de Franse islam. Dat is precies het probleem: het overgrote deel van de bijna zes miljoen Franse moslims is verfranst. Het gaat om een handjevol halve zolen die zich geestelijken noemen, en de 20.000 fanatici die hun wil klakkeloos uitvoeren. Je krijgt de geest hoe heette die ook alweer? niet meer in de fles.

Over Bernard Hammelburg

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

BNR haalde al in augustus de feiten boven water: in wijken met grote armoe en veel migranten is het coronaprobleem onevenredig groot. VPROs Argos bevestigde dat beeld met onderzoek over IC-patiënten in grote ziekenhuizen. Daarop volgde een standaardsneer van Geert Wilders over migranten die de IC-bedden van besmette brave, blanken blokkeren, en natuurlijk vloog iedereen iedereen toen in de haren.

Kern van de discussie is de privacy. In veel landen, zoals het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten, heerst daarover een andere opvatting. Verdachten en veroordeelden in rechtszaken, bijvoorbeeld, komen met naam en toenaam in de media, inclusief interviews met familieleden, vrienden, klasgenoten en collegas. Wij vinden dat ongepast, en houden het op initialen. Zij vinden dit soort privacy censuur.

Dat anonimiseren is in Nederland ook leidend in de medische wereld. En ook daar zie je bij de Britten en Amerikanen het diametraal tegenovergestelde. Het medische tijdschrift The Lancet publiceert heel precies de etnische details van Britse coronapatiënten. De New Yorkse gezondheidsdienst verstrekt aan de media exacte gegevens over de achtergrond van alle patiënten, compleet met aantallen per postcode.

Pandemie en privacy zijn als de polen van een magneet. Dat moet je nu niet hebben. Er zijn twee overtuigende argumenten: communicatie en eigenbelang. Als grote groepen mensen de boodschap van de overheid niet snappen, moet je in al die wijken letterlijk alle deuren langs om het uit te leggen. Dat ze geen Nederlands spreken mag Geert Wilders een schande vinden, maar uitleggen wat de coronamaatregelen zijn werkt echt beter dan een cursus Nederlands. Ik wil dolgraag dat een migrant in Amsterdam-West wordt behoed voor het virus. En daar zit het eigenbelang, want als het coronavuur in zon besmettelijke wijk wordt gedoofd, gaat het met ons allemaal een stuk beter.

Over Bernard Hammelburg

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Net als met zijn belastingen, vindt Don Coronaleone dat zijn gezondheid privédomein is. Dus hoewel hij maandenlang beweerde dat hij elke dag op Covid-19 wordt getest, mogen zijn artsen niet vertellen wanneer zijn laatste negatieve test was. Of op welk moment zij vaststelden dat hij besmet was. Of waarom ze hem ziek naar huis lieten gaan.

Het past in Trumps strategie. Hij brieste voortdurend tegen zijn staf dat hij het ziekenhuis uit wilde. En weg was hij, gevolgd door een theatrale balkonscène op het Witte Huis, zonder mondkapje. Hij twitterde: Ik voel me prima. Wees niet bang voor corona. Laat het je leven niet domineren. We hebben, onder de regering-Trump, geweldige medicijnen en kennis ontwikkeld. Ik voel me beter dan twintig jaar geleden. En daarna deze boodschap: We nemen de leiding in deze strijd. Als jullie leider, moest ik dat doen. Ik weet dat er gevaar is, maar ik moest het doen. Ik stond vooraan en nam de leiding.' Geen woord over de 210.000 Amerikanen die inmiddels aan corona zijn bezweken.

We zullen zien of Don Coronaleone ermee wegkomt. Of hij op 15 oktober op het tweede debat met Joe Biden verschijnt. Of hij de komende dagen met zijn cocktail van experimentele medicijnen en steroïden opkrabbelt. Hoe dan ook, de kritiek op zijn capo-di-tutti-capi-aanpak is niet van de lucht.

Luister terug | De Strateeg | De catastrofe die 'op eigen houtje' heet

Op de argumentatie van de critici valt best iets af te dingen. Donald Trump is niet de eerste president die zijn artsen laat liegen over zijn gezondheid. Woodrow Wilson kreeg in 1919 een beroerte en raakte verlamd, wat verborgen bleef voor de buitenwereld. Franklin Roosevelt zat in een rolstoel als gevolg van polio, wat op zijn verzoek werd verzwegen door de media. Dwight Eisenhower had de ziekte van Crohn, een hartaanval en een beroerte, maar ook dat bleef goeddeels geheim.

John Kennedy had de ziekte van Addison en een ernstige rugkwaal ook goed geheim gehouden. Ronald Reagan was in zijn tweede termijn aan het dementeren. Kortom: waarom zou Don Coronaleone niet zelf de regie mogen houden? En trouwens: krijgt het Nederlandse volk inzage in de belastingaangifte of de medische onderzoeken van Mark Rutte? Of van de koning? Of de troonopvolgster? Of hoeft dat ook eigenlijk niet?

Over Bernard Hammelburg

Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg gaat in zijn column in op de zaken van wereldbelang en plaatst de internationale politiek in context. Luister live woensdagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/bernard-hammelburg, Apple Podcast of Spotify.

See omnystudio.com/listener for privacy information.