Bernard Hammelburg | BNR

De wereld van de olieprijzen zit krankzinnig in elkaar. Veertien landen, onder leiding van Saoedi-Arabië, zitten in de OPEC, waar ze samen afspraken maken over productie, uitvoer en prijzen. Een kartel, dus, dat in situaties zoals deze de wereld ongegeneerd in een wurggreep houdt.

Luister ook | Corona toont z'n ware gezicht, Genève blijft hartstikke dicht

Dat moeten simpele fabrikanten van blikgroentes eens proberen. In elk beschaafd land en volgens de regels van Wereld Handels Organisatie zijn kartels verboden, maar niemand stapt ooit naar het Internationale Gerechtshof of de WHO om OPEC de nek om te draaien. Misschien is de huidige beurscrisis een goede aanleiding.

Rusland en Amerika, na Saoedi-Arabië de op één en twee na grootste producenten, zijn geen lid van OPEC, maar de afgelopen drie jaar hadden de Saoedis en Russen een prijsafspraak gewoon open en bloot. Met als aanleiding de coronacrisis en de dalende vraag vooral in China wil Saoedi-Arabië de productie verhogen en de prijs verlagen. Njet, zei Poetin, een slecht plan, en met die corona gaat het best meevallen.

De vraag is of de Saoedische machthebber, Mohammed bin Salman, zijn beleid kan volhouden. Aramco, dat pas onlangs naar de beurs ging en meteen s werelds grootste beursfonds werd, zakte afgelopen week tot onder de emissiewaarde. Het zal geen toeval zijn dat op hetzelfde moment Bin Salmans grootste rivalen, twee prominente prinsen en criticasters, werden gearresteerd. Nu kun je zeggen: op de 2.500 prinsen die het huis Fahd telt, maken die twee niet veel uit, maar toch.

Luister ook |

De olieprijs zit nu in een soort vrije val, wat niet alleen een kaakslag is voor Shell en de andere oliemaatschappijen, en voor de internationale markten, maar ook voor de toch al zeer slechte economieën van twee grote OPEC-leden, Iran en Venezuela. Voor de automobilist is het allemaal uitstekend nieuws, maar voor Amerika, Rusland, China en de EU zou dit het moment zijn om OPEC bij het oud vuil te zetten. Het is de hoogste tijd.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Over de hond, de kat en het varken maken veel landgenoten zich heel druk, net als over de kip, de koe en het paard. Wij hebben in Nijverdal een heuse veterinaire bloedbank. Gelijke rechten voor de hond en kat maar vanzelfsprekend.

En dan de knaagdieren. In het Knaagdierencentrum in IJmuiden vind je ontroerende cavias, hamsters en konijnen. Maar geen ratten, terwijl in een grote stad vaak meer ratten wonen dan mensen. . Aan de andere kant: als de wetenschap proeven doet op ratten en muizen, is de wereld van dierenbeschermers weer te klein.

Luister ook | Coronavirus: terechte paniek of overdreven hysterie?

Maar als de hele wereld de vinger wijst naar de vleermuis als oorzaak van corona, dan steekt niemand een vinger uit voor dat edele schepseltje. Ja, een Labrador kan je knuffelen en een vleermuis niet, maar dat geldt ook voor het nijlpaard , dat trouwens het gevaarlijkste landzoogdier is.

In China eten ze vleermuizen, net als civetkatten, die het coronavirus in Wuhan waarschijnlijk overbrachten op de mens. Nu hebben de Chinezen de consumptie van vleermuizen en civetkatten trouwens even verboden. Wij hebben in Nederland s werelds enige dierenpartij, en natuurlijk Dion Grauss. Zouden die dat tijdelijke consumptieverbod toejuichen? Of doen ze aan selectieve verontwaardiging: een varken en een kip zijn lief, maar vleermuizen en civetkatten zijn net zoiets als malariamuggen of zwarte spinnen? Dat zou ernstige discriminatie zijn iets in de geest van minder-minder-minder-vleermuizen.

Luister ook | Straatvechters

Dierenliefhebbers aller landen, verenigt u. Maak een einde aan de discriminatie tegen de vleermuis. Vind een coronavaccin uit, of zo, maar stop de hetze tegen dat edele diertje dat een hoofdrol speelt in de operette Die Fledermaus van Johann Strauss. Of denkt iedereen nu meer aan die bloedzuiger uit Transsylvanië? Aan Dracula? Maar dat was fake nieuws.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Aanleiding voor de rellen was een omstreden nieuwe immigratiewet, die burgers uit Indiase buurlanden verwelkomt, zolang het maar geen moslims zijn. Dat is onderdeel van het beleid van Modi, die de islamitische minderheid in India wil marginaliseren. Hij doet dat als een politieke straatvechter, en hij en zijn aanhangers zien in Trump een soortgenoot: ook een politieke straatvechter, met dezelfde opvattingen. Met trainingen pakken we het bloeddorstige islamitische terrorisme keihard aan, verzekerde Trump de juichende massa. Formeel is Amerika het oneens met de Indiase immigratiewet, maar Trump liet de kwestie lopen.

Wat Trump ook niet deed, was een bezoek brengen aan Indias aartsvijand en buurland Pakistan. Daar was best iets voor te zeggen geweest, want Pakistan speelt achter de schermen een sleutelrol in de vredesbesprekingen tussen Amerika en de Taliban in Afghanistan. Trump zet de lijn voort van zijn voorgangers Bush en Obama, die diplomatiek wel met Pakistan samenwerkten, maar voor de bühne openlijk kozen voor India.

Luister ook | Pootjes omhoog

Bush was, hoewel India geen ondertekenaar is van het Non-Proliferatie Verdrag, begonnen met de levering van materiaal voor het Indiase nucleaire programma, Obama zette dat voort en Trump bracht nu het contract mee voor de verkoop van zes Amerikaanse kerncentrales. Amerika levert trouwens ook dertig gevechtshelikopters.

Het gaat Amerika in de eerste plaats om het opwerpen van een wal tegen China, vooral op militair gebied. De zo openlijk beleden liefde van Modi en Trump heeft vooral een opportunistische achtergrond. Dit zijn geen bondgenoten met ideële of principiële bakens. Maar ja, voor welke internationale relatie geldt dat nog wél?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Simpel gezegd: je hebt mobiele telefonie, en je hebt professionele netwerken die chirurgen bijvoorbeeld gebruiken voor het op het uitvoeren van operaties op afstand. Om mobiele telefonie van 4G naar 5G om te zetten, is niet zo heel moeilijk. T-Mobile en andere providers zijn er een eind mee, maar zeggen deskundigen dat is eigenlijk een beetje nep. Het is een soort 5G light. De professionele netwerken dat is andere koek. En daar ligt Huawei inderdaad voor op concurrenten zoals Ericsson en Nokia.

Dat de Britten toch met Huawei in zee willen, heeft geleid tot dreigementen met hel en verdoemenis. Zijn ministers Pompeo van buitenlandse zaken en Esper van defensie herhaalden hun waarschuwingen deze week nog eens. Is dat nou een typisch Trump-ding? Nee, want hij kreeg bijval uit héél onverwachte hoek, en wel van zijn grootste binnenlandse vijand, Nancy Pelosi. De boodschap van de Democratische leider was duidelijk: als wij de verkiezingen mochten winnen, denk dan niet dat wij op dit punt een ander beleid gaan voeren.

Luister ook | Afghanistan-leugens

De overtuiging dat de Chinezen maar één ding willen, doordringen tot de meest vertrouwelijke en geheime informatie van de westerse wereld en die systematisch jatten of misbruiken, is onder Amerikanen algemeen. Als we niet uitkijken, worden Amerika en Europa volgens hen een soort Chinese satellieten, bestuurd door Xi Jinping persoonlijk. De Chinezen zeggen dat wij spoken zien. En er zijn anderen problemen, zoals het Amerikaanse bedrijfsleven. Amerika heeft een gigantische chipindustrie , en een derde van de productie gaat naar China.

Het grootste raadsel is en blijft die voorsprong van Huawei. Is de rest van de wereld, met zijn tech-genieën in bijvoorbeeld Californië, Rusland, Scandinavië, India en Israël nou echt niet in staat even een paar nachtjes door te halen en bij al die providers een USB-stickie langs te brengen met mooie, veilige 5G-technologie? Of blijven we op onze rug liggen, met de pootjes omhoog, en alleen maar mopperen hoe briljant en gemeen de Chinezen zijn.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Misleid? Niet op de hoogte gebracht? Om de tuin geleid? Waar komt die onzin toch vandaan? Het heeft jarenlang gekrioeld van de waarschuwingen, dodelijke analyses, opbiechtende generaals en draaiende politici. Een willekeurige greep:

In maart 2009 schreef de Independent uitgebreid over de verloren oorlog. President Obama werd geciteerd: Nee, Amerika is de oorlog niet aan het winnen, en hij erkende dat zijn land aan een exit-strategie dacht. Een maand later appelleerden de Democraten in het Congres. We worden erin gezogen, en komen er nooit meer uit. Vlak daarna, ook in 2009, tekende ik zelf in Afghanistan, uit de mond van Stanley McChrystal, de Amerikaanse bevelhebber van de internationale vredesmacht, dit citaat op: Als je me vraagt hoe het met de oorlog in Afghanistan gaat, is mijn eerlijke antwoord: geen flauw idee.

Na de Nederlandse missie in Uruzgan, ging Nederland, op initiatief van GroenLinks en D66, politieagenten trainen in Kunduz. Daar kwam nauwelijks iets van terecht. Er waren te weinig rekruten, ze kregen hooguit een stoomcursusje, en het opleiden kostte per agent een half miljoen euro . De Volkskrant ploos het in 2012 allemaal precies uit. Gepikeerde politici bleven volhouden dat we daar echt goed werk deden.

Luister ook | Zwijgende moslimwereld

Ook in 2012, wilde GroenLinks, zelf een van de initiatiefnemers, de handdoek in de Afghaanse ring gooien. In 2013 fileerde de Washington Post de mislukte westerse poging om Afghanistan van de opiumteelt af te krijgen. Het was, en is nog steeds, verreweg s werelds grootste opiumproducent. Nederland had in Uruzgan zelfs het kolderieke idee dat je boeren in plaats van papaver aan het verbouwen van saffraan kon krijgen, een project waar we nooit meer iets van hebben gehoord.

Ja, we zijn door ministers en generaals stevig om de tuin geleid. Maar van de plotselinge klaagzang van Kamerleden snap ik niets. Alsof ze van al die overtuigende publicaties nooit een letter hebben gelezen. Alsof de eindeloze werkbezoeken die ze zelf brachten, nooit hebben plaatsgevonden. Tijd dus om de vraag om te draaien: waar was de Tweede Kamer eigenlijk zèlf? De klaagzang over achtergehouden of misleidende informatie door de regering is wel érg obligaat.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Wuhan, het epicentrum van het coronavirus, lijken ze er hun hand niet voor om te draaien. Epidemie? Dan trekt de Chinese regering een blik architecten en ingenieurs open, roept 150 artsen uit de krijgsmacht op en haalt vierduizend bouwvakkers uit het hele land. En, ja hoor, bij de Sars-epidemie in 2003 duurde het nog zeven dagen om een draaiend ziekenhuis op te zetten, maar nu kan het nog een dag sneller. 10.000 bedden, intensive care, laboratorium, radiologie het is er allemaal.

Luister ook | Brexitmoeras

Het is een beetje appels en peren, maar de bouw van het Slingerland Ziekenhuis in Doetinchem, bijvoorbeeld, duurt nog een jaar of drie. Veel gesteggel over de samenwerking in het projectteam, inspraak van magazijnbediende tot chirurg, goedkeuring van gemeente en provincie, onderhandelingen met verzekeraars en banken. Als ik denk dat het best sneller kan, krijg ik vast van alle kanten van onderuit de zak.

Woningbouw dan, dat is toch een stuk simpeler. Nou, vergeet het maar, de gemiddelde doorlooptijd van een woningbouwproject is tien jaar. Onteigening van grond en bestemmingsplannen zijn de grootste belemmeringen. Wat zou Xi Jinping zeggen als hij dat hoorde? Alle grond is al van mij, en een bestemmingsplan, wat is dat eigenlijk?

Je ziet in China in recordtempo nieuwe miljoenensteden verrijzen. Een stad als Beijing wordt zo ongeveer elke vijf jaar uitgebreid met een nieuw Manhattan, en almaar nieuwe ringwegen, inmiddels al zeven. Zoiets als de Amsterdamse Zuidas en de bijbehorende wegen en viaducten bouwen ze, bij wijze van spreken, op een achternamiddag.

Dossier | Coronavirus

Kunnen we van de dictatuur iets leren? Moeten we af van de openbare aanbestedingen, de vergunningen, de inspraak, de democratische besluitvorming, de juridische beroepsmogelijkheden, de Raad van State of de Brusselse oppermacht? Vast niet. Maar als je kijkt naar de blamage van het almaar niet halen van de doelstellingen in de woningbouw, dan kun je niet anders concluderen dan dat al die procedures krankzinnig lang duren. Wat maanden of jaren duurt, kan ook best in dagen of weken. Laten we ons eens laten inspireren door de Chinezen dat doen we niet alle dagen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De stemming, vandaag, is een formaliteit, zeggen de Britse en Europese onderhandelingsteams. En dan kunnen Boris en Donald aan de slag om de wereld te veroveren met een klinkende deal. Immers: Europese lidstaten kunnen niet onafhankelijk handelsovereenkomsten met andere landen sluiten, maar niet-leden kunnen doen wat ze willen. De Elyseese Velden van de handelseuforie stralen de twee leiders tegemoet. Het laatste waarop ze hadden gerekend was het moeras waarin ze dreigen terecht te komen.

Steve Mnuchin, de minister van financiën in team-Trump, haalt Boris onverwacht onderuit. Voordat we met een handelsovereenkomst beginnen, moet je eerst zorgen dat je de zaakjes met Europa voor elkaar hebt, waarschuwde Mnuchin. Als, aan het einde van de nu beginnende Brits-Europese onderhandelingsperiode van elf maanden, alsnog een harde Brexit dreigt, geeft Amerika even niet thuis.

Er zijn ook fikse conflicten tussen de Britten en Amerikanen. Amerika eist dat het VK vlees met groeihormonen en met chloor behandelde kip koopt, en dat het Britse ziekenfonds de ban tegen de Amerikaanse mega-farma-industrie opheft. Dan is er slaande ruzie over de digitax, die de Britten gaan heffen op diensten van Amerikaanse techreuzen, zoals Google en Facebook. En ook over 5G en de rol van Huawei zijn ze nog niet uitgeruzied.

Luister ook | Johnson wil wel 5G van Huawei

Dat laatste zit ingewikkelder in elkaar dan bijvoorbeeld voor Nederland. Amerika en het VK maken deel uit van s werelds oudste defensie-alliantie, de Five Eyes Allies', een verdrag tussen inlichtingendiensten om spionagerapporten te delen met Amerika, het VK, Australië, Nieuw-Zeeland en Canada. De Amerikanen dreigen daaruit te stappen als gevolg van een Britse deal met Huawei. Dan gaat het plotseling niet meer over douane of tarieven, maar over de westerse veiligheid. En dus ook over ons. Die goedkeuring van het Europese Parlement van vandaag opent de poort naar het Brexitmoeras.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de kwestie-Libië blijkt dat zonneklaar. De Europese Unie is formeel op de hand van de officiële regering van Fayez al-Sarraj, maar Frankrijk speelt een dubbelrol en steunt intussen diens vijand Khalifa Haftar, die vooral overeind wordt gehouden door een huurlingenleger van het Russische bedrijf Wagner. De Fransen denken dat Haftar, die zowat het hele land in handen heeft, een betere garantie biedt tegen het oprukkende jihadisme in Libië, maar omdat Haftar nu ook heer en meester is over de oliebronnen, en dus het Franse Total, gaat het ook doodgewoon om de pegulanten.

Luister ook | Oplossing Libië niet dichterbij met top in Berlijn

De Fransen erkennen hun steun, vooral in de vorm van wapens, niet openlijk, en babbelen gewoon mee met de EU, zoals op de Libië-top van afgelopen weekend in Berlijn. Maar in feite staan ze lijnrecht tegenover de rest van de Unie, en vooral Italië, dat in zijn voormalige kolonie Libië grote belangen en invloed heeft.

De EU maakt zich, behalve over olie, druk over twee zaken: terrorisme en vluchtelingen. Om het dreigende terrorisme in Libië te lijf te gaan, heb je maar één optie: een gigantische legermacht, met cyber, drones, commandos, luchtmacht en grondtroepen, die zich voor vele jaren ingraaft. Daar wil geen enkel EU-land aan.

Vluchtelingen houd je misschien tegen door een nieuwe zeeblokkade, die buitenlandchef Borell wel wil, maar dan moet je niet tegelijkertijd met vrome praatjes komen over het lijden van het Libische volk. Je houdt dan immers ook Libiërs tegen die de barbarij in hun land willen ontvluchten. Alleen maar aandringen op een wapenembargo en onderhandelingen, terwijl je weet dat het allemaal dooddoeners zijn, is volksverlakkerij.

Luister ook | Column Bernard Hammelburg | Zwijgende moslimwereld

EU-politici blijven zeggen dat de situatie in Libië een primair belang is voor Europa. Maar als het topjesfabriekje niet verder komt dat die dooddoeners, kunnen we beter eerlijk zijn en ons helemaal van Libië distantiëren. Als de ware passie van de Libiërs niet vrede is, maar elkaar overhoop scheten, laten ze dan vooral hun gang gaan. Dan kan het topjesfabriekje weer fris aan de slag met het volgende probleem waarbij de gezamenlijke vuist ontbreekt Iran, of zo, of Oost-Oekraïne.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is een tenenkrommend verhaal. Die commandant meende dat het Oekraïense verkeersvliegtuig een Amerikaanse kruisraket was. Elke amateur kan het verschil zien tussen het radarprofiel van een kruisraket en een verkeersvliegtuig. Maar die commandant dus niet, en zijn baas was onbereikbaar.

Luister ook | Iran-winst voor Trump

Na de liquidatie van Soleimani trok een menigte de straat op om te protesteren tegen de duivelse moordenaar Trump. Dat was goeddeels geënsceneerd. Na het neerschieten van PS752 trok een menigte de straat op om te protesteren tegen dictator Khamenei. Daar was niets geënsceneerds aan. Dood aan de dictator klonk weer eens anders dan het gebruikelijke dood aan Amerika. En geestelijken, rot op hoor je ook niet alle dagen in Iran scanderen.

Een aantal dingen gebeurde niet. Tot verbijstering van Trump nam het Amerikaanse volk niet vol ontzag de honkbalpet af voor zijn heldendaad, vooral toen zijn eigen minister van defensie, Esper, hem tegensprak over op handen zijnde aanvallen op Amerikaanse ambassades. Tot verbijstering van team-Trump knielde ook het Iraanse volk niet nederig voor het uitschakelen van roverhoofdman Soleimani. Tot verbijstering van team-Trump waren de bondgenoten niet euforisch, maar sceptisch.

Luister ook | Column Bernard Hammelburg | Fabels

Er gebeurde nog iets niet. De spontane woede-uitval in Iran over het neerhalen van PS752 bracht team-Khamenei niet aan het wankelen. Aanmoedigingen van Trump goed zo, jongens, grijp de macht, zet die bejaarde moellahs af werken averechts. Het antwoord op de protesten was de gebruikelijke jacht op demonstranten. Maar feit is dat áls er ooit een Iraanse contrarevolutie komt, die mafkees met die ene raket daaraan meer heeft bijgedragen dan de Irandeal, het annuleren daarvan, het eindeloze gekronkel van Europese diplomaten en sancties bij elkaar. De moellahs gaan waarschijnlijk toch iets nerveuzer de verkiezingen van volgende maand in dan ze hadden gedacht.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Fabel 1: De Iraanse roverhoofdman Soleimani was een volksheld.

De rouwende miljoenenmenigte bij zijn begrafenis, met de wenende opperayatollah Khamenei in de hoofdrol, was knap geregisseerd, maar de Iraniërs zijn niet gek. Er zijn ook miljoenen die denken: van die met geld smijtende megalomaan zijn we af.

Fabel 2: Amerika en de anti-IS-coalitie blijven in Irak.

Echt niet. Westerse politici blijven elkaar wijsmaken dat Irak ons nog nodig heeft, maar Duitsland en het Verenigd Koninkrijk zijn realistisch. Zij zijn begonnen met het onvermijdelijke: terugtrekking van hun troepen. De rest gaat volgen.

Fabel 3: Wij zijn bondgenoten van Irak.

Dat denkt een enkele naïeve westerse politicus misschien nog, maar de sjiitische Iraakse meerderheid ziet ons als bezetters. Dat komt door het misverstand dat Irak één land is.

Fabel 4: Irak is één land.

Nee, er is een autonoom Koerdisch deel in het noorden, een restantje van Saddam Hoesseins soennitische minderheid rondom Bagdad, en dan het overgrote sjiitische deel dat meer opheeft met het sjiitische Iran dan met het duivelse Amerika. Het parlement weerspiegelt dat.

Fabel 5: Het sjiitische Iran en het sjiitische deel van Irak zijn twee handen op één buik.

Nee, hoor, de Iraakse sjiieten zijn Arabieren, en Perzen kijken neer op Arabieren. Zij zijn bovendien de Iraakse invasie van hun land in 1980 en de daarop volgende achtjarige oorlog nog niet vergeten. Het gaat Iran om macht, niet om vriendschap.

Fabel 6: Door het omleggen van een massamoordenaar krijgt Trump Iran op de knieën.

Iran wás al op de knieën door de Amerikaanse sancties. Maar de filialen van de Republikeinse Gardes in Syrië, Irak, Libanon en Gaza voelen zich juist gesterkt.

Fabel 7: Bondgenoten Saoedi-Arabië en Israël zijn Trump dankbaar.

Vergeet het maar. Heel stoer, die moord op de roverhoofdman, maar de tienduizenden raketten van Hezbollah en de Jemenitische Hoethies, gericht op Israël en Saoedi-Arabië, staan nu op scherp. Dus tel uit, je winst.

Een moordenaar vermoorden, daar heeft Trump geen moeite mee. Maar, om terug te komen op die 1001 nachtmerries, hij krijgt Aladin niet meer in de fles.

Luister ook | De wraak van Soleimani

Luister ook | Rohani en Trump lachen de EU recht in het gezicht uit

See omnystudio.com/listener for privacy information.