COSMO TÜRKÇE – Almanya'da öne çıkan konularda bilgilendirici Türkçe podcast

Şubat 2023'te Heilbronn'da hız sınırı 40 olan bir caddede yaklaşık 100 km/s hızla giden bir sürücü, bir ailenin arabasına çarptı. 42 yaşındaki aile babası hayatını kaybetti, eşi ve iki çocuğu yaralandı. Almanya'da doğup büyüyen Türkiye vatandaşı sürücü, cinayetten 9 yıl gençlik cezası aldı. Kendisi o dönem 20 yaşındaydı. Şimdi Baden-Württemberg Yüksek İdare Mahkemesi, onun Türkiye'ye sınır dışı edilmesini de kesinleştirdi. Genç, cezasını çektikten sonra 8 yıl boyunca Almanya'ya ve AB ülkelerine giremeyecek. Yasa dışı yarışlar ise artmaya devam ediyor: Kuzey Ren-Vestfalya'da geçen yıl hem yarış sayısı hem de bu yarışlarda ölenlerin sayısı rekor kırdı. Almanya'da doğmuş bir gencin sınır dışı edilmesi ne anlama geliyor? Aileler, ağır bir suçun oturum hakkını kaybettirebileceğini biliyor mu? Almanya Türk Toplumu Başkanı Gökay Sofuoğlu ile konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.

Türkiye'deki bazı yatırım şirketleri, Türkiye ve Almanya'daki yüz binlerce kişiyi "büyük para kazanacaksınız" vaadiyle fonlara yönlendirdi. Yaklaşık 500 bin mağdur ve 15 milyar Euro'luk devasa bir miktar söz konusu. Manipülasyon nedeniyle yatırım şirketlerinin yöneticilerinden 60'ı aşkın kişi gözaltına alındı veya tutuklandı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “sorumlulardan hesap sorulacak” dediği süreç, AK Parti içindeki bazı isimlere yönelik iddialara da uzanıyor. Peki mağdurlar parasını geri alabilecek mi? Ekonomist Uğur Gürses ile fon krizinin Borsa İstanbul'a, yatırımcı güvenine etkilerini ve krizin siyasi boyutunu konuştuk. Mikrofonda Gökçe Göksu ve Elmas Topcu var.

Türk Müziği'nin sevilen sanatçısı Gaye Su Akyol, Kuzey Ren Vestfalya'da WDR Funkhaus Orkestrası eşliğinde iki konser verecek. İlk konser 2 Ekim cuma akşamı Köln'deki WDR Funkhaus binasında, ikinci konser ise 3 Ekim cumartesi akşamı Dortmund'daki Konzerthaus gösteri merkezinde. Hayatı İstanbul ve Berlin arasında geçen müzisyen, bu konserler öncesinde WDR'deki stüdyomuzu ziyaret etti, sunucumuz Aydın Işık'ın sorularını yanıtladı. Samimi, derinlikli ve hoş bir sohbet sizi bekliyor.

Elif Eralp seçim akşamı yaptığı konuşmada şöyle demişti: "Hep beraber bir tarih yazdık." Sol Parti Berlin'de seçimi kazandı, ancak başkentte hükümet kurmasına karşı büyük bir muhalif cephe oluştu. Alman basınında çıkan haberlere göre, özellikle antisemit suçlamaları ile Sol Parti ciddi bir şekilde hedef alınıyor. Eleştirenlerin arasında Cem Özdemir de var. Peki şimdi ne olacak? Sol Parti, Yeşiller ve SPD ile koalisyon hükümeti kurabilecek mi? Ekibimizden Erkan Aslan son gelişmeleri derledi. 2017'de Almanya'ya yerleşen ve Berlin'de eyalet meclisine seçilen barış akademisyeni Betül Havva Yılmaz ile Sol Parti'ye yönelik tepkileri ve bunun partiyi nasıl etkilediğini konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık var

Avrupa'da savaş kaygısı giderek büyüyor. Ağustos başında Leipzig/Halle Havalimanı'nda patlayıcı yüklü bir dron, Ukrayna'ya mühimmat taşıyan bir kargo uçağına çarptı. Almanya bu saldırı girişiminden Rusya'yı sorumlu tuttu. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise suçlamaları "gerçek bir savaşın başlangıcı" olarak nitelendirdi. Tarafsızlığıyla bilinen İsviçre yeni güvenlik stratejisinde hibrit tehditlere ve dron saldırılarına karşı önlemleri öne çıkardı. İsviçre halkı da tarafsızlığı daha katı hale getirecek girişimi yüzde 70'in üzerinde oyla reddetti. Almanya ise 2027'de savunmaya yaklaşık 140 milyar euro ayırmayı planlıyor. Avrupa gerçekten Rusya ile bir savaşa mı hazırlanıyor, yoksa asıl tehdit sabotaj ve siber saldırılar mı? Ekibimizden Erkan Aslan son gelişmeleri aktardı, Kadir Has Üniversitesi'nden güvenlik ve strateji uzmanı Prof. Dr. Serhat Güvenç ile konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık ve Erkan Aslan var.

"Ölü Deniz" adlı stand-up gösterisi nedeniyle 88 gündür tutuklu olan komedyen Deniz Göktaş, davanın ilk duruşmasında tahliye edildi. İstanbul 14. Asliye Ceza Mahkemesi, Göktaş'ı "suçu ve suçluyu övme" suçlamasından beraat ettirdi. Mahkeme, "halkı kin ve düşmanlığa tahrik" suçunun unsurlarının oluşmadığına karar verdi ve bu suçlamayı "dini değerleri aşağılama" olarak değerlendirerek 7 ay 15 gün hapis cezası verdi. "Cumhurbaşkanına hakaret" suçundan ise 11 ay 20 gün hapis cezası verildi. Göktaş'ın toplam cezası 1 yıl 7 ay 5 gün. Göktaş hükümle birlikte tahliye edildi. Savcı mütalaasında Göktaş'ın üç suçtan da cezalandırılmasını ve tahliyesini istemişti. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın avukatı da duruşmada davaya katılma talebinde bulundu. Göktaş savunmasında, 3 Temmuz'dan beri "kuyu tipi" olarak bilinen yüksek güvenlikli bir cezaevinde güneş görmeden tutulduğunu anlattı. Suçlama konusu esprileri 100 binden fazla seyircinin önünde yaptığını ve tek bir şikâyet almadığını söyledi. "Diktatör" ifadesinin hakaret değil siyasi bir nitelendirme olduğunu savundu ve beraatını istedi. Mahkemenin kararını MLSA Eş Direktörü Barış Altıntaş ile konuştuk. Mikrofonda Aydın Işık ve Erkan Aslan var.

Hakan Taş, 15 Eylül 1966’da Erzincan’ın Kemah ilçesinde doğdu. Ailesi daha sonra Erzincan’dan İstanbul’a göç etti. Taş, 14 yaşındayken, 1980 yılında ailesiyle birlikte önce Münih’e yerleşti. Burada bir yıl yaşadıktan sonra ise bugüne dek evi olan Berlin’e taşındı. 2011 yılında Sol Parti’den ilk kez Berlin eyalet parlamentosuna seçilen Hakan Taş, eşcinsel kimliğini hiç gizlemedi. Göçmen kimliğine cinsel yönelimi de eklenince karşılaştığı ötekileştirmenin, maruz kaldığı tehdit ve hakaretlerin dozu da artmış oldu. Ancak ayrımcılıkla mücadele ve adalet arayışı, onun siyasete girmesinde önemli motivasyonu oldu. 2021 senesine kadar Berlin’de milletvekilliği yapan Hakan Taş ile Cosmo Türkçe’nin “Bizden biri” serisi için Adnan Ağaç konuştu.

Türkiye’nin 15 ilinde LGBTİ birey ve derneklere yönelik yapılan operasyon dalgası tüm dünyada geniş yankı uyandırdı. “Ailem Güvende” adı altında yürütülen operasyonlarda onlarca kişi gözaltına alınıp tutuklanırken pek çok dernek, aktivist ve gazetecinin sosyal medya hesaplarına erişim engeli getirildi. Türkiye’deki siyasi ve toplumsal atmosfer, bir cinsel azınlığa mensup olmanın artık fiilen suç mu sayıldığı sorusunu akıllara getiriyor. Cosmo Türkçe, Berlin’de yaşayan yazar Barbaros Altuğ ile son operasyonları ve LGBTİ’lere yönelik Türkiye ile dünyadaki gidişatı konuştu. Mikrofonda Adnan Ağaç ve Serap Doğan var.

Almanya'da Federal Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni yasa taslağına göre, mağaza, restoran ve hizmet sektöründeki işletmelere en az bir Avrupa merkezli dijital ödeme seçeneği sunma zorunluluğu geliyor. Tüketiciler küçük alışverişlerde bile ek komisyon ödemezken, nakit kullanım hakkı da korunmaya devam ediyor. Kayıt dışı ekonomiyle mücadele etmeyi hedefleyen bu düzenlemenin arka planını ve işletmelere getireceği yükü, yılların tecrübesine sahip gastronom ve işletme sahibi Fazıl Bay ile masaya yatırdık. Mikrofonda Adnan Ağaç ve Serap Doğan var.

Başkent seçimini yapti. Berlin'de sandıklar açıldı, siyasi dengeler değişti. Elif Eralp liderliğindeki Sol Parti yüzde 25,7 oyla Berlin seçimlerinin birinci partisi oldu. Eralp şimdi Almanya'nın başkentini yönetmeye hiç olmadığı kadar yakın. Ancak Berlin'de asıl soru şimdi başlıyor: Sol Parti kiminle koalisyon kuracak ve Elif Eralp Berlin'in başına geçebilecek mi?

Pazar gününün bir diğer önemli seçim adresi ise Mecklenburg-Vorpommern'di. Burada tablo Berlin'den oldukça farklıydı. AfD yüzde 38,2 oyla birinci parti oldu. SPD yüzde 35,5 ile ikinci sırada kaldı. CDU ise yüzde 5'lik seçim barajını aşamayarak ilk kez bir eyalet meclisinin dışında kaldı.

Bu sonuç, Başbakan Friedrich Merz'in liderliğindeki CDU açısından önemli bir yenilgi anlamına geliyor. Zira iktidardaki CDU'nun bir eyalet seçiminde meclis dışında kalması, federal hükümetin göreve gelmesinden sonraki siyasi dengeler açısından dikkat çekici bir sonuç. Peki Almanya'nın iki eyaletinde birbirinden çok farklı sonuçlar ortaya çıkması ne anlama geliyor?

Berlin'de Sol Parti neden bu kadar yükseldi? CDU'nun baraj altında kalması Friedrich Merz ve federal hükümet açısından ne ifade ediyor? Ve en önemlisi: Bu sonuçlar Almanya'nın federal siyasetini nasıl etkileyebilir? Bütün bunları siyaset bilimci Prof. Dr. Emre Arslan ile konuştuk. Mikrofonda Adnan Agaç ve Serap Doğan var.