Wat kan Europa doen nu de Verenigde Staten zich steeds vijandiger opstellen? Hoogleraar Catherine de Vries buigt zich over de stroever wordende verhoudingen tussen Europa en Amerika. In Historische Woorden luisteren we naar Dawda Jallow, de minister van Justitie van Gambia. Zijn land diende bij het Internationaal Gerechtshof een zaak in tegen Myanmar. En Groene-medewerker en correspondent Diederik Baazil biedt een inkijkje in de ‘belangrijkste machine ter wereld’, gemaakt door de Nederlandse chipmachinefabrikant ASML. Diederik waarschuwt voor het telefoontje uit Washington waarin wordt gezegd dat deze geopolitiek voor Amerikaans belang moet worden ingezet.

Productie: Gizelle Mijnlieff.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Familieleden organiseren bijeenkomsten in ‘Waarheidstenten’, nu er eindelijk openlijk gesproken kan worden over hun dierbaren die vermist zijn. In Syrië is op industriële wijze gemoord. Niemand weet precies hoeveel mensen ‘achter de zon zijn gegaan’, zoals het Syrische gezegde luidt voor mensen die zijn meegenomen door Assads veiligheidsdiensten. De nieuwe Syrische regering schat hun aantal tussen de 130.000 en 300.000.

Wat doet dat met een samenleving? Hoe gaan de nieuwe machthebbers om met de opsporing en bestraffing van de schuldigen? Hoe bouw je een nieuwe samenleving op?

Journalist Melvyn Ingleby bericht al zo’n tien jaar vanuit Istanbul over Syrië voor NRC, The Guardian en meerdere andere bladen, waaronder deze week De Groene Amsterdammer.

Productie: Kees van den Bosch.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

René Nicole Good en Jerome Powell zouden tekenend zijn voor het afgelopen jaar van Trump II: wat er gebeurt als je je niet aanpast aan Trumps beleid. Volgens Rutger van der Hoeven en Casper Thomas is het nog erger. Wat ontbreekt, is het gezicht van de mensen die door de knieën gaan voor Trump: de onzichtbaren.

Waar Trump I weinig effectief bleek, is al snel duidelijk geworden dat Trump II veel effectiever is in het omvormen van zijn eigen land en de wereld. Deze week verschijnt in De Groene Amsterdammer een portret van Trump II in zeven hoofdzonden.

Hoe moet Europa reageren op dreigingen vanuit de Verenigde Staten? En wat staat ons de komende tijd te wachten? Dit en meer bespreken zij met Kees van den Bosch.

Productie: Laura ten Hove & Kees van den Bosch.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het conflict tussen Noord- en Zuid-Korea sleept al tachtig jaar voort. De dreiging voor Zuid-Koreanen is in al die tijd nooit verdwenen, ondanks de wapenstilstand. Zo werd in 2010 het eiland Yeonpyeong aangevallen door Noord-Korea, een aanval waarvan de aanleiding nooit officieel bekend werd. Toch gaan mensen in Seoul en andere delen van Zuid-Korea soms bijna lacherig om met de dreigingen uit het noorden, of die nu bestaan uit kernwapens of kruisraketten.

Tegelijkertijd zijn de vormen van propaganda veranderd of verdwenen. De luidsprekers langs de grens zijn uitgezet en er worden minder Zuid-Koreaanse goederen de grens over gesmokkeld. Ook geven jongere Zuid-Koreanen steeds vaker aan dat zij geen hereniging met Noord-Korea meer willen, een standpunt dat de Noord-Koreaanse regering deelt met een deel van de bevolking in Zuid-Korea.

Om deze complexe en paradoxale situatie te begrijpen, reisde Casper van der Veen enkele weken door Zuid-Korea. Hij bezocht onder meer Seoul, Yeonpyeong en de grens tussen Noord- en Zuid-Korea. Zo onderzocht hij hoe Zuid-Koreanen leven met de voortdurende dreiging van hun noorderburen.

Productie: Kees van den Bosch en Matthijs Domen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met de ontvoering van Maduro en de boodschap Venezuela wel even te zullen ‘besturen’, pakken de VS de draad als koloniale macht weer op, betoogt hoogleraar Hispanic Studies Sebastiaan Faber. Hij ontwart de kluwen aan motieven en trauma’s waarmee de regering-Trump het westelijk halfrond claimt. In Historische Woorden spreekt de Deense premier Mette Frederiksen. Als de VS hun vinger uitsteken naar Groenland is dat ‘het einde van alles’, stelt zij. En in Iran wordt gedemonstreerd tegen de regering, ditmaal vanwege de nijpende economische situatie waarin het land zich bevindt. Groene-redacteur Yaghoub Sharhani duidt de protesten en concludeert dat het Iraanse regime er nog nooit zo zwak voorstond.

Productie: Gizelle Mijnlieff.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is een beetje de muis en de olifant, maar toch zijn ze wel degelijk met elkaar te vergelijken: twee weekbladen, The New Yorker en De Groene Amsterdammer. Op Netflix staat een mooie documentaire over The New Yorker, dat vorig jaar 100 jaar bestond. Volgend jaar bestaat De Groene 150 jaar.

Hoe gaat het met De Groene? Waarom heeft De Groene geen factcheckers in dienst? Heeft De Groene weleens moeten rectificeren, of excuses moeten aanbieden voor een publicatie? Wat is de uitdaging voor de journalistiek in illiberale tijden? Hoe bericht je onafhankelijk over de oorlog in Gaza? Wat doet Xandra Schutte op zondagmiddag?

Kees van den Bosch in gesprek met Xandra Schutte, al 17 jaar hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Natuurreligies zijn al eeuwenoud en gaan bijna zo ver terug als de mens bestaat. In de moderne wereld worden nog altijd heidense geloven gepraktiseerd. Zo ook het sjamanisme: een geloof dat zijn oorsprong heeft in Siberië, maar dat tegenwoordig in uiteenlopende vormen voorkomt, met invloeden uit onder meer Nepal en Bali.

Sanne Bloemink onderzoekt het sjamanisme in Nederland. Ze ondergaat zelf een sjamanistisch ritueel en spreekt met wetenschappers en deskundigen.

Productie: Matthijs Domen en Kees van den Bosch.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er is iets aan de hand met jongeren en met geloven. Jongeren laten zich feestelijk dopen. Influencers delen een getuigenis van hun bekering op sociale media. Het lijkt een nieuwe trend: Gen Z kiest Jezus.

Het is een onderwerp dat het afgelopen jaar veel is besproken in journalistieke bladen. Jongeren zouden de secularisatietrend hebben gekeerd. Is dit een significante verandering? Dat was het startpunt voor het onderzoek van Groene-journalisten Casper Thomas en Joost Ingen-Housz. Maar wat begon als een statistische vraag, ontwikkelde zich tot een journalistiek-filosofische zoektocht naar wat het betekent om over religie te spreken.

Wat geloof is, staat op losse schroeven. Jongeren tonen een dynamischere omgang met geloof. Dat vraagt om een herziening van het vraagstuk: wat betekent het om te geloven? En waarom zoeken jongeren religie juist nu weer meer op?

Productie: Kees van den Bosch en Laura ten Hove.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De dochter van de vader des vaderlands van Myanmar werd in 1988 bekend toen ze in verzet kwam tegen de militaire junta die het land regeerde. Ze leefde - totdat ze in 2016 State Counselor werd - af en aan 15 jaar onder huisarrest en werd een beroemde politieke gevangene. In 1991 won ze voor haar strijd de Nobelprijs voor de Vrede. Na een periode van voorzichtige democratisering volgde in 2021 opnieuw een staatsgreep. Nu zit ze weer gevangen. Ze werd dit jaar tachtig en geldt daarmee als een van de oudste politieke gevangenen ter wereld. Intussen is er in Myanmar al tachtig jaar sprake van een volksopstand tegen het leger.

Voor journaliste Minka Nijhuis is dit geen abstract verhaal. Aan het begin van haar carrière kreeg ze het advies om naar Myanmar te reizen. In 1995 sprak ze Aung San Suu Kyi voor het eerst, toen die nog onder huisarrest leefde. In de jaren daarna ontmoette ze haar vele malen en zag ze van nabij de veranderingen in Suu Kyi’s leven: van vrijlating tot regeringsdeelname, en alle obstakels die daarmee gepaard gingen.

Deze week staat er een uitgebreid profiel van Suu Kyi in De Groene. Met de recente geschiedenis van Myanmar erdoorheen geweven. Want dat lijkt ook zo te zijn met het leven van Aung San Suu Kyi.

Productie: Laura ten Hove, Kees van den Bosch en Matthijs Domen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In een tijd waarin democratieën worden uitgehold en extreemrechts steeds verder oprukt, is verzet meer dan ooit noodzakelijk. Er waren de succesvolle rode-lijn-demonstraties in Nederland, en in de Verenigde Staten trokken ‘No Kings’-protesten door het hele land, gericht tegen het presidentschap van Trump. Recent was er ook de actie om het nummer ‘Vrijheid, Gelijkheid en Zusterschap’ van Sophie Straat massaal te streamen, als tegenwicht voor ‘Nee, Nee, Nee tegen een AZC’, dat door verschillende actiegroepen werd gedeeld.

Maar volgens Koen Haegens zijn dergelijke symbolische acties — hoe sympathiek ook — onvoldoende om een politieke tegenkracht te vormen tegen partijen die de democratie willen ondermijnen. Daarom maakte hij een doe-het-zelf-handleiding in negen stappen, voor de trotse burger die geen sterke man boven zich duldt. Met voorbeelden uit andere landen laat hij zien hoe mensen macht kunnen uitoefenen, zowel lokaal als op economisch terrein.

Productie Kees van den Bosch en Matthijs Domen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.