De Jesse Frederik Show

#125. Vier jaar geleden besloot correspondent Thalia Verkade zich vast te bijten in de toekomst van ons verkeer. Ze raakte al snel gefascineerd door de nieuwste ontwikkelingen, van elektrische auto's tot speed pedelecs, van deelfietsen tot slimme verkeerslichten. En dan had je ook nog de belofte van zelfrijdende auto's, drones die pakketjes afleveren en raketten naar Mars. De toekomst leek glanzend, hypermodern en ronduit opwindend.

Maar toen sprak Thalia met Marco de fietsprofessor.

Marco te Brömmelstroet is hoogleraar Toekomsten van Stedelijke Mobiliteit. Toen Thalia hem enthousiast vertelde dat ze aan het uitzoeken was wat er nodig is om Nederland klaar te maken voor een heel netwerk aan fietssnelwegen, keek hij haar zwijgend aan. Waarom zou je dat willen, vroeg hij. Waarom zouden fietsers zo snel mogelijk op hun werk moeten komen? Gaat het in het verkeer echt alleen over de vraag hoe je zo snel mogelijk van A naar B komt? Of zijn er ook nog andere dingen belangrijk?

Het ongemakkelijke gesprek dat volgde werd de basis van een boek dat Thalia en Marco samen zouden schrijven. Een boek dat je leert om helemaal anders naar het verkeer te kijken. Van het zogenoemde 'fileprobleem' tot de honderden verkeersslachtoffers die ieder jaar weer vallen. Thalia en Marco vertellen over de impact die het boek heeft gehad in het veld van verkeerskundigen, Jesse heeft een paar kritische kanttekeningen, en Rutger vraagt zich af of hij – als inwoner van een voorstad met een auto voor de deur – ook een onderdeel is van het probleem.

Wij zijn erg benieuwd wat jullie van de podcast vinden. Wij zijn als altijd te bereiken op [email protected]

See omnystudio.com/listener for privacy information.

#124. In 2011 publiceerde de Nederlandse advocaat Roger Cox zijn boek Revolutie met recht. Cox was tot de conclusie gekomen dat overheden en bedrijven bij lange na niet genoeg doen om de opwarming van de aarde tegen te gaan. En dus dacht hij dat er een nieuwe weg bewandeld moest worden. De weg van het recht. Cox beargumenteerde dat rechters weleens een cruciale rol zouden kunnen gaan spelen in de energietransitie, als burgers de grootste vervuilers voor het gerecht zouden slepen.

De meeste mensen schrijven een boek en hopen dan dat iemand anders er iets mee doet. Zo niet Roger Cox. Deze advocaat spande in 2013 samen met stichting Urgenda een zaak aan tegen de Nederlandse staat. En jawel, hij won. In 2018 dagvaardde hij samen met Milieudefensie het olie- en gasbedrijf Shell.

Deze week volgde de uitspraak van de rechter: Cox en Milieudefensie werden in het gelijk gesteld. Oftewel: Shell moet de uitstoot van broeikasgassen veel sneller terugbrengen, met 45 procent in 2030 om precies te zijn.

In deze podcast hebben we het over de betekenis van de uitspraak, die door veel juristen als historisch wordt beschouwd. Correspondent Jelmer Mommers volgt al sinds 2013 de rechtszaken die Cox & co. voeren voor het klimaat, en legt uit hoe het zover is gekomen. Jesse heeft ondertussen een aantal kritische kanttekeningen. Als Shell minder olie en gas produceert, springen andere bedrijven dan niet in dat gat? En is het wel logisch om één bedrijf een verplichting op te leggen die eigenlijk voor de hele wereld zou moeten gelden? Jelmer legt uit waarom hij tóch denkt dat deze uitspraak goed is, en de transitie naar een duurzame wereld zal versnellen.

Wij zijn erg benieuwd wat jullie vinden, en welke vragen jullie nog hebben. Laat het weten hier op De Correspondent of stuur ons een e-mail op [email protected]. De vragen die jullie insturen zal Jelmer volgende week proberen te beantwoorden in zijn analyse van het vonnis.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

#123. Ik keek vorige week een verkiezingsfilmpje van Jesse Klaver, die mij de woningmarktproblematiek uitlegde. Zo'n beetje elke klassevijand kreeg een veeg uit de pan: buitenlandse beleggers, huisjesmelkers, Stef Blok. De problemen op de woningmarkt bleken – niet geheel onverwacht – te wijten aan een overschot aan marktwerking en neoliberalisme.

In deze podcast waag ik (die andere Jesse) dat clichématige linkse verhaal enigszins te nuanceren. In grote delen van Nederland is een vierkante meter veel meer waard dan het kost om erop te bouwen. Als het puur aan de markt lag, dan zou er nu dus een gierende bouwwoede heersen. Maar waarom krijgen we dan geen woningen?

Het is de paarse krokodil op de Nederlandse woningmarkt: er is geen vierkante meter in Nederland waar geen gedetailleerde plannen voor bestaan. Wat is landbouwgrond en wat is bouwgrond? Waar mag je bouwen? Hoeveel mag je daar bouwen? Mag je daar alleen werken of ook wonen? Hoe hoog moeten de plafonds zijn? Hoe steil de trappen? Hoeveel parkeerplekken moet je daar aanleggen?

Dit zijn allemaal zaken die de overheid regelt in dikke bestemmingsplannen, vergunningsprocedures en bouwbesluiten. Nu kunnen er best goede redenen zijn voor zulke bouwbeperkende regelgeving, maar er kunnen ook slechte redenen zijn voor zulke regels. En daar hebben we het in deze podcast over.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

#122. Op 23 april jongstleden publiceerde de Nederlandse topambtenaar Bernard ter Haar een opmerkelijk artikel op zijn persoonlijke blog. De titel: 'De Nederlandse overheid heeft deze eeuw nog niets substantieels tot stand gebracht'. Er volgt een pijnlijke analyse, over een land dat steeds verder omlaag tuimelt in de internationale ranglijstjes.

Wat is er gebeurd met het land dat ooit zo vooruitstrevend, zo modern en zo progressief was? Dat is de vraag die we in deze podcast wilden stelden aan de bekendste historicus van Nederland, een van onze grootste 'national treasures': Maarten van Rossem. Nu moeten we eerlijk bekennen dat er van dat aanvankelijke plan weinig is overgebleven. Gelukkig maakte dat ons gesprek er niet minder leuk op.

We hebben het over... ja, over wat niet eigenlijk? De Nederlandse bestuurscultuur, dinosauriërs, klimaatverandering, Texel als zeekering, het Nieuwe Testament, Wim Kok, Sony, Margaret Thatcher, het nut van Latijn en de Verkadeplaatjes van Jan Voerman.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

#121. Een Nederlander met een modaal inkomen behoort tot de rijkste 3,5 procent van de wereldbevolking. Mensen vinden zichzelf meestal niet rijk, maar laten we eerlijk zijn: als je weleens eten weggooit, mineraalwater uit een flesjes drinkt, koffie to go bestelt of kleding aanschaft die je zelden draagt, dan ben je – relatief gezien – stinkend rijk. Toch geeft een gemiddeld Nederlands huishouden maar 0,4 procent van het inkomen aan goede doelen.

Wat zijn de morele implicaties van onze rijkdom? In 1971 schreef filosoof Peter Singer een baanbrekend artikel waarin hij betoogde dat mensen in rijke landen de plicht hebben om een groot deel van hun inkomen te doneren aan mensen in veel armere landen. Het artikel werd de oertekst van een beweging die bekend is komen te staan onder de naam 'effectief altruïsme'.

Effectief altruïsten zien het als hun plicht om meer goed te doen (oftewel: een groot deel van hun tijd en geld aan anderen te besteden) maar willen óók nadenken over hoe ze dat zo doeltreffend mogelijk kunnen doen. Want laten we eerlijk zijn: er zijn heel wat goede doelen die niet zo effectief zijn. Goede bedoelingen zijn mooi, maar het resultaat telt.

In deze podcast verkennen we de uitdagende denkwereld van de effectief altruïsten. Jesse heeft een paar kritische kanttekeningen, Rutger vertelt hoe hij zelf geïnspireerd is door de beweging. We zijn, als altijd, erg benieuwd wat jullie vinden! Deel je ideeën en vragen hier op De Correspondent of mail ons op [email protected]

See omnystudio.com/listener for privacy information.

#120. Het frame lijkt nu echt onaantastbaar: het kabinet Rutte III zou doelbewust informatie hebben achtergehouden voor kritische Kamerleden, en zich louter hebben beziggehouden met de beeldvorming rondom de toeslagenaffaire.

De échte helden, met inmiddels bijna een aureool boven hun hoofd, zouden dwarse Kamerleden als Pieter Omtzigt en Renske Leijten zijn, die samen met onvermoeibare journalisten als Pieter Klein (RTL Nieuws) en advocaten als Eva González Pérez keihard hebben gestreden voor de slachtoffers van de toeslagenaffaire – hoe hard het kabinet, de Belastingdienst, het ministerie van Financiën, en bewindspersonen als (de inmiddels afgetreden staatssecretaris) Menno Snel hen ook tegenwerkten.

In deze nieuwe aflevering van de Rudi & Freddie Show stellen we toch nog maar een keer de vraag: klopt dit frame wel? Is er nog ruimte voor grijstinten? Zijn Omtzigt en Leijten echt de smetteloze helden die loepzuiver handelden? Was Menno Snel werkelijk alleen bezig met de beeldvorming en klopt het dat hij de toeslagenaffaire zo klein mogelijk probeerde te houden?

In het tweede deel van deze podcast gaan we ver weg van de waan van de week, en hebben we het over Rutgers nieuwe boekje, getiteld Wat maakt een verzetsheld? We luisteren naar een paar fragmenten uit een oud interview met een van de grootste verzetsstrijders van Nederland, Arnold Douwes, en denken na over de lessen die we vandaag van zulke mensen kunnen leren. Als altijd zijn we benieuwd naar jullie ideeën, tips en suggesties!

Het hele interview met Arnold Douwes kun je hier zien: https://collections.ushmm.org/search/catalog/irn506504

See omnystudio.com/listener for privacy information.

#119. Een nieuwe aflevering van de Rudi & Freddie Show! Met dit keer te gast: Senna Maatoug, kersvers lid van Tweede Kamer der Staten Generaal. Wat komt er allemaal over je heen als je ineens 'een van de honderdvijftig' bent?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

#118. Deze week in De Rudi & Freddie Show stellen we de vraag: wat stond er eigenlijk op het spel in #verkennersgate? Er was geen euro verkeerd besteed en niemand zou zijn uitkering verliezen. Tien jaar Rutte, en dan pak je hem hierop?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

#117. Een nieuwe aflevering van De Rudi & Freddie Show! Met dit keer als gast: de filosoof Jurriën Hamer, die deze maand het boek publiceerde Waarom schurken pech hebben en helden geluk. Het is een confronterend boek over een eeuwenoud vraagstuk: hebben we een vrije wil?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

#116. Een nieuwe aflevering van De Rudi & Freddie Show! Met dit keer drie zaken op de agenda: de uitdaging van Correspondentlid Skander aan ons adres om te stoppen met vlees en zuivel, de wondere wereld van warmtepompen en het fenomeen Pieter Omtzigt, die zo langzamerhand de status van een halve heilige krijgt.

See omnystudio.com/listener for privacy information.