De Kist

De Kist, zondag 27 mei, 23.50 uur, NPO 2

Geef je over, het heeft geen zin je te verzetten! Dat is de belangrijkste levensles die Carry Tefsen heeft geleerd. In augustus viert de actrice – onsterfelijk geworden als Mien Dobbelsteen in Zeg ‘ns Aaa - haar tachtigste verjaardag. Van nature is Tefsen meer geneigd om vooruit te kijken dan achterom, maar nu ze een boek over haar leven schrijft, denkt ze vaker na over de dood. Tefsen vindt het moeilijk om diep te rouwen. Ze is bang dat de ellende haar te pakken zal krijgen. Gelukkig zijn er onzichtbare helpers die haar bijstaan. Die helpers zou je engelen kunnen noemen, maar voor Carry Tefsen zijn het ‘jongens’ zonder naam: ‘Ik heb vaak ervaren dat ze er zijn. Ik weet dat er hulp is.’

De Kist, zondag 20 mei, 23.50 uur, NPO 2

In deze aflevering neemt Lenette van Dongen presentator Kefah Allush mee naar het kerkhofje waar ze begraven wil worden. Ze hoopt op een ‘plekkie’ aan het pad, zodat ze niet zal struikelen als ze ’s nachts gaat spoken. Bij wijze van spreken dan, want de cabaretière denkt niet dat ze er na haar dood nog bij zal zijn: een mens is wat haar betreft niet belangrijker dan een parkiet of een kanarie.

Eind dit jaar wordt Lenette van Dongen zestig en gaat ze voor het eerst haar verjaardag vieren. Vroeger deed ze dat niet, omdat ze ‘er niet wilde zijn’. Van Dongen heeft naar eigen zeggen veel tijd verprutst met zich af te vragen hoe het allemaal moet in het leven. Bij vlagen was ze een ‘vervelende poepzak’ die negatievig in de wereld stond. Tegenwoordig probeert Lenette van Dongen in alles het licht te zien. ’s Ochtends zoekt ze ‘een stukje blij’ op en rolt dat verder uit over de dag. Ondanks de zes sombere gedachten waarmee ze steevast wakker wordt. De mantra die haar helpt om die gedachten te verjagen: Alles is liefde.

De Kist – 13 mei 2018 - NPO 2

Lange tijd was schrijver Raymond van de Klundert, beter bekend als Kluun, de meest gevierde en verguisde weduwnaar van Nederland. Van zijn boek Komt een vrouw bij de dokter, over de ziekte en het overlijden van zijn eerste vrouw, werden wereldwijd 1,2 miljoen exemplaren verkocht. Van de Klundert beschrijft in deze bestseller hoe hij de borstkanker van zijn geliefde ontvlucht door zich in het nachtleven te storten, totdat de liefde in het aangezicht van de dood overwint.

In deze aflevering van De Kist vertelt Raymond van de Klundert over zijn oom van moederskant, die een jaar of twintig geleden zelfmoord pleegde. Deze oom, een populaire kroegloper die in iedere bar met open armen werd binnengehaald, was voor de jonge Raymond iemand om tegen op te kijken. Veel meer dan zijn brave vader die in een sigarenfabriek werkte. Naderhand bleek de spannende oom gebukt te gaan onder een traumatische jeugd, met depressies als gevolg.

Zelf is Raymond van de Klundert niet meer bang voor het einde sinds hij zijn vrouw met een gelukzalige glimlach de dood in zag gaan. De schrijver heeft geen idee wat er daarna komt: ‘Het is natuurlijk leuker om als ziel terug te kijken dan te eindigen in een gat in de grond. Ik sluit niet uit dat er meer is dan wij denken.’

n het EO-programma ‘De Kist’ ontmoet Kefah Allush bekende Nederlanders en gaat met hen in gesprek over het leven en de dood. In deze aflevering ontmoet hij Ad Visser.

‘Dwarstrogalleshinne.’ Ofwel: dwars door alles heen. Die leus schrijft oud-toppoppresentator en singer-songwriter Ad Visser op, in de eerste aflevering van het nieuwe EO-seizoen van De Kist. Het absurde verhaal over de dood van zijn kleurrijke moeders was opvallend.

De weg naar het einde gaat volgens Visser namelijk met lijden gepaard. Hij maakte dat van dichtbij mee toen zijn kleurrijke, creatieve moeder op sterven lag. Ze was de macht over de taal verloren. Het enige dat ze nog kon uitbrengen was: “motorboot”. Daarna was ze dood: “Dat vond ik zo mooi, er waren namelijk geen losse eindjes meer, alles was al doorgesproken” zegt Visser. “Volledige mysterieus, absurd, bizar, onbekend, geweldig” vertelt hij aan presentator Kefah Allush.

Het slotwoord van zijn moeder raakt in alle absurditeit aan het mysterie van het leven. Omdat we nooit een stap dichter bij dat mysterie zullen komen, is de dood een avontuur met onbekende uitkomst. Ad Visser: ‘Het enige wat je kunt zeggen is dat de geest verstuift. Stof gaat over in andere stof. En dat gaat overal doorheen.’ Dwarstrogalleshinne!

Het tv-programma. De Kist is in de rest van de maand mei te zien. Andere gasten zijn Raymond van de Klundert (Kluun), Lenette van Dongen en Carry Tefsen.

Foto: (c) Ineke Oostveen

In het EO-programma ‘De Kist’ ontmoet Kefah Allush bekende Nederlanders en gaat met hen in gesprek over het leven en de dood. In deze aflevering ontmoet hij Erik Dijkstra.

Ex-Jakhals en presentator Erik Dijkstra stond nooit stil bij de dood. Als iemand een dierbare verloor, kon hij zich niet goed voorstellen hoe erg dat is. Dat veranderde toen zijn vader, die heel belangrijk voor hem was, na een kort maar hevig ziekbed overleed. Drie maanden later werd Dijkstra’s tweede kind geboren: een jongetje dat Theo werd genoemd, naar de opa die hij nooit zou kennen.

Het kostte Erik Dijkstra moeite om blij te zijn met de geboorte van zijn kind. Iedere keer als hij de naam van zijn zoontje uitsprak, werd hij aan zijn overleden vader herinnerd. Hij noemde het kind liever ‘ventje’. Na een jaar begon het verdriet te slijten en nam het gevoel tekort te schieten beetje bij beetje af. Intussen is Dijkstra weer helemaal terug in het land der levenden: “Ik probeer te genieten van het moment. Maar ik ben wel tien jaar ouder geworden.”

In het EO-programma ‘De Kist’ ontmoet Kefah Allush bekende Nederlanders en gaat met hen in gesprek over het leven en de dood. In deze aflevering ontmoet hij Olga Zuiderhoek.

“Willem is dood.” Die woorden kreeg actrice Olga Zuiderhoek (1947) aanvankelijk niet over haar lippen. En al helemaal niet zonder te huilen. Het overlijden van haar levenspartner Willem Breuker, componist en saxofonist, voelde dan ook als een amputatie. Ruim zeven jaar na dato heeft Zuiderhoek naar eigen zeggen nog altijd een beetje verkering met Willem: “Hij komt alleen vanavond niet meer thuis.”

Volgens Olga Zuiderhoek is het een goede zaak dat er meer openheid rondom de dood is ontstaan. Daardoor is er minder eenzaamheid. Toen haar eigen moeder op jonge leeftijd aan kanker overleed, werd daar nog niet hardop over gesproken. Hoewel Zuiderhoek denkt dat er na de dood niets is, praatte ze toch een tijdlang tegen haar overleden moeder aan. De echte rouw om haar dood heeft ze jarenlang uitgesteld: “Ik moest altijd huilen als ik een sirene hoorde.”

In het EO-programma ‘De Kist’ ontmoet Kefah Allush bekende Nederlanders en gaat met hen in gesprek over het leven en de dood. In deze aflevering ontmoet hij Henk Westbroek.

“Hier ligt Henk, een godsgeschenk.” Dat is de tekst op de grafsteen die door omstandigheden in de achtertuin van zanger en liedjesschrijver Henk Westbroek is beland. Westbroek is de vijfenzestig gepasseerd, maar kijkt niet bepaald uit naar het einde. Sterker nog, ouder worden vindt hij helemaal niks: een mens wordt trager, strammer en lelijker en daar komt nog bij dat ouderdom in onze maatschappij niet gewaardeerd wordt.

De dood is geen vreemde voor Henk Westbroek. Zijn eerste dode diende zich aan toen hij als vijfjarig jongetje een naakte vrouw in het water zag drijven. Naderhand begroef hij zijn beide moeders – de vrouw die hem grootbracht, bleek naderhand een tante te zijn – plus een broer en een zus. Zelf kwam hij dicht bij de dood in de periode waarin hij aan een hardnekkige vorm van tuberculose leed. Westbroek lag twee jaar op bed maar kwam er weer bovenop. Zijn conclusie: “Ik kan het niemand aanbevelen om dood te gaan.”

In het EO-programma ‘De Kist’ ontmoet Kefah Allush bekende Nederlanders en gaat met hen in gesprek over het leven en de dood. In deze aflevering ontmoet hij Fajah Lourens.

“De dood is het begin van het echte leven,” zegt actrice en fitnessgoeroe Fajah Lourens in deze aflevering van De Kist. Lourens gelooft in reïncarnatie en gaat ervan uit dat we in dit leven de fouten uit een vorig bestaan kunnen herstellen. De dood houdt haar erg bezig, ook omdat zij zelf al veel dierbaren verloren heeft. Haar vader overleed aan kanker toen zij eenentwintig was en net moeder van haar eerste kind. Hoewel hij nooit voor zijn dochter gezorgd had, zorgde zij wel voor hem in zijn laatste maanden.

Anderhalf jaar geleden raakte Fajah Lourens van zeer nabij betrokken bij een familiedrama. Haar neefje Elfin – het kindje van haar zus Shanti - werd door zijn eigen vader uit het raam gegooid, waarna deze er zelf achteraan sprong. De boosheid die ze toen voelde, is nog altijd onuitsprekelijk. Sindsdien is Lourens op haar hoede en gaat geen nieuwe vriendschappen aan. Toch vindt ze het leven de moeite meer dan waard. Vanwege de liefde. En omdat je als mens sterker en beter kunt worden.

In het EO-programma ‘De Kist’ ontmoet Kefah Allush bekende Nederlanders en gaat met hen in gesprek over het leven en de dood. In deze aflevering ontmoet hij Berget Lewis.

Ze is al in de hemel geweest, maar nog springlevend. Zangeres Berget Lewis is geboren met een gesloten fontanel en was de eerste acht jaar van haar leven voortdurend in het ziekenhuis. Tijdens een operatie had ze een spirituele ervaring waarbij ze naar eigen zeggen naar de hemel ging en Jezus ontmoette. Maar het was nog niet haar tijd.

De dood trof Berget het meest toen ze haar broer verloor aan darmkanker. Het moment van zijn overlijden mistte ze door een optreden en dat nam ze zichzelf nog lang kwalijk. Haar eigen begrafenis moet een groot feest worden, vertelt ze aan presentator Kefah Allush, want dát er een hemel bestaat is voor Berget een feit.

In het EO-programma ‘De Kist’ ontmoet Kefah Allush bekende Nederlanders en gaat met hen in gesprek over het leven en de dood. In deze aflevering ontmoet hij televisieproducent Harry de Winter. Hij is vernoemd naar de verloofde van zijn moeder, een joodse jongeman die omkwam in een concentratiekamp. Zijn foto stond op haar nachtkastje. Ook vader De Winter verloor in de Tweede Wereldoorlog een geliefde: zijn eerste vrouw kwam hoogzwanger in Auschwitz terecht om nooit meer terug te keren. Haar portret stond op het nachtkastje aan zijn kant van het bed. Ondanks de verwoestende invloed van de Holocaust op hun leven, slaagden de ouders van Harry de Winter erin om een vrolijk en opgeruimd gezin te stichten. Zijn vader maakte liever grappen over de oorlog dan de gruwelen van de kampen te benoemen. Zo bleef de dood op afstand. Harry de Winter, deel van de naoorlogse generatie, heeft zelf ook moeite om vrijuit over het joodse verleden te spreken: “Er is een bepaalde mate van ellende die je aankunt. Als je daar overheen gaat, flip je.”