De Kist

Het nieuwe jaar startte moeilijk voor cabaretière Tineke Schouten en haar man. Met de jaarwisseling belandde hij in het ziekenhuis, waar zijn been werd afgezet vanwege ernstige gezondheidsproblemen. 

Tineke vertelt dat ze hun eigen verdriet zoveel mogelijk willen relativeren. Waarom huilen? Probeer te lachen, geeft ze mee. Haar werk gaat intussen gewoon door, ze wil haar publiek niet in de steek laten.

Die instelling kreeg ze mee in haar opvoeding. Doorzetten, zei haar moeder steeds. En haar vader meende als supermarkteigenaar dat de klant altijd koning is. Toen hij op zijn verjaardag overleed, stond Tineke drie dagen later alweer op het podium.

Cabaretier Dolf Jansen (58) verloor in 2018 zijn vader. Hij was 84 jaar. In De Kist vertelt Dolf aan Kefah Allush dat hij geen diep verdriet voelde nadien. Hoewel hij mooie herinneringen aan hem koestert en zijn liefde voor natuur en wielrennen met hem deelde, kon hij met zijn vader niet praten over het leven of over emoties. Pas vlak voor zijn vaders overlijden was er een moment, waarop Dolf sterk een vader-en-zoon-band voelde. 

Met zijn 86-jarige moeder is die innige band er al wel vanaf het begin. Met haar kan Dolf wel goed praten, over alles. Haar dood zou bij Dolf voor meer verdriet en gemis zorgen. 

Zijn eigen einde hoopt Dolf nog lang uit te kunnen stellen. Maar als het zover is, sterft de hardloper idealiter als hij ergens in de negentig is, tijdens het volbrengen van een marathon.

Voor presentatrice Anita Witzier was de dood in haar jeugd iets heel normaals: ze groeide op als dochter van een uitvaartondernemer. Aan een mooie uitvaart hecht ze veel belang. Bij haar moeder draaide de begrafenis alleen om de kerk; de dominee noemde haar moeders naam zelfs niet. Het maakte Anita kwaad. De uitvaart van haar vader organiseerde ze daarom zelf, in zijn geest en zoals zij het troostrijk vond. Met een paardenkoets en zijn favoriete hapjes in zijn stamcafé. Tot haar grote geluk was ze er beide keren bij, op de momenten dat haar ouders overleden. Hoe verdrietig ook, die momenten horen bij de mooiste van haar leven.

Tweede Kamerlid Caroline van der Plas van de BoerBurgerBeweging verloor in korte tijd drie dierbaren. Haar echtgenoot Jan stierf in 2019 aan alvleesklierkanker. Zes maanden later overleed haar beste vriend Henk en weer een half jaar later haar broer Andrew. Ze laat het verdriet in kleine porties toe en vindt het fijn om hard te werken. Anders is ze bang dat ze instort en alleen nog maar verdrietig zal zijn. Ondanks haar drukke bestaan beseft Caroline meer dan voorheen hoe waardevol het leven is. Bang voor de dood is ze niet. Of ze Jan, Henk en Andrew dan weer zal zien, weet ze niet. Wel dat er meer is tussen hemel en aarde.

Oud-schaatser en olympisch kampioen Mark Tuitert verloor zijn moeder twintig jaar geleden. Door zijn moeders overlijden nam Mark meer de leiding over zijn eigen leven. Ook de stoïcijnse filosofie hielp hem daarbij: accepteer je lot, maar neem verantwoordelijkheid voor je eigen gedachten en acties. Aan zijn eigen dood denkt Mark regelmatig. Die gedachte vindt hij niet verontrustend. Sterker nog: het helpt hem juist om er elke dag opnieuw tegenaan te gaan. Met deze instelling hoopt hij dat hij later, liggend op zijn sterfbed, kan zeggen dat hij een goed, rijkelijk stromend leven heeft geleid.

Olga Commandeur is vooral bekend van haar tv-programma Nederland in Beweging, waarmee ze televisiekijkers fitter hoopt te maken. Het leven vindt ze één grote leerschool: zeker de nare ervaringen verrijken je leven uiteindelijk. Zo'n nare ervaring was er onder meer afgelopen juni, toen een voorstadium van borstkanker bij haar werd ontdekt. Het resulteerde in een borstamputatie. Even voelde de dood dichtbij voor haar. Ze praat ook uitgebreid over de dood van haar beide ouders. Van zowel haar vader als haar moeder nam Olga voor haar gevoel pas echt afscheid na de dood, in een levendige droom.

In september 2020 overleed de vrouw van tv-icoon Koos Postema (89). Ze waren al zeventig jaar samen. Sindsdien is hij niet meer zo vrolijk, bekent hij, want ze is weg. Die gedachte komt steeds weer bij hem boven. Steun beleeft hij aan zijn kinderen, kleinkinderen en enkele vrienden. Dat helpt hem veel. Nu realiseert hij zich des te meer dat hij al 89 is. Dan staat de dood toch op de hoek van de straat, zoals Postema het omschrijft. Hij praat ook over zijn jeugd in de oorlog. Hij overleefde het bombardement van Rotterdam en ternauwernood de hongerwinter.

Ter ere van de 200e aflevering gaat presentator Kefah Allush terug naar een gast die veel indruk op hem maakte: zanger en presentator Ernst Daniël Smid (68). Toen ze elkaar in 2014 spraken, vertelde Ernst Daniël over het sterfbed van zijn vrouw Roosje. Intussen is er veel gebeurd in het leven van Ernst Daniël, die sinds drie jaar weet dat hij de ziekte van Parkinson heeft. Omdat hij merkt dat hij achteruitgaat, heeft hij haast om te leven. Bij dit gesprek is ook zijn dochter Lieneke aanwezig.

Voor ondernemer en presentator Talitha Muusse is de dood er altijd al geweest. Twee jaar voor haar geboorte overleed haar oudere broer, die toen twee maanden oud was. Hoewel ze Joshua dus nooit heeft gezien of gesproken, heeft hij een 'immense' impact op Talitha's leven. Zo is Talitha zich er altijd heel erg van bewust dat haar ouders iets verschrikkelijks hebben meegemaakt. Ook ontwikkelde ze op jonge leeftijd een grote doodsangst. Hoewel die angst er af en toe nog steeds is, kan Talitha er steeds beter mee omgaan. Tegenover die angst staat een enorme drive om alles uit het leven te halen en getuige te zijn van hoe mooi de wereld is.

Afgelopen november overleed de moeder van komiek Steven Brunswijk aan een hartstilstand. Ze werd opgebaard bij Steven thuis en ook de uitvaart vond daar plaats. Steven had een sterke band met zijn moeder, van wie hij het karakter zegt te hebben. Kort voor haar dood had hij nog een beladen gesprek met haar. Haar laatste wens wilde de familie sowieso vervullen: terug naar Suriname. Daarom werd ze daar begraven. Over zijn eigen afscheid denkt Steven ook wel na. Het belangrijkste vindt hij dat zijn kinderen eerst goed opgroeien. Net als zijn moeder hoopt hij ooit in zijn geboorteland Suriname begraven te worden.