De Kist

Peter Heerschop vertelt over een moment in zijn leven dat hij zelf dacht dat hij dood zou gaan vanwege een probleem met zijn hart. "Ik lag in het ziekenhuis en had vrede met de gedachte aan doodgaan. Toen kwam mijn dochter binnen die hard huilde. En ik dacht: het is helemaal niet goed zo! Ik moet nog veel doen voor haar en anderen."

Dit jaar werd Peter Heerschop zestig, midden in de coronacrisis. "In deze coronatijd ben ik op zoek naar zorgeloosheid, onbevangenheid. Ik ga meer wandelen met mensen, eten met vrienden. Ik wil zorgen dat ik iets voor anderen kan betekenen."

In deze coronatijd denkt ze extra na over de dood. Dat vertelt Omroep MAX-presentator Martine van Os, vooral bekend van kijkcijferhit 'We zijn er bijna!' en 'Tijd voor MAX'.

Ze kan slecht tegen afscheid nemen, weet ze van zichzelf. Vooral het overlijden van haar moeder, vijf jaar geleden, viel haar zwaar. Ook vertelt ze over haar vader, die al in 1995 onverwachts stierf.

Martine beschrijft zichzelf als een echt gevoelsmens, die graag mensen om zich heen heeft en bij wie emoties vaak heftig binnenkomen. Soms is dat met haar werk wel onhandig. Ze huilt gemakkelijk. Maar liever dit dan gevoelloos door het leven gaan.

Al op jonge leeftijd krijgt actrice en zangeres Marlijn Weerdenburg (37) te maken met de dood. Op haar zestiende voelt ze plotseling een intense drang om naar haar ernstig zieke opa Teun toe te gaan. Ze volgt haar instinct en zit een paar uur later aan zijn sterfbed, samen met haar oma, moeder en zus. Hem te zien sterven is voor Marlijn een 'bovennatuurlijke' ervaring.

In 2016 wordt Marlijn opnieuw geconfronteerd met de dood, maar op een andere manier. Haar vader blijkt kanker te hebben. Marlijn is 'doodsbang' dat ze haar vader zal verliezen. Tegelijkertijd werkt zijn ziekte als een katalysator voor de presentatrice, die tot dan toe graag zaken voor zich uit schuift. Ze beseft dat ze moet gaan leven, en wel nu. Zo maakt ze 'eindelijk' haar eigen theaterprogramma met Nederlandstalige liedjes. Ook durft ze te kiezen voor de liefde, en voor kinderen. Haar zoontje vernoemt ze naar haar geliefde opa Teun.

'Mijn vader is drie jaar geleden overleden. Ik zag mezelf toen onverwachts in de spiegel en dacht: zo ziet dat eruit, echt verdriet. Die blik kende ik niet van mezelf', vertelt zangeres en actrice Ellen ten Damme (53).

Zelf kreeg ze twee keer de diagnose kanker, waarbij het tot haar doordrong dat het zomaar afgelopen kon zijn. Deze ervaring maakte haar leven uiteindelijk alleen maar beter, vindt ze.

Over haar eigen uitvaart denkt ze liever niet na. 'Maar ik vind Zorgvlied in Amsterdam wel een heel mooie begraafplaats. Of ik zou bij mijn familie bijgezet willen worden. Of ergens uitgestrooid worden over een mooi veldje waar dan weer appelbomen gaan groeien. Ik kan nooit kiezen.'

De afgelopen vier jaar was presentator en tv-producent Han Peekel (73) meerdere keren bang voor de dood. De man die vooral bekend werd door zijn vlinderstrik en Wordt Vervolgd, een programma over strips en tekenfilms, werd enkele jaren geleden plotseling ernstig ziek. Terwijl zijn vrouw Thea aan kanker leed, lag Han Peekel in coma. Toch vreesde hij niet voor zijn eigen leven, maar voor dat van zijn vrouw. Ze had te horen gekregen dat ze nog maar weinig tijd zou hebben. Amper bijgekomen van het verlies van zijn grote liefde, bleek zijn dochter vier maanden later een ernstige vorm van beenmergkanker te hebben. Tegen de tijd dat Han Peekel zelf zal sterven, denkt hij naar 'een bourgondische wijngaard te gaan met een lange tafel, veel muziek, mooie kunst en goede gesprekken, waar Thea ook is'. Maar voorlopig hoopt hij die reis nog even niet te hoeven maken.

Rachel Rosier (30) is de stoere presentator van populaire kinderprogramma's als Checkpoint en Topdoks. Ze praat met Kefah Allush over de dood, iets waar ze ondanks haar jonge leeftijd regelmatig over nadenkt. Bang is ze er niet voor. Rachel kwam in haar eigen leven verschillende keren van zeer nabij in aanraking met de dood. Haar broer overleed op zijn veertiende, toen Rachel elf jaar was. En haar moeder was vijftig toen ze na een lang ziekbed stierf. Het waren traumatische gebeurtenissen die bepalend voor haar leven bleken. Het rouwen viel haar zwaar. Na de dood houdt het niet op, gelooft Rachel. 'Maar hoe de hemel eruitziet, dat weet ik niet.'

Peter Plasman is een van de bekendste strafrechtadvocaten van Nederland. Met Kefah Allush gaat hij het gesprek over leven en dood aan in de eerste aflevering van de najaarsserie van ‘De Kist’.

Nog nooit werd Plasman zo direct en intens met de dood geconfronteerd als bij het overlijden van zijn broer enkele jaren terug, ten gevolge van longfibrose. “Het was een heftige confrontatie”, vertelt hij. “Binnen een week was hij dood. We hadden een goede, vanzelfsprekende band. Hij was de enige met wie ik mijn geschiedenis deelde.”

Die geschiedenis kenmerkte zich onder meer door een moeder die geen emotionele band met haar kinderen wist op te bouwen en in Peters vroege tienerjaren grotendeels uit zijn leven verdween. Zijn vader werd voor het werk voortdurend overgeplaatst – ook met hem voelde hij geen band. Plasmans beide ouders stierven op hoge leeftijd. “Voor mijn moeder was de dood een geschenk.”

Over zijn eigen afscheid denkt hij niet te veel na. “Je moet de dood niet in je leven halen door er steeds mee bezig te zijn.”

‘Je staat hier 47 jaar te vroeg met die kist’, reageert rapper Gers Pardoel, als Kefah Allush met zijn bekende gele Fiat en kist komt aanrijden. ‘Ik denk namelijk dat ik 85 word.’

Pardoel, die in 2011 doorbrak met zijn hit ‘Ik neem je mee’, was nog maar zeventien toen hij zijn moeder aan kanker verloor. ‘Mijn moeder was negen maanden ziek en helemaal afgetakeld. Hoe erg je je moeder daarna ook mist, ze was wel bevrijd’, vertelt hij hierover. Het zorgde er ook voor dat hij niet langer bang was voor de dood. ‘Ik vond de dood altijd heel beangstigend. Toen ik haar zag overlijden, zag ik de totale rust. Het was gewoon heel vredig. En ik dacht: als ik doodga, kom ik weer bij haar terecht. Dus dat is goed.’

Zijn verdriet schreef hij van zich af in zijn liedjes. Daarbij ging het ook over de relatie met zijn vader, die stevig onder druk kwam te staan. ‘Ik was echt heel boos en ik schold zonder remmen. Maar mijn vader was ook aan het rouwen. Hij miste mijn moeder ook en hij probeerde er het beste van te maken. Via het nummer ‘Dankbaarheid’ bood ik mijn excuus aan.’

Al op jonge leeftijd leerde wetenschapsjournalist Diederik Jekel dat het leven opeens afgelopen kan zijn. Op zijn zeventiende moest hij met spoed naar het ziekenhuis vanwege zijn suikerziekte. Onderweg in de ambulance raakte hij in coma, om daar twee dagen later pas weer uit te komen.

“Toen ik wakker werd op de intensive care, lag er naast mij een vrouw die heel hard hoestte. Zij heeft het uiteindelijk niet gered. Ik besefte toen: Ik kom hier nog wel levend vandaan, maar het had ook heel anders af kunnen lopen”, vertelt hij aan presentator Kefah Allush.

Dat besef dringt opnieuw tot Diederik Jekel door als hij op zijn 21e een goede vriend verliest bij een duikongeluk. “Juist omdat het leven zomaar voorbij kan zijn, moet je er iets van maken. Ik probeer de wereld daarom iets mooier te maken dan dat ik hem aantrof.”

Mocht hij morgen ineens overlijden, dan is zijn leven goed geweest. “Ik ben trots op wat ik heb bereikt in mijn werk. En dankbaar voor wel 45 dingen.” Of hij vervolgens begraven wil worden of gecremeerd, maakt hem niets uit. “Want ik ga er toch niet bij zijn.”

“Dit is het begin van het einde. Ik ga dood, binnen afzienbare tijd.” Dat is het eerste wat fluitiste Berdien Stenberg dacht, toen ze tien jaar geleden de diagnose uitgezaaide borstkanker kreeg.

De muzikant, die wereldberoemd werd met het nummer Rondo Russo, vertelde niemand dat ze ziek was, op een handjevol naasten na. “Op die manier kon ik gewoon mijn dingen blijven doen. Als je de ziekte met iedereen deelt, wil iedereen zijn medeleven tonen. Dat maakt dat je je de hele dag patiënt voelt.”

Toen na een jaar alle behandelingen achter de rug waren, werd ze bang. “Wat nou als het terugkomt? Ik werd een hypochonder. Bij ieder hoestje dacht ik: ‘oh, nou zit het in mijn longen.’ Die angst vrat aan mij.”

Schrijven hielp haar om met de angst te leren omgaan. Dat resulteerde in het boek ‘Hallo allemaal, mijn moeder die is kaal’, over het jaar waarin ze borstkanker had. Een van de belangrijkste lessen die ze heeft geleerd van haar ziekte, is ‘dat je als een gek moet leven’. “Mens, leef! Vandaag is vandaag, nu duurt maar even, en morgen is nog maar de vraag.”