Decide for Impact podcast

Vandaag het gesprek met Willem Gous.

Willem is solving the world's employment crisis through a disruptive approach to business creation and incubation. His work helps unemployed youth in South Africa to build a business with customers in 5 weeks, that make enough profits to sustain themselves financially. He achieves in 5 weeks what others to in 12 months and at 10% of the cost. He has been an entrepreneur for more than 22 years, an avid reader, and a single father. He has a vision of creating 10,000 of these businesses in the next 12 months.

Enjoy the insights of Willem.

Let’s get started…

Meer over Willem Gous:

https://www.linkedin.com/in/willemgous/https://www.willemgous.com/ www.TheHumanEntrepreneur.org

Video of conversation with Willem Gous

https://youtu.be/-4kkrVo2d0U

https://youtu.be/kFMCTyhYLb4

Project drawdown verzamelt, analyseert en presenteert de best beschikbare onderzoeken en data over sociale, ecologische en technologische oplossingen voor het substantieel verlagen van de concentraties broeikasgassen in de atmosfeer.

Paul Hawken, de auteur, heeft tachtig van deze oplossingen samengebracht in het boek Drawdown. Het is het meestomvattende plan om klimaatonwrichting te keren. De Nederlandse vertaling is mede georganiseerd en uitgegeven door Maurits Groen. We kregen het boek van hem. De originele uitgave (Engels) is uit 2017.

Het boek beschrijft 60 oplossingen die zijn opgedeeld in zeven groepen:

EnergieVoedselVrouwen en meisjesGebouwen en stedenLandgebruikTransportMaterialen

Aansluitend zijn er 20 innovaties opgenomen. Projecten die zich niet concreet laten berekenen maar zeer interessant zijn.

Bij het totaaloverzicht achter in het boek zie je een aantal opvallende oplossingen in de top 10 staan, zoals koelmiddelen (luister naar het gesprek met de oprichters van Dutch Climate Controle) op één, windturbines op land op twee, voedselverspilling tegengaan op drie, en daarnaast plantenrijk dieet, onderwijs voor meisjes, gezinsplanning en bosbeweiding.

Telkens weer zie je interessante oplossingen waarbij het team rondom Drawdown heeft berekend welke CO2-reductie ze opleveren, wat de nettokosten zijn en wat de nettobesparing is, economisch gezien. Waarbij het soms lastig is om op basis van deze getallen te bepalen waar je voorrang aan geeft. Zo wordt bijvoorbeeld biomassa genoemd, maar daar zitten veel voorwaarden aan voordat het een CO2 reductie oplevert. Veel van de huidige biomassa levert geen positieve bijdrage en het is een tussenoplossing in de energietransitie.

In het essay in dit eerste deel lees je dat het al decennia bekend is dat de mens invloed heeft op het klimaat en de ecologie, in negatieve zin. Er zijn sindsdien al heel wat verdragen getekend, maar nog steeds groeit ons energieverbruik, de CO2-uitstoot en onze afvalbergen. We zijn verknocht aan groei, meer spullen, meer geld en gemak.

Een opvallende oplossing is windturbines op land, terwijl daar telkens weer lokaal veel weerstand tegen is. Verder is het interessant om naar het gesprek met een van de oprichters van Solarge zonnepanelen op het dak te luisteren, de eerste circulaire zonnepanelen. Andere oplossingen waar maatschappelijk kritisch naar wordt gekeken die ook genoemd worden in het boek zijn kernenergie, biomassa en zonneparken.

In de voedselgroep zie je dat een plantenrijk dieet veel impact heeft, maar je ziet hier ook dat het lastig is om uit te rekenen wat de economische kosten en opbrengsten zijn van deze oplossing. Het is daarnaast een ingewikkeld onderwerp in Nederland, met boeren die vlees, eieren en zuivel ‘produceren’ voor de export. Nog belangrijker is dat we groenten die door boeren worden geproduceerd voor een groot deel weggooien omdat ze er niet mooi uitzien. Dit levert veel onnodige CO2-uitstoot op. We zouden veel meer lokaal, in het seizoen en alle vormen van groenten moeten promoten.

In dit onderdeel komt ook sterk het verschil terug tussen het rijke Westen en de landen op het zuidelijk halfrond. De mensen die daar wonen en leven hebben veel minder impact op de CO2-uitstoot, maar krijgen toch aandacht in de vorm van oplossingen. Zo is er de cookstove, waarmee je schoner kookt dan op houtskool in hutjes. Mensen op het zuidelijk halfrond gooien daarentegen weinig groente weg omdat het er niet ‘goed genoeg’ uitziet.

Interessant is ook het essay in dit deel over voedsel, over hoe de planten met elkaar verbonden zijn.

Het blok over vrouwen en meisjes is kort, maar heeft een enorme impact. Vrouwen moeten meer rechten moeten krijgen, als boer bijvoorbeeld, zodat ze grond kunnen kopen en geld kunnen lenen. Daarnaast zie je het effect van gezinsplanning, vooral in de arme delen van de wereld. Aan de andere kant: de ervaring leert dat wanneer de welvaart toeneemt, het aantal kinderen dat wordt geboren daalt. De laatste oplossing in dit deel is onderwijs voor meisjes en informatie over voorbehoedsmiddelen. 

Het deel over gebouwen en steden telt wat betreft bijdrage aan de CO2-reductie niet veel mee, maar zorgt wel voor een leefbare en mooie wereld. Ook in het blok innovatie komt dit terug, in de vorm van bouwen met hout.

Het deel over landgebruik heeft verrassende oplossingen. Een mooi voorbeeld is het kweken van olifantsgras op braakliggend terrein (luister hier naar het gesprek met de oprichter van Vibers). Andere oplossingen die genoemd worden: in het veengebied meer water laten staan, stoppen met het afbreken van tropische bossen voor palmolieplantages, en weidegrond voor vee en soja.

Dan het deel over transport: we hebben het nodig, maar het vervuilt enorm. Hier wordt gekeken naar technologische verbetering, terwijl minder rijden, vliegen en varen niet genoemd wordt. De scheepvaart is enorm vervuilend en lijkt in de kern niet te veranderen. We blijven spullen over de wereld verschepen omdat het zo goedkoop is. Terwijl de scheep- en luchtvaart buiten de emissieafspraken vallen. Openbaar vervoer, meer samen rijden en de auto niet als bezit zijn duidelijke oplossingen die lastig blijken gezien de emotie die we hebben bij de auto ,die staat voor vrijheid. Na het lezen van het boek over De blauwe fabel, lijkt de oplossing genoemd voor de luchtvaart in dit boek een luchtkasteel.

Het deel over materialen heeft een vergelijkbaar probleem, het gaat nauwelijks over minder spullen. Recycling krijgt wel aandacht, maar de echte oplossing om naar circulair te gaan zonder nieuwe grondstoffen te delven wordt nauwelijks genoemd. Terwijl het wel kan, we gebruiken bijvoorbeeld veel cement dat eenvoudig schoner kan (Vibers); of beter nog, we kunnen meer bouwen met hout. Opvallend in dit deel is de oplossing die het meeste oplevert in CO2-reductie, het terugdringen van koelmiddelen. Denk aan airco's, gassen en stroomverbruik. Vooral de gassen hebben een enorm effect op de broeikasgassen.

Het laatste deel over innovaties vond ik ook interessant. Zoals bijvoorbeeld het terugbrengen van grazers op de steppes, permacultuur in de oceaan en zeeën, en kunstmatige bladeren die energie opwekken en zuurstof. 

Opvallende lessen uit het boek voor mij:

We weten al meer dan 100 jaar dat de mens een negatief effect heeft op biodiversiteit en het milieu, maar ieder jaar wordt het nog steeds erger.De techniek om zonder fossiele brandstoffen te wonen en leven is er al, maar wordt te weinig ingevoerd.Als eindgebruiker kiezen we voor prijs en gemak in plaats van voor de toekomst van de planeet en onze kinderen.Er worden allerlei technologische oplossingen genoemd voor het terugdringen van CO2, maar minder vliegen en minder afval produceren, dingen die per direct ingevoerd kunnen worden, missen.Er staan allerlei kansen in het boek die ondernemers kunnen gebruiken om producten en diensten te ontwikkelen.Ondanks alle genoemde oplossingen lijkt het te ontbreken aan urgentie bij de markt, de grootste groep van gebruikers en overheid.

Boeken die we genoemd hebben

De blauwe fabel #boekencast afl 46

Overige genoemde bronnen:

Eerste circulaire zonnepanelen ter wereld uit Nederland – Gerard de LeedeDit heeft grootste impact om klimaatonwrichting te keren – Ton en ArthurMet olifantsgras CO2 uit de lucht en duurzamere producten maken – Jan-Govert van Gilsthttps://www.drawdown.org/

Luister naar deze aflevering

Beluister hier ons gesprek over het boek Drawdown. Een interessant boek met tachtig oplossingen voor een betere toekomst voor onze kinderen. Een gesprek waarin Tom en ik langs verschillende oplossingen lopen, en de dingen benoemen die we gemist hebben.

In ruim een halfuur delen wij dit boek met jou. Een halfuur met kennis die je tot je neemt terwijl je wandelt, loopt of rijdt, bijvoorbeeld.

Video van deze aflevering

Bekijk ons gesprek op video https://youtu.be/kFMCTyhYLb4

https://youtu.be/kFMCTyhYLb4

In deze aflevering hebben we het over het boek Drawdown. Het boek is niet echt een leesboek en is wat technisch ingestoken. Er missen eenvoudige oplossingen die door de overheid direct ingevoerd kunnen worden en al worden toegepast in andere Europese landen, zoals een verbod op nationaal vliegen en groenten weggooien. Een handig boek ter inspiratie voor innovatie bij ondernemers en overheid.

Vandaag het gesprek met Ceren Danış.

Ceren is originally from Istanbul, Turkey. After having been to an international high school in Istanbul, she realised she wanted to continue her education abroad. She graduated from the University of Utrecht with BSc in Economics and Business Economics, and from the Rotterdam School of Management with MSc in Finance and Investments. Before starting her full-time entrepreneurial journey, she worked at ABN AMRO Bank as Associate Global Markets and The Citco Group of Companies. 

She has been a full-time fashion and impact entrepreneur since July 2020, focusing on sustainable and circular business models to change the fashion industry for the better. She has launched her first company Wearebasics back in 2021 and is now on to launching another project in 2022.

Enjoy the insights of Ceren.

Laten we beginnen…

Meer over Ceren Danış:

https://wearebasics.nl/https://www.circularify.co/https://www.linkedin.com/in/ceren-danis/

Video of the conversation with Ceren Danis

https://youtu.be/KyYALTtC4PE

Bronnen die ik noemde tijdens dit gesprek:

De voedingsketen digitaliseren voor positieve impact – Marieke de Ruyter de Wildt (Blockchain)Activist die de keten verandert – Rob van den DoolMinder gedoe zonder managers zodat Luscii harder groeit – Joris Janssen (Investment from Japan)Business model gekoppeld aan sociale impact – Marian Spier (FEM start)https://www.youtube.com/watch?v=YhPPP_w3kNo (DWhttps://www.youtube.com/watch?v=23vUvQN-R1Y (DWhttps://www.vpro.nl/programmas/tegenlicht/kijk/afleveringen/2018-2019/future-fashion.htmlhttps://kro-ncrv.nl/met-deze-tips-zorg-jij-voor-duurzame-kleding - KRO NCRV De prijsknaller over kleding - kijk hier https://www.npostart.nl/de-prijsknaller/11-02-2022/KN_1728912 https://www.yumeko.nl/blog/fast-fashion-het-kan-ook-anders

"DE NEGATIEVE GEVOLGEN VAN FAST FASHION Jaarlijks wordt zo’n 39.000 ton onverkocht textiel van fast fashion-ketens gedumpt in de Atacama woestijn in Chili. Hier liggen kledingbergen van 4 tot 5 meter hoog, en er komt alleen maar meerbij [1]. Het zijn juist de items die niet biologisch afbreekbaar zijn die hier belanden, omdat plaatselijke stortplaatsen ze niet accepteren. De kleding vervuilt ondergrondse waterreservoirs in dit enorm droge gebied en de bergen textiel staan regelmatig in brand [3]. Dit is het schrikbarende resultaat van textielbedrijven die talloze collecties per jaar produceren om onze shopdrift te bevredigen. Zo maakt ZARA jaarlijks zo’n 24 collecties en H&M 14 collecties [4]. Consumenten worden door lage prijzen en slimme marketing steeds weer verleid tot het kopen van nieuwe kleding, door in te spelen op hun trendgevoeligheid [4]. Het resultaat is dat er zoveel kleding wordt geproduceerd dat de industrie het aan de straatstenen niet kwijt kan. Bovendien wordt fast fashion gemaakt van goedkope materialen die niet lang meegaan, zodat consumenten snel weer iets nieuws kopen. Om de kosten zo laag mogelijk te houden worden de collecties geproduceerd in lagelonenlanden, waar veel arbeiders ook nog eens worden uitgebuit en onder slechte omstandigheden werken. Daarnaast is het productieproces van fast fashion enorm vervuilend. Veel van deze goedkope kleding wordt gemaakt van synthetische materialen, gemaakt van petroleum – een niet-hernieuwbare grondstof – of van niet-biologische katoen waarvoor veel chemicaliën en water wordt gebruikt. En dan is er ook nog de hoge uitstoot van CO2 om deze kleding naar andere delen in de wereld te transporteren [4]."Blog Yumeko - Fast fashion, het kan ook anders

Vandaag het gesprek met Aukje Nauta.

Aukje Nauta is psycholoog, spreker en schrijver. Haar jongste boek is Nooit meer doen alsof. Aan de Universiteit Leiden is ze hoogleraar organisatiepsychologie, een bijzondere leerstoel mogelijk gemaakt door opleidingsinstituut Sioo. Tot 2022 was ze partner van Factor Vijf Organisatieontwikkeling. Werkte bij TNO en Randstad en was vier jaar lang kroonlid van de SER.

Aukje legt uit wat schaamte doet in je bedrijf. Zo hebben we het over besluiten die worden uitgesteld, innovatie die vertraging oploopt en om mensen heen werken. Ze vertelt over de drie stappen die je helpen om de schaamte om te zetten in een kracht. Ze sluit af met de analyse dat we van een prestatiemaatschappij naar een samenleving moeten groeien voor meer verbinding.

Laten we beginnen…

Meer over Aukje Nauta:

https://www.linkedin.com/in/aukjenauta/https://www.aukjenauta.nl/ https://www.nooitmeerdoenalsof.nl/

Dit boek van Hermann Simon beschrijft de nieuwe spelregels in de chinese eeuw. Het is de nieuwste opvolger van het boek dat we eerder bespraken Hidden Champions van de 21e eeuw. Gepubliceerd in mei 2021 in het Duits.

Het boek is bijgewerkt, zo zijn er enkele Hidden Champions te groot geworden om nog binnen de richtlijnen van een Hidden Champion te vallen en anderen zijn overgenomen. De richtlijnen zelf zijn ook aangepast in deze versie.

De nieuwe Hidden Champion voorwaarden:

ze moet binnen de top 3 in de wereld vallen of No.1 op haar eigen continent,de omzet moet lager dan US$ 5 miljard zijn, enze moet redelijk onbekend zijn bij het grote publiek.

Bij de vorige boekbespreking had ik de Nederlandse versie met allerlei Nederlandse voorbeelden. In dit boek vind je geen Nederlandse hidden champions, behalve een interessant stuk over de cluster rondom ASML.

Het boek besteed aandacht aan de ontwikkelingen in de VS en China, waarbij duidelijk is dat China hard werkt aan het uitbreiden van het aantal hidden champions. Simon-Kucher & Partners heeft een vestigingen in beide landen.

Het is wederom een interessant boek want Simon laat een aantal punten zien waar bedrijven op moeten letten in de toekomst om een hidden champion te blijven. Duurzaamheid krijgt aandacht in dit boek maar is geen conditie om een Hidden Champion te zijn. Het gaat ook in dit boek veel over groeien waarbij er meer aandacht is voor lokaal produceren met name in de VS en China omdat dit de markten zijn waarin Europese/Duitse bedrijven kunnen groeien.

Het boek kent 28 hoofdstukken waarvan de meeste kort zijn waardoor het leesbaar blijft en je eenvoudig een hoofdstuk leest.

Voor de Hidden Champions is export belangrijk, eerst nummer één worden in eigen land, dan op het continent om daarna wereldwijd uit te breiden. Naast de export van producten wordt er steeds meer geïnvesteerd in lokale productie. De pandamie heeft het belang van lokale productie verduidelijkt. Doordat de prijzen van transport stijgen wordt het ook aantrekkelijker voor bedrijven om in de belangrijkste markten China, VS en Europa op het continent te produceren.

China heeft huizenhoge ambities om hidden champions te bouwen. Opvallend vind ik de korte termijn waarin ze dit willen realiseren, terwijl de meeste hidden champions een lange geschiedenis hebben. Ze hebben de bedrijven opgebouwd met eigen financiering. China gebruikt hier veel meer externe financiering en gaat naar de beurs om sneller te groeien. In deze aflevering geet Tom zijn visie op dit onderwerp.

"China wants to create 1,000 Hidden Champions and plans to spend $1.3 billion on this project."via Hermann Simon

In het boek zie ik meer een versnelling van groei die Simon aanmoedigt met name door investeringen en kapitaal verkrijgen om te groeien. De traditionele manier om een hidden champion te worden door te groeien met eigen middelen lijkt niet snel genoeg te gaan. Wat ik juist zo bijzonder vind aan hidden champions, met name de Duitse, is het Rijnlandse gedachtegoed dat hier sterk vertegenwoordigt is. De bedrijven die aandacht hebben voor het welzijn van mensen en omgeving, waarbij vakmanschap, verbindingen en vertrouwen belangrijke kernwaarden zijn. Met deze versnelde groei heb ik het gevoel dat ten koste gaat van die kernwaarden.

Opvallend is dat Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland nog steeds de meeste Hidden Champions hebben. In absolute getallen hebben de VS en Japan meer hidden champions dan Oostenrijk en Zwitserland maar verhoudingsgewijs (aantal inwoners) veel minder.

Waar vakmanschap en R&D een belangrijke reden is voor de Duitse hidden champions, zie je dat China jier nu ook sterk op inzet en dat Chinese bedrijven steeds grotere ontwikkelafdelingen krijgen. Vele malen groter dan bedrijven in de VS en Europa. Het verschil met de hidden champions in bijvoorbeeld Duitsland is dat ze iets minder focus hebben, en de R&D breder is.

Chinese bedrijven worden steeds sterker in ontwikkeling en gaan eerder naar de beurs om geld op te halen zodat ze meer kunnen investeren in groei.

Simon benoemt ook de bedreigingen voor een deel van de Duitse hidden champions die bijvoorbeeld verbonden zijn met de verbrandingsmotor. Hele clusters van bedrijven in regio's zoals in München (BWM), Wolfsburg (Volkswagen), Stuttgart (Mercedes-Bens) krijgen het lastig. Veel bedrijven zijn geconcentreerd op de verbrandingsmotor terwijl de autobedrijven meer inzetten op elektromotoren en accu's.

Wat me verder opviel in het boek is dat de lange termijn horizon van Simon korter lijkt te worden, waar hij in vorige boeken 30 jaar vooruit keen in dit boek wil hij niet verder dan 10-15 jaar vooruit kijken. 

Noot: de Engelstalige versie van dit boek verschijnt 21 mei 2022. Hidden Champions in the Chinese Century: Ascent and Transformation

Noot 2: We hebben het boek gekregen van Hermann Simon om te bespreken.

Opvallende lessen uit het boek voor mij:

Focus op een niche en de ambitie om de beste te zijn in je branche.China zet stevig in om te groeien in het aantal Hidden Champions. Het hidden champion model blijft succesvol.Externe financiering om te versnellen in groei lijkt noodzakelijk om internationaal bij de top 3 uit te komen.Clusters rondom bepaalde technieken en kennis hebben een rijke geschiedenis waarbij oude kennis kan worden toegepast in nieuwe oplossingen. Bedrijven in Nederland kunnen profiteren door bij elkaar in de buurt te vestigen voor een verdieping van expertise en daarmee onderscheidend te worden in de wereld, Rotterdam (mainport), Eindhoven (breinpoort), Arnhem (mode) en Wageningen (voeding) zijn goede voorbeelden.Scholen kunnen in die clusters beter focussen en daarmee aantrekkingskracht voor jongeren vormen.

Boeken die we genoemd hebben

Hidden Champions van de 21e eeuw #boekencast afl 25De machine #boekencast afl 41Artikelen over ASML in het FD

Luister naar deze aflevering

Beluister hier ons gesprek over het boek Hidden Champions – Die neuen Spielregeln im chinesischen Jahrhundert, om te leren over de kracht van hidden champions en wat jij kunt doen om dit toe te passen in jullie bedrijf. Luister ook naar deze aflevering Hidden Champions van de 21e eeuw #boekencast afl 25 voor de basis over hidden champions en Nederlandse voorbeelden.

In ruim een halfuur delen wij dit boek met jou. Een halfuur met kennis die je tot je neemt terwijl je wandelt, loopt of rijdt, bijvoorbeeld.

Video van deze aflevering

Bekijk ons gesprek op video https://youtu.be/uV-lUDrIryY

https://youtu.be/uV-lUDrIryY

In deze aflevering hebben we het over het boek Hidden Champions – Die neuen Spielregeln im chinesischen Jahrhundert opnieuw een interessant boek van Hermann Simon om te ontdekken hoe je nummer één wordt in een niche. Dit keer met veel aandacht voor Chinese bedrijven die snel groeien op dit gebied. Leerzaam voor ondernemers.

Interview met Hermann Simon

https://youtu.be/W4F97MZW8Kk

Vandaag het gesprek met Joris Janssen.

Joris promoveerde cum laude in de kunstmatige intelligentie aan de Technische Universiteit Eindhoven en Stanford University. Hij is uitvinder van drie patenten en werkte bij grote en kleine bedrijven in de digitale zorg, die hem inspireerden om teams en organisaties radicaal anders te organiseren. 

Als medeoprichter van health tech scale up Luscii is hij de architect van de vernieuwende wijze waarop dit bedrijf georganiseerd is. Daar schreef hij samen met Daan Dohmen en drie special forces het boek Green on: De leukste en meest productieve manier van werken over. Naast zijn werk bij Luscii adviseert Joris ambitieuze start-ups en scale-ups op het gebied van zelforganisatie, strategie en productontwikkeling.

In dit gesprek vertelt Joris over hoe Luscii is gegroeid met zelfsturing en wat de volgende stap is. Welke elementen goed bevallen en waar ze nog mee worstelen. De eenvoud van en de filosofie dat de mens centraal staat met gelukkige medewerkers die vier dagen per week werken voor een full time beloning.

Laten we beginnen…

Meer over Joris Janssen:

https://www.linkedin.com/in/jorishjanssen/ https://jorisjanssen.com/ https://luscii.com/Boek: Green On

De ondernemers boekencast aflevering over het boek Green On #boekencast afl 44.

Video van het geprek met Joris Janssen

https://youtu.be/tdOoV16Naf4

Vandaag het gesprek met Ruud Zanders.

Ruud Zanders is Founding Partner van Kipster. Hij groeide op in een pluimveebedrijf en studeerde economie aan Wageningen Universiteit. Hij had zijn eigen grootschalige pluimveebedrijven. Een persoonlijke crisis bracht hem ertoe zijn denken te veranderen. 

Sinds 2008 richt hij zich op duurzame, relatief kleinschalige, ecologische en meer welzijn dierproductie. Zijn nieuwste project, samen met 3 partners, is Kipster: een revolutionaire pluimveehouderij die eieren en vlees met een hoger welzijn gaat produceren. De druk op het milieu zal minimaal zijn. Kipster wil een voorbeeld zijn voor de rol van dieren in een wereldwijd, duurzaam voedselsysteem. 

Ruud droomt van de tijd dat we helemaal geen dieren meer gebruiken in ons voedselsysteem. Tot die tijd hebben we allemaal de plicht om het dier zoveel mogelijk te respecteren en zo min mogelijk leed te veroorzaken.

Wat een mooi gesprek met Ruud, ik heb veel geleerd over kippenboeren en eieren, maar belangrijker nog over het welzijn van de kippen en waarom hij nog steeds kippenboer is. Dat het wegwerken van reststromen voor hem de enige reden is om iets met kippen te doen. Een innovatieve ondernemer in een wereld die onder druk staat en leert van de wetenschap. Luister naar Ruud en ontdek wat je kunt doen om impact te hebben in je branche.

Laten we beginnen…

Meer over Ruud Zanders:

https://www.linkedin.com/in/ruud-zanders-28a0a532/Www.kipster.nl

Video van het gesprek met Ruud Zanders

https://youtu.be/NGjoigJJ12o

Vandaag het gesprek met Ruud Zanders.

Ruud Zanders is Founding Partner van Kipster. Hij groeide op in een pluimveebedrijf en studeerde economie aan Wageningen Universiteit. Hij had zijn eigen grootschalige pluimveebedrijven. Een persoonlijke crisis bracht hem ertoe zijn denken te veranderen. 

Sinds 2008 richt hij zich op duurzame, relatief kleinschalige, ecologische en meer welzijn dierproductie. Zijn nieuwste project, samen met 3 partners, is Kipster: een revolutionaire pluimveehouderij die eieren en vlees met een hoger welzijn gaat produceren. De druk op het milieu zal minimaal zijn. Kipster wil een voorbeeld zijn voor de rol van dieren in een wereldwijd, duurzaam voedselsysteem. 

Ruud droomt van de tijd dat we helemaal geen dieren meer gebruiken in ons voedselsysteem. Tot die tijd hebben we allemaal de plicht om het dier zoveel mogelijk te respecteren en zo min mogelijk leed te veroorzaken.

Wat een mooi gesprek met Ruud, ik heb veel geleerd over kippenboeren en eieren, maar belangrijker nog over het welzijn van de kippen en waarom hij nog steeds kippenboer is. Dat het wegwerken van reststromen voor hem de enige reden is om iets met kippen te doen. Een innovatieve ondernemer in een wereld die onder druk staat en leert van de wetenschap. Luister naar Ruud en ontdek wat je kunt doen om impact te hebben in je branche.

Laten we beginnen…

Meer over Ruud Zanders:

* https://www.linkedin.com/in/ruud-zanders-28a0a532/

Www.kipster.nl

Juri Hoedemakers won met zijn masterscriptie de scriptieprijs van de Erasmusuniversiteit te Rotterdam. Zijn boek Gezocht: hofnar, is op de uitkomsten van die scriptie gebaseerd. Voor dit boek heeft Joeri via Voordekunst ruim € 8.ooo opgehaald via donaties.

Voor de scriptie heeft hij gekeken naar hoe het reflectievermogen van twintig bestuurders van zorgorganisaties in Nederland kon worden vergroot. Zijn belangrijkste conclusie is dat er altijd iemand anders nodig is om volledig te kunnen reflecteren. In dit onderzoek heeft hij de link gelegd tussen de rollen van de hofnar uit het verleden en een goed reflectievermogen van leiders.

De scriptie zelf heb ik niet gelezen, maar dit boek gaat dieper in op de rollen van de hofnar en legt verbinding met andere modellen. Achter in het boek staan allerlei reflectievragen die je jezelf dagelijks kunt stellen.  

Conclusies:

Er moet altijd expliciet tijd worden genomen of gecreëerd voor reflectie;Reflectie kan alleen worden toegepast op het verleden;Er is een actieve en een passieve reflectie. Actief doe je zelf reflectie, bij passieve reflectie gebruik je hulp voor reflectie.

Op sommige momenten heb ik het gevoel dat er veel dingen zijn toegevoegd die het boek voller maken, maar waardoor ik de kern van het verhaal verloor. Zo beschrijft Juri de zestien rollen van een hofnar, maar er zit overlap in enkele rollen. Juri introduceert daarnaast twee modellen, de Koningscirkel en de Hofnarcirkel. De Koningscirkel is gebaseerd op een bestaand model, waar hij twee elementen aan heeft toegevoegd vanuit zijn visie dat je de reflectie niet zelf kunt.

Bijzonder vind ik dat de hofnar in het verleden één persoon was, die de zestien rollen van Juri vervulde. Maar volgens de bestuurders uit het onderzoek van Juri kan een hofnar vandaag niet meer al die rollen uitvoeren en moeten ze worden uitgevoerd door meerdere personen. Terwijl deze bestuurders ook zeggen dat ze al aan reflectie doen. De kern van het onderzoek gaat over reflectie, maar niet alle rollen van de hofnar hebben met reflectie te maken.

De opzet van het boek en zijn bedrijf Drs. Hofnar is slim in elkaar gezet. De scriptieprijs heeft hij goed gebruikt om de aandacht voor zijn boek verder uit te breiden en zo regelmatig in het nieuws te komen, zoals de eerste hofnar bij AFAS.

Het boek bestaat uit de volgende drie delen:

reflectiede hofnarde hofnar als praktische tool voor reflectie

Wat is reflectie?

In het onderzoek gebruikt Juri het reflectiemodel van Graham Gibbs uit Learning by Doing om uit te leggen waarom reflectie belangrijk is om te leren. Reflectie helpt je om betere besluiten te nemen en betere oordelen te vormen. Juri beschrijft bijvoorbeeld hoe in het leger oefeningen en missies achteraf worden geanalyseerd en beoordeeld. Dit zie je ook terug in het boek Krijgslessen voor managers, #boekencast afl 24, waarin Jaap Jan dieper ingaat op het ontstaan van het Duitse/Pruisische leger.

Als je reflectie ontwijkt dan loop je het risico om slechtere besluiten te nemen. Reflectie is dan ook een belangrijk onderdeel in het besluitenboek dat ik ontwikkelde om je besluitvormingsproces te veranderen.  

Wie vergroot het reflectieve vermogen? 

Juri stelt met zijn onderzoek dat je een ander nodig hebt om je reflectieve vermogen te vergroten. Bijzonder is dat de zorgbestuurders uit het onderzoek allemaal al actief met zelfreflectie bezig waren. Deze bestuurders laten zien dat je ook zelf aan reflectie kunt doen, zoals ik dat zelf ook doe.

Wanneer je bewust ruimte maakt voor reflectie en dat consequent herhaalt, wordt je reflectievermogen vergroot. Juri heeft allemaal verschillende mensen en functies genoemd die je reflectievermogen kunnen vergroten, zoals je kinderen. Kinderen wijzen je op het gedrag dat je vertoont waar ze zelf last van hebben. Juri noemt als een externe adviseur ook een goede vriend. De vraag is natuurlijk of je werkelijk luistert naar de reflectie van deze mensen wanneer je er niet om gevraagd hebt of dat je eerder in de verdediging schiet. 

Op welke manier kun je het reflectieve vermogen vergroten?

Zelf schrijf ik wekelijks een reflectieverslag over mijn hardlopen en mijn werk als scheidsrechter in het voetbal, daarnaast houd ik dagelijks een dankbaarheidsboekje bij, en kijk ik wekelijks terug op de afgelopen week. Het is niet ingewikkeld om dit in je werk in te bouwen en zelf te doen. Wanneer je een extern persoon hiervoor inschakelt werkt dit waarschijnlijk wel beter, zeker voor mensen die moeite hebben met discipline. Ook om een blinde vlek te voorkomen (Johari-venster) is dit handig om te doen.

Voor reflectie is het goed om je kernkwaliteiten te kennen, zegt Juri. In dit deel van het boek noemt hij het kernkwadrantenmodel van Daniel Ofman. Andere manieren zijn intervisie en 360-gradenfeedback.

De zestien rollen van de hofnar

Dit zijn ze dan, de zestien rollen van de hofnar:

EntertainerAdviseur / raadgever – scenariothinkingCriticus – six thinking hats De Bono)SatiricusSpionVertrouwelingBemiddelaar/buffer/schakelFlapuitBeste vriend en maatjeZondebokCoach/leraarOnderhandelaarSfeerbewaarderObserveerder/toezichthouderAllesweter/encyclopedieStatussymbool

Juri koppelt deze rollen aan functies en mensen in het bedrijf rondom leidinggevenden. Telkens weer andere functies, terwijl de hofnar één persoon was die al deze rollen had.

Het verdwijnen van de hofnar

Er wordt hier niet veel verteld over het verdwijnen van de hofnar, het waarom en hoe, maar Juri geeft wel mooie voorbeelden van pogingen die de afgelopen decennia zijn gedaan om de functie weer in te voeren.

Juri concludeert dat er nog steeds behoefte is aan een hofnar.

De hofnar op de werkvloer

In dit hoofstuk heeft Juri het over het praktijkvoorbeeld bij Achmea, waarbij vier leiderspetten worden onderscheiden: de specialist, de leider, de manager en de coach. De meeste leiders hebben in de praktijk maar een beperkt aantal van deze petten. Juri koppelt hier de zestien rollen van de hofnar aan deze petten.

De hofnar als tool voor reflectie

Om de hofnar te laten terugkeren geeft Juri hem een rol in de reflectie binnen het bedrijfsleven. Daarop heeft hij een nieuwe reflectiemodel ontwikkeld met de actieve (Koningscirkel) en de passieve (Hofnarcirkel) variant.

Opvallende lessen uit het boek voor mij:

Reflectie is belangrijk voor goede besluitvorming en ontwikkeling.Hulp zoeken bij reflectie helpt om je eigen blinde vlekken te ontdekken.Met een buddy, mastermind of intervisie roep word je beter in zelfreflectie. Je gaat de vragen van de groep herkennen en gebruiken.Het beroep van de hofnar was niet eenvoudig en gevaarlijk.Wanneer je de koning niet meer aanstaat verlies je de functie.Er moet altijd expliciet tijd worden genomen of gecreëerd voor reflectie.

Boeken die we genoemd hebben

Krijgslessen voor managers #boekencast afl 24 Green On #boekencast afl 44The fearless organization #boekencast afl 12 Dit doen bedrijven die langer leven anders #boekencast afl 1Thinking hats - Edward de BonoTekst De hofnar – Stef Bos

Luister naar deze aflevering

Beluister hier ons gesprek over het boek Gezocht hofnar, ik ben vrij kritisch op de inhoud van het boek en de conclusies die Juri trekt. Luister naar het gesprek met Tom over dit boek en bedenk hoe jij de hofnar kunt inzetten bij reflectie.

In ruim een halfuur delen wij dit boek met jou. Een halfuur met kennis die je tot je neemt terwijl je wandelt, loopt of rijdt, bijvoorbeeld.

Video van deze aflevering

Bekijk ons gesprek op video https://youtu.be/PBQAyWFMew8

https://youtu.be/PBQAyWFMew8

In deze aflevering hebben we het over het boek Gezocht: hofnar. We kijken naar de geschiedenis van de hofnar en wat de rol van de hofnar voor een CEO kan zijn in deze tijd. Reflectie is belangrijk om te leren en voor je ontwikkeling en hulp hierbij inschakelen geeft zicht op de dingen die je zelf ongemerkt doet.

Vandaag het gesprek met Jan-Govert van Gilst.

Straks heeft iedereen iets van Vibers in huis als het aan Jan-Govert ligt. Van Olifantsgras dat groeit op braakliggende gronden maakt zijn bedrijf bioplastic, papier en zelfs beton. Onlangs werd Vibers genomineerd als duurzaamste bedrijf van Nederland.

Olifantsgras wat is het en wat moet je er mee? Waren mijn vragen toen ik het voor het eerst zag. Jan-Govert heeft daar ondertussen een aantal goede ideeën over na veel experimenteren. Het bijzondere is dat hij het gebruikt om CO2 uit de lucht te halen en producten duurzamer te produceren. Hoe? Luister naar het gesprek, want het was super om te leren van zijn experimenten in samenwerkingen. Dat samenwerken met de juiste partners is voor jou mogelijk ook interessant.

Laten we beginnen…

Meer over Jan-Govert van Gilst:

https://www.linkedin.com/in/jan-govert/https://vibers.nlhttps://www.vibersinside.com/

Video van het gesprek met Jan-Govert van Gilst

https://youtu.be/I20AhNny_5Y