Ekonomia i cała reszta

- Patronite: https://patronite.pl/EICR

- Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

- Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ

Amerykańska ambasada opublikowała kilka tygodni temu post na Facebooku, w którym zniechęca Polaków do nielegalnej migracji do USA. Problem w tym, że nasi rodacy nie mają czego tam szukać. Po uwzględnieniu siły nabywczej płaca minimalna w większości stanów jest niższa niż nasza minimalna. W Stanach Zjednoczonych również większy odsetek osób jest dotkniętych ubóstwem, gorzej jest z opieką zdrowotną, jest znacznie więcej bezdomnych oraz niepomiernie więcej osób uzależnionych od substancji psychoaktywnych. USA, choć są krajem fascynującym, to jednocześnie gorszym do życia dla osób biedniejszych.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

- Patronite: https://patronite.pl/EICR

- Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

- Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ

Koszyk inflacyjny to narzędzie, które pozwala Głównemu Urzędowi Statystycznemu szacować zmiany cen towarów i usług. W jaki sposób go się tworzy? Co zawiera koszyk inflacyjny? Jak często jest uaktualniany? Dlaczego niektóre towary się w nim z czasem "rozpychają"? I dlaczego czynsz za wynajem mieszkania to niespełna dwa procent uśrednionych wydatków gospodarstw domowych?

Bibliografia:

Nieoczekiwany spadek miernika inflacji. Przyczyną rewizja „koszyka”?, Krzysztof Kolany, Bankier.pl, https://www.bankier.pl/wiadomosc/Inflacja-w-lutym-2025-okazala-sie-znacznie-nizsza-od-oczekiwan-GUS-zmienil-koszyk-8907636.html

Informacja na temat zmian „koszyka inflacyjnego” w 2025 roku, GUS, https://stat.gov.pl/aktualnosci/informacja-na-temat-zmian-w-zakresie-koszyka-inflacyjnego-w-2025-roku,611,1.html

GUS podał skład koszyka inflacyjnego na 2024 rok, inwestycje.pl, https://inwestycje.pl/gospodarka/gus-podal-sklad-koszyka-inflacyjnego-na-2024-rok/

Dziedzinowe Bazy Wiedzy, GUS, https://dbw.stat.gov.pl/baza-danych

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

- Patronite: https://patronite.pl/EICR

- Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

- Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ

Często słyszy się, że fatalne wskaźniki dzietności w Polsce można byłoby podnieść, jeżeli dostępność mieszkań byłaby wyższa. Sprawa jest co najmniej skomplikowana, ponieważ o wiele wyższe współczynniki dzietności w naszym kraju były notowane w czasach, kiedy mieszkań było znacznie mniej. Kluczowe wydają się więc inne czynniki.

Ostatnio jednak ukazały się badania, które rzucają światło na całą sprawę. Czy więc młodzi chętniej zostają rodzicami, jeśli łatwiej jest im o mieszkania? Tak, ale...

==

Bibliografia:

MAGDALENA PRZYBYLSKA, Liczba mieszkań w Polsce. Jest najlepiej w historii, ale powodów do radości brak, https://bizblog.spidersweb.pl/liczba-mieszkan-w-polsce-jest-najlepiej-w-historii-powodow-do-radosci-brak

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA KRAJU, https://ssgk.stat.gov.pl/Ludnosc.html

Bariery zamierzeń prokreacyjnych, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2023/K_087_23.PDF

Bernardus Van Doornik Dimas Fazio Tarun Ramadorai Jānis Skrastiņš, Housing and fertility, https://cepr.org/voxeu/columns/housing-and-fertility

Adam Suraj, Niska dostępność mieszkań jako przyczyna kryzysu demograficznego? W minimalnym stopniu [BADANIE], https://obserwatorgospodarczy.pl/2025/01/12/niska-dostepnosc-mieszkan-jako-przyczyna-kryzysu-demograficznego-w-minimalnym-stopniu-badanie/

Mateusz Chabros, Ciasnota i mieszkanie z rodzicami obniżają dzietność, https://obserwatorgospodarczy.pl/2024/08/26/ciasnota-i-mieszkanie-z-rodzicami-obnizaja-dzietnosc/

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

- Patronite: https://patronite.pl/EICR

- Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

- Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ

Czy ZUS zbankrutuje? A może już zbankrutował? Jakiej wysokości będziemy mieć emerytury? I dlaczego będą tak niskie? Dlaczego na starość inaczej wydajemy pieniądze? Oraz dlaczego jest już za późno, żeby zreformować system tak, aby większość z dzisiejszych 40-50-latków nie obudziła się na emeryturze z ręką w (ekonomicznym) nocniku? O tym wszystkim Łukasz rozmawia z ekspertką, ekonomistką, członkinią Rady Polityki Pieniężnej, prof. Joanną Tyrowicz.

Bibliografia:

https://grape.org.pl/policy/obnizanie-wieku

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

- Patronite: https://patronite.pl/EICR

- Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

- Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ

Wraz z rosnącymi opłatami za wynajem mieszkań część z nas zastanawia się czy przypadkiem nie powinniśmy wprowadzić regulacji czynszów. Takie rozwiązania istniały lub istnieją w wielu krajach. Jak konkretnie one działają?

Są dwa główne sposoby regulowania opłat za wynajem lokali. Po pierwsze, możemy mieć do czynienia z ograniczeniem wysokości czynszów do określonego poziomu maksymalnego. Po drugie, możemy również regulować dynamikę wzrostu czynszów np. do poziomu inflacji. A czy to się sprawdza?

Cóż, zależy o co dokładnie pytamy. Rzeczywiście dla osób, które zajmują mieszkania, które są objęte polityką regulacja sprawdza się świetnie. Problemem są jednak tak zwane efekty zewnętrzne. Jakie? O tym w odcinku.

==

Bibliografia:

Assessing the evidence on Rent Control from an International Perspective Christine Whitehead and Peter Williams October 2018, https://www.lse.ac.uk/business/consulting/assets/documents/assessing-the-evidence-on-rent-control-from-an-international-perspective.pdf

Niemiecki TK uchylił berlińską ustawę ograniczającą czynsze, https://www.dw.com/pl/niemiecki-tk-uchylił-berlińską-ustawę-ograniczającą-czynsze/a-57213096

Konstantin A. Kholodilin, Rent control effects through the lens of empirical research: An almost complete review of the literature, Journal of Housing Economics, https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1051137724000020

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

- Patronite: https://patronite.pl/EICR

- Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

- Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ

Minister finansów Andrzej Domański co rusz podkreśla, że jego resort nie pracuje nad podatkiem katastralnym. W połowie marca w RMF mówił przy okazji komentowania postulatu, że w Polsce jest wiele osób, które odziedziczyły mieszkania. Kataster jednak, zwłaszcza ten proponowany przez progresywnych komentatorów, czy partię Razem wcale by nie dotknął takich właścicieli nieruchomości. Wspomniane środowiska proponują obciążenie daniną trzecich i kolejnych lokali będących w posiadania jednej osoby.

Jednak żeby podatek spełniał swoją funkcję, na rynku musi być sporo mieszkań, które zostałyby nim objęte. Od niedawna dysponujemy danymi, które pokazują jaką częścią lokali zarządzają najbogatsi rentierzy. Czy więc podatek katastralny mógłby w Polsce zadziałać?

==

Bibliografia:

Agata Jaroszewska, Co dalej z podatkiem katastralnym? Andrzej Domański złożył jasną deklarację, https://biznes.interia.pl/nieruchomosci/news-co-dalej-z-podatkiem-katastralnym-andrzej-domanski-zlozyl-ja,nId,7926306

Podatek od nieruchomości 2025 - stawki maksymalne. 1,19 zł za 1 m2 mieszkania lub domu, 1,38 zł - działki, 34 zł - biura, magazynu, sklepu, https://ksiegowosc.infor.pl/podatki/podatki-osobiste/podatek-od-nieruchomosci/6675679,podatek-od-nieruchomosci-2025-stawki-maksymalne-119-zl-za-1-m2-mieszkania-lub-domu-138-zl-dzialki-34-zl-biura-magazynu-sklepu.html

Kwartalnik mieszkaniowy Raport o sytuacji na rynku mieszkań w II kwartale 2022 roku, https://blog.otodom.pl/wp-content/uploads/2022/07/Polityka-Insight-i-Otodom-Kwartalnik-mieszkaniowy-Q2_2022.pdf

Agata Kołodziej, Ilu Polaków żyje z najmu mieszkań? Mamy dane, https://bizblog.spidersweb.pl/ilu-polakow-zyje-z-najmu-mieszkan-mamy-dane

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

- Patronite: https://patronite.pl/EICR

- Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

- Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ

W 2024 roku względem roku 2023 realne pensje Polaków wzrosły o 9,5 proc. "Realne" czyli z poprawką na inflację. To historyczny rekord - nigdy wcześniej nasze płace nie rosły tak szybko.

My tymczasem przyjrzeliśmy się dłuższemu trendowi, a mianowicie, co działo się z naszymi wypłatami w ciągu ostatnich 20 lat. Średnio, już po poprawce na wzrost cen towarów i usług, siła nabywcza naszych portfeli wzrosła niemal dwukrotnie. Były jednak grupy, które zyskały znacznie, znacznie więcej. Wśród nich znalazły się osoby do 24 roku życia.

==

Bibliografia:

Wskaźnik rocznych przeciętnych miesięcznych wynagrodzeń realnych brutto w gospodarce narodowej od 1989 roku, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/pracujacy-zatrudnieni-wynagrodzenia-koszty-pracy/wskaznik-rocznych-przecietnych-miesiecznych-wynagrodzen-realnych-brutto-w-gospodarce-narodowej-od-1989-roku,25,1.html

Stopa bezrobocia młodych, https://rynekpracy.org/statystyki/stopa-bezrobocia-mlodych/

Minimalne wynagrodzenie za pracę od 2003 r., https://www.zus.pl/baza-wiedzy/skladki-wskazniki-odsetki/wskazniki/minimalne-wynagrodzenie-za-prace-od-2003-r

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

- Patronite: https://patronite.pl/EICR

- Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

- Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ

Donald Trump stwierdził, że "cło to najpiękniejsze słowo w słowniku". Po objęciu urzędu pokazał, że to nie były żarty. Obłożył cłami produkty z Chin – pierwotnie 10%, następnie podwyższył je do 20% dla większości produktów. Amerykańska administracja nałożyła też 25% cła na produkty z Kanady, Meksyku i Unii Europejskiej. Trump to wprowadza, to znów wycofuje się z pomysłów nałożenia dodatkowych danin na import towarów z innych krajów.

Bez względu na to jak ostatecznie ukształtuje się polityka celna mocarstwa zza oceanu przyglądamy się temu jakie będą skutki takich rozwiązań dla samych Stanów Zjednoczonych, Europy i Polski.

Zastanawiamy się również na tym, czy Donald Trump może zrealizować cele swojej polityki gospodarczej za pomocą ceł. Cóż - prawdopodobnie nie. Ale za to przyczyni się do likwidacji setek tysięcy miejsc pracy w USA, obniży wiarygodność swojego kraju jako partnera handlowego oraz zmniejszy dynamikę jego PKB.

Bibliografia:

Biuro Analiz Ekonomicznych Departamentu Handlu Stanów Zjednoczonych, https://www.bea.gov/data/intl-trade-investment

Handel UE-USA: jak cła mogą wpłynąć na Europę, Parlament Europejski, https://www.europarl.europa.eu/topics/pl/article/20250210STO26801/handel-ue-usa-jak-cla-moga-wplynac-na-europe

Trump Tariffs: Tracking the Economic Impact of the Trump Trade War, Tax Foundation, https://taxfoundation.org/research/all/federal/trump-tariffs-trade-war/

Eurostat, dane o handlu zagranicznym, https://ec.europa.eu/eurostat/web/international-trade-in-goods/database

Czy USA straci na cłach? – Wojciech Paczos w TVN 24 BiS, Dobrobyt na pokolenia, https://napokolenia.pl/czy-usa-straci-na-clach-wojciech-paczos-w-tvn-24-bis/?fbclid=IwY2xjawI2eBxleHRuA2FlbQIxMQABHR9T4Pcp1p0X-jGSIZkluupeC0hp0STsljU1qfTGFvCcIiKkRA27sM0wUw_aem_Riyj0UxqBxew8zixMs9gaQ

A tariffic mystery? How Trump’s trade policies could impact the EU, Euractive, https://www.euractiv.com/section/economy-jobs/news/a-tariffic-mystery-how-trumps-trade-policies-could-impact-the-eu/

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

- Patronite: https://patronite.pl/EICR

- Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

- Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ

Natalia Kołc, prezeska okręgu gdańskiego oraz członkini rady krajowej Nowej Nadziei (Nowa Nadzieja wchodzi w skład Konfederacji), stwierdziła na X, że jej znajomi mają po 2-3 mieszkania. I zarobili na nie dzięki "setkom wyrzeczeń lub wyjazdom za granicę". Była to odpowiedź na propozycję wprowadzenia podatku katastralnego. "Nie ma mojej zgody na karanie ludzi pracujących" - pisała w kontekście proponowanego rozwiązania.

Staramy się rozpakować tę opowieść. Czy naprawdę da się zarobić na 2-3 mieszkania na zmywaku? Czy podatki są karą? I czy podatek katastralny odmieniłby oblicze polskiego rynku mieszkaniowego?

==

Bibliografia:

National Minimum Wage and National Living Wage - rates and overview National Minimum Wage: previous rates, https://www.nibusinessinfo.co.uk/content/national-minimum-wage-previous-rates

Przeciętne wynagrodzenie od 1950 r., https://www.zus.pl/baza-wiedzy/skladki-wskazniki-odsetki/wskazniki/przecietne-wynagrodzenie-w-latach

National Minimum Wage and tips, https://www.visitbritain.org/business-advice/pink-book/national-minimum-wage-and-tips

Minimalne wynagrodzenie za pracę od 2003, https://www.zus.pl/baza-wiedzy/skladki-wskazniki-odsetki/wskazniki/minimalne-wynagrodzenie-za-prace-od-2003-r

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

- Patronite: https://patronite.pl/EICR

- Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

- Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ

W Polsce od lat, choć bardzo niemrawo, rosną nakłady na publiczną ochronę zdrowia. Według Eurostatu w 2013 roku był one równe 4,44 proc. PKB, a w 2022 było to już 4,70 proc. Dodatkowo na przestrzeni ostatniej dekady naprawdę zauważalnie wzrosła liczba praktykujących lekarzy na 100 tys. mieszkańców. Mamy do czynienia również z pełzającą komercjalizacją ochrony zdrowia, co teoretycznie powinno odciążać publiczny jej filar, przynajmniej jeśli chodzi o mniej skomplikowane procedury.

Jednocześnie od lat widoczne jest wydłużanie się kolejek do lekarzy specjalistów. To jeden z niewielu w naszym kraju parametrów życia społeczno-gospodarczego, gdzie od lat widać systematyczne pogarszanie się wyników. O co więc chodzi? Staramy się odpowiedzieć na to pytanie.

==

Bibliografia:

Opinie na temat funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2021/K_125_21.PDF

Zdrowie i zachowania prozdrowotne Polaków, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2024/K_089_24.PDF

Korzystanie ze świadczeń i ubezpieczeń zdrowotnych, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2023/K_101_23.PDF

Physicians and physiotherapists in the EU: how many? https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20230818-1

Healthcare personnel statistics - physicians https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Healthcare_personnel_statistics_-_physicians

Ochrona zdrowia w Polsce Potencjał wzrostu i szanse dla inwestorów, https://www.strategyand.pwc.com/pl/pl/publikacje/2024/ochrona-zdrowia-w-polsce-potencjal-wzrostu-i-szanse-dla-inwestorow.html

Raport OECD: Polska na tle innych krajów, https://www.termedia.pl/mz/Raport-OECD-Polska-na-tle-innych-krajow,53744.html

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.