Faggudu e ɓamtaare Afrik

Faggudu e ɓamtaare Afrik, hannde, en njewtan e dow ɗii luumooji/jeereeji cumooji wakkati fuu e ley leyɗe men ɗee. Ana taykaa e laabi keewɗi cumuuji ana ngaɗa e jeereeji keewɗi Afrik. E ko ɓooya tan en tinii ko waɗi Mali, cumu ngoo luumo Madina Coura. Fadde ɗum, cumuuji ngaɗii e jeereeji Conakry to Guinée, goɗɗi to Burkina e Cote d'Ivoire e nokkuuje keewɗe goɗɗe. Miɗon jaɓɓii Cherif Mohamed Abdallah Haidara hooreejo GOHA International, ndee waalde gollirante en jawdi. Immoraade Mali, miɗo jaɓɓii Bassirou Coulibaly e Imam Kane yeeyooɓe e ley luumo Madina Coura.

Faggudu e ɓamtaare Afrik Hannde, nawi en ko to Welingara. Ngoo wuro ko falnde jogiinde ndee innde wootere e nder diiwaan Kolda. Miɗo jaɓɓii Demba Mballo, oo ɓii diiwaan oo, caggal duuɓi 23 yah-ngarta hakkunde France e Kolda, jooni ko o jooɗiiɗo e nder leydi makko. Caggal nde o udditi jannginirdu, Demba Mballo udditii jippinirdu hoɓɓe. E bi’ol makko moni kala ina waawi gollude ɗoo e nder leyɗe Afrik ɗee. Hono ngoo miijo heɓira ? Tiiɗallaaji heɗi Demba Mballo heɓi ? Ko e ɗum njeewtaten e oo taskaram.

Tedduuɓe heɗiiɓe rfi fulfulde, on calminaama. Bisimilla mon e yeewtere Faggudu e Ɓamtaare Afrik, hannde yeewtere nde ina nawra en to Mali. So on ciftori e ɗii dumunnaaji ɓennuɗi fof, njannguuji limlimtiinɗi mbaɗi faade e entreprisaaji Mali, ɗum waɗi ko bannge hirnaage leydi ndii e nder ɗii lebbi ɗiɗi paltiiɗe. Yanti hen kadi, ɓee kuliyankooɓe JNIM hollitnooɓe wadde
ɗiin njannguuji, ina mbaɗa kadi njannguuji faade lappi mobilaaji naawooji carburant e nder Mali. Ɓee kuliyankooɓe kolliti woni anniya maɓɓe ko wadde uddere fagguduyankoore faade e Mali. E nder ɗum holko ɗii njannguuji mbawi battinde to bannge faggudu. Koɗo men e ndee yeewtere ko Yaya Barry, fagguduyanke. Tedduɓe, bisimilla mon e ndee yeewtere.

Tedduɓe heɗiiɓe rfi fulfulde, onoon e jam. Oon calminaama, oon njettaama kala ɗo mbaawuɗon taweede e heɗaade e oo wakkati, ndee yewtere, Faggudu e ɓamtaare Afrik. Hannde yewtere nde ana fawii e dow tiiɗallaaji, ɗi ɓee ñakuɓe, njogii e golleeji mum en. Dema e marol. E timmooɗe hitaande ƴaɓɓiinde nde, hawriinde waɗii e ley Welingara, remooɓe, waylooɓe ndemaandi e marooɓe fuu tawaama. Kamɓe handicape en duu, ɓe tawaama. Ɓe kollii gollal maɓɓe, ɓe ngoytiki duu tiiɗallaaji, ɗi ɓe njogi. Nii woni yewtere nde, bisimilla moon!

Tedduɓe heɗiiɓe rfi fulfulde on calminaama, oon njettaama nokku kala ɗo mbaawuɗon taweede e heɗaade e oo wakkati, ndee yewtere, Faggudu e ɓamtaare Afrik.
No woowiri nii e timmooɗe lewru fuu, en ndokkan rewɓe konngol. Rewɓe jogiiɓe gollirɗe, gollanooɓe ko'e mum. Ɓe njewtana en e dow golleeji maɓɓe ɗii. Tiiɗallaaji ɗi ɓe gondi  e nafoore wonnde mum. Faa e yottaade yelaa mo ɓe njogii janngo e janngo. En njaɓɓoto hannde Fatoumata BAH ɓurɗo lollirde Fatoumata Bah "Poetesse". Oo debbo, ɓii Guinee yo ñootoowo habaya kadi, jannginoowo ñootugol e nokkuuje keewɗe e nder Guinee. Nii woni leloodi yewtere ndee, bisimilla moon !

Tedduɓe heɗiiɓe rfi fulfulde, onoon e jam. Oon calminaama, oon njettaama kala ɗo
mbaawuɗon taweede e heɗaade e oo wakkati, ndee yewtere, Faggudu e ɓamtaare Afrik.
Hannde en njewtan e dow tiiɗallaaji ɗi remooɓe keewi heɓude e ley leyɗe menɗe. Ɗum woni
tiiɗalla waawude yeeyude ko remi. Ɗoo Sénégal e ɗum tayke e nokkuuje keewɗe, ko sakitii
waddude haala ko, yo remooɓe gerte/tigaaje. To Kuduwaar, remooɓe Cacao, to Guinée
Bissau remooɓe kajuuje. Hono majjum ana heewi e ley leyɗe ɗe.
 

Ko saboto ɗii tiiɗallaaji hitaande fuu ? Ko haani waɗeede faa ɗum waasa waɗude ? Torraaji heɗi ngonani heen laamu

ngu e remooɓe ɓe e banngal faggudu ? Miin njaɓɓiki Sidi Ba jom konngol CNCR (Conseil

National de Concertation et de Coopération des Ruraux)

Nii woni yewtere nde, bisimilla moon!

Tedduɓe heɗiiɓe rfi fulfulde, onoon e jam. Oon calminaama, oon njettaama kala ɗo mbaawuɗon taweede e heɗaade e oo wakkati, ndee yewtere, Faggudu e ɓamtaare Afrik. E yewtere mennde hannde duu en keddoto e ley oo departema Welingara, toon to hawriinde hakkunde remooɓe, marooɓe e waylooɓe ndemaandi waɗi e timmooɗe hitaande 2025
ƴaɓɓiinde nde. E majjum, won wadduɓe hollude masinaaji demooji e dabareeji kesi bawuɗi wallude ndema e waɗeede e wakkati fuu e ley hitaande. Miin njewtidii e Lasana Diaby, dunke ngal golla ko mbaawɗen noddirde ndema kesa, naa ndema e alhaali keso. Nii woni yewtere nde, bisimilla moon ! Abdoulaye DICKO

Hannde, en njahan Welingara, ngoo wuro yo laamorde departema jogiiɗo ndee innde wo’etere e ley diiwal Kolda. Hakkunde 27 e 29 lewru sappo e ɗiɗoɓordu ƴaɓɓiindu ndu, ɗum woni hitaande 2025, hawriinde mawnde waɗi toon noddiraande SIAVEL. Hawriinde, nde remooɓe, marooɓe e waylooɓe ndeemaandi fuu tawaa e muuɗum. Ɓe Sénégal, Gambie e Guinée Bissau. Immaaɗe ɗe yo wallude ndema, marol/ngaynaaka e waylude ndemaandi.

Toɓɓere nde, « waylugol ndemaandi yo taaɓande e wallude ɓamtaare ».

Abdoulaye Dicko

Leyɗe keewɗe ana kani yaltude yoga e ndemaandi mum, naa ɓiɓɓe leɗɗe. Mali haɗii jaltol
kaareeji, gerte/tigaaje e mene. Burkina Faso hono noon e tawtude Soja, ɗoo Senegaal, ko
háɗaa kerteɗe njalta. E wii ardiiɓe ɗee leyɗe immaaɗe mum fuu, yo wallude yalla ɗee kulle
ana keddoo e heɓeede e leyɗe ɗe. Kasen, wallude isinaaji gooduɗi ɗi e heɓude no ngolliri.
Fayi so tawii won e ɓiɓɓe ɗee leyɗe yettuɓe ɗii dabareeji. Heewɓe woɓɓe duu ana kolli mette.
Nde wonno, e wii maɓɓe, torraaji ana ngoodi heen. Miin njewtidii e heewɓe e maɓɓe. Winndande Abdulaay Dikko

Hannde en njeewtan e dow tiiɗallaaji tayketeeɗi  ɗi kompañiiji laaɗe wiirooje woodaaɗi e nder Afrik. No jeyaa e ko taykaa, ɗee gollirɗe wakkati fuu eɗe tawdee e tiiɗalla. Ko yontinta (saabotoo) faa yoga e majje udda. Holko woni sabaabu ɗii tiiɗallaaji ? Holɗum waawi waɗeede faa ɗee caɗeele ŋotta ? Holɗum jaati waawi laataade darnde ardiiɓe leyɗe ɗee e jogola lobbo ɗee gollirɗe e yaarugol majje yeeso. En njaɓɓoto Abdoul Kadiri Diallo, oo ingénieur dunke kala ko háɓɓodii e laanaaji diwooji.