Focus op Wetenschap

Op welke manieren komen vluchtelingen op hun reis in contact met mensensmokkel en mensenhandel? Dat onderzoekt Conny Rijken. Ze is hoogleraar Human trafficking and globalization aan de Universiteit Tilburg en sprak afgelopen vrijdag haar oratie uit. In Nieuws en Co vertelt Rijken wat er bekend is over de manieren waarop vluchtelingen tijdens hun reis in aanraking komen met mensensmokkelaars en -handelaren. Migranten hebben vaak niet meer bij zich dan de kleren aan hun lijf en wat kleingeld. Vrienden en familie zijn niet in de buurt om te helpen. Dat brengt ze in een kwetsbare positie waarin ze vaak worden uitgebuit.

Twee wereldprimeurs deze week op het gebied van genetische therapie. In China is voor het eerst een longkankerpatiënt behandeld met cellen die bewerkt zijn met de CRISPR–techniek. Ondertussen zijn Amerikaanse onderzoekers erin geslaagd om met diezelfde nieuwe techniek blinde ratten hun zicht terug te geven. Er is veel mogelijk met CRISPR, maar wat is het? Wij spraken erover met Hidde Haisma, hoogleraar farmaceutische genmodulatie aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Vanmorgen maakte het RIVM bekend 2 miljoen euro extra uit te trekken voor het Rijksvaccinatieprogramma. Het instituut gaat het geld onder meer gebruiken voor extra scholing voor jeugdartsen én om meer tijd vrij te maken voor gesprekken met ouders. Jeugdartsen krijgen namelijk steeds meer vragen over het nut en de risico's van vaccins. Wij praten over vaccinatievragen en -fabels met Henrike ter Horst, jeugdarts bij GGD Gelderland-Midden.

Als muizen er lucht van krijgen dat een ándere muis pijn heeft, voelt hij of zij die pijn óók. Blijkt uit onderzoek van de Amerikaanse Universiteit van Portland. Dat pijn besmettelijk is bij mensen is al even bekend. Kris Vissers, hoogleraar Pijn en palliatieve geneeskunde van het Radboud UMC vertelt over het onderzoek, hij is er zelf niet bij betrokken maar doet ook onderzoek naar pijn. We weten dat pijn besmettelijk is bij mensen. Waarom wordt dit dan nog een keer bij muizen onderzocht?

Met de beste bedoelingen maken westerse ontwerpers producten voor mensen in bijvoorbeeld Zuidelijk Afrika, India en Bangladesh. Maar een deel van die producten faalt door culturele verschillen. Industrieel ontwerper Annemarie Mink promoveerde afgelopen vrijdag aan de Technische Universiteit Delft en ontwikkelde een nieuwe methode voor het ontwerpproces.

De CO2-uitstoot is voor het derde jaar op rij nagenoeg stabiel, blijkt uit onderzoek. Tegelijkertijd is 2016 waarschijnlijk wereldwijd het warmste jaar ooit gemeten. Hoe zijn die twee feiten met elkaar te rijmen? Wij spraken erover met Rik Leemans, hoogleraar milieusysteemanalyse aan de Wageningen Universiteit.

Een wereldprimeur: het is hoogleraar neurowetenschappen Nick Ramsey van het Universitair Medisch Centrum Utrecht gelukt om in de hersenen van een verlamde patiënt een ‘breincomputer’ in te bouwen. Daarmee krijgen patiënten met het locked-in syndroom hun stem terug. Ramsey vertelt over zijn nieuwe techniek en de betekenis daarvan voor de wetenschap en voor patiënten.

Eetbare inkt, led-lampen die werken zoals vuurvliegjes en keverachtige drones. Wetenschappers en ontwerpers halen al tijden inspiratie uit de natuur. Toch staat het vakgebied ‘biomimicry’ nog in de kinderschoenen, stelt Codrin Kruijne. Hij is een van de initiatiefnemers van het eerste grote Europese biomimicry-congres dat dit weekend in Utrecht plaatsvindt en hij was betrokken bij de ontwikkeling van de masteropleiding ‘Bio Inspired Innovation’, die in september van start is gegaan.

Waar komen de belletjes in een glas champagne vandaan? En hoe komt het dat er een kleine letter ‘i’ ontstaat als een druppel in het water valt? Bij Michel Versluis, hoogleraar fysische en medische akoestiek aan de Universiteit Twente, is fascinatie voor druppels en bellen uitgegroeid tot een levenswerk. Versluis ontdekte hoe de pistoolgarnaal zijn prooien en vijanden doodschiet, gebruikt imploderende bellen om medicijnen op de juiste plek te krijgen en onderzoekt hoe je druppeltjes in de lucht kunt laten fuseren.

Net als wij mensen hebben apen ook emoties. Ze kunnen eenzaam zijn, of verdrietig, of zelfs depressief. Dit geldt ook voor de bewoners van de Apenheul. Tijdens de lange donkere winter is de Apenheul gesloten voor publiek. En om de apen dan levendig te houden, krijgen ze bezigheidstherapie. We gaan luisteren naar het werk van Ingrid Schouw. Zij verzorgt in de doodshoofdaapjes in de Apenheul en Marc-Robin Visscher zocht haar op.