Focus op Wetenschap

Microbioloog Dries Budding heeft een supersnelle bacterietest ontwikkeld. Daarmee kun je binnen vijf uur weten welke bacteriën er bijvoorbeeld onder je oksel zitten. Daarmee worden de bekende kweekjes grotendeels overbodig. We stuurden ons eigen proefkonijn Marc-Robin Visscher naar het laboratorium.

George W. Bush beperkte de mogelijkheden voor stamcelonderzoek, terwijl Bill Clinton in 2000 hoogst persoonlijk bekend maakte dat het menselijk genoom was ontrafeld. Wat betekent de uitslag van de Amerikaanse presidentsverkiezingen voor de wetenschap? Met andere woorden: wat zullen Hillary Clinton en Donald Trump met de Amerikaanse wetenschap doen? Wij spraken erover met Sara Polak, universitair docent Amerikaanse cultuur en letterkunde aan de Universiteit Leiden.

De Radboud Universiteit Nijmegen heeft een primeur. Marjet Derks is daar aangesteld als eerste vrouwelijke hoogleraar sportgeschiedenis van Nederland. Ze onderzoekt wat de sportgeschiedenis ons kan leren over maatschappelijke thema’s zoals racisme, nationalisme en emancipatie.

Hillary Clinton mag dan opnieuw geteisterd worden door haar e-mail-verleden. Volgens Belgisch hoogleraar Amerikaanse politiek, politieke economie en internationale relaties Bart Kerremans (KU Leuven) zit ze voorlopig (met de nadruk op voorlopig) nog altijd stevig in het zadel om Donald Trump van het presidentschap af te houden.

En toch. Wat deze presidentsverkiezingen vooral duidelijk hebben gemaakt is dat de ontevredenheid over het Amerikaanse politieke systeem groot is bij grote groepen burgers. Die gaan ook na 8 november niet zomaar van gedachten veranderen. Waarom zijn deze mensen toch zo kwaad op het politieke establishment? En, hoe groot zijn de gelijkenissen met ontevreden Nederlandse en Europese kiezers?

Van wie zijn de pleintjes in de Amsterdamse stadswijken? Van de jongeren die er van oudsher voetballen of hangen, of van de nieuwe bewoners die geen zin hebben in de overlast die dat soms geeft. En hoe kun je het gebruik van zo'n plein dan als gemeente beïnvloeden? Het is een belangrijke vraag omdat in de oude stadswijken steeds vaker hogeropgeleide mensen met meer geld komen te wonen. Döske van der Wilk deed onderzoek naar dit fenomeen, waarop ze morgen aan de Universiteit van Amsterdam promoveert. Jeroen de Jager ging met haar naar het gebied waar ze haar onderzoek uitvoerede, in Amsterdam Oost.

De Amerikaanse presidentskandidaten Trump en Clinton gunnen elkaar het licht in de ogen niet, dat is wel duidelijk geworden de afgelopen maanden. Uit onderzoek blijkt nu dat ook de democratische en republikeinse kíezers elkaar wantrouwen. Wij spraken erover met Paul van Lange, hoogleraar sociale psychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

Op de Wageningen Universiteit ontwikkelen ze een 'in vitro verteringsmodel' - in gewone mensentaal noemen we dat een poepmachine! En daar doen ze onderzoek mee naar de vertering van eiwitten. Die zijn essentieel voor de mens en dus ook voor de voedselproductie. Marc-Robin Visscher verdiepte zich in de wondere wereld van peptiden en aminozuren die worden bestudeerd in dit systeem door Harry Wichers, hoogleraar Immuunmodulatie door voedsel. Meer over dit verteringsmodel kunt u aanstaande donderdag op televisie zien, om half 8 bij De Kennis van Nu op NPO 2.

Utrechtse onderzoekers bedachten een heel ander model om het beschikbare geld voor wetenschappelijk onderzoek te verdelen. Daarvoor vroegen ze een aantal dwarse denkers: waar willen jullie op afgerekend worden? Dat bleek een combinatie van waardevolle wetenschappelijke publicaties en wat hun onderzoek oplevert voor de patiënt en het onderwijs. Initiatiefnemer Frank Miedema, decaan en vicevoorzitter van de Raad van Bestuur van het UMC Utrecht, vertelt in Nieuws en Co hoe dit systeem gaat werken.Frank Miedema en stafadviseur Renze Benedictus publiceerden hun plannen in het wetenschappelijke tijdschrift Nature

Volwassenen kijken anders naar schilderijen dan kinderen. Daar waar volwassenen een naakte vrouw opvalt, zien kinderen een groene draak in abstracte boomwortels. Verslaggever Maino Remmers gaat naar het Van Gogh Museum. Daar laten hoogleraar Jan Theeuwes en onderzoeker Berno Bucker zien hoe je met een eyetracker de oogbewegingen van kunstkijkers kunt volgen. Marthe de Vet van het Van Gogh Museum vertelt wat ze leert van hun onderzoek.

Het is bal in de Europese Unie. De Brexit wordt een feit, er wordt met argusogen naar de ontwikkelingen in Rusland en Turkije gekeken en ondertussen staan de partijprogramma’s in Nederland vol van nationalistische retoriek. Hoe moet het verder met Europa en haar Unie?

De bange burgers willen vrijheid en veiligheid, maar realiseren zich niet dat de grenzen sluiten daarvoor de oplossing niet is. Tegelijkertijd weet de nationale politicus ook niet meer wat zich in Brussel afspeelt. De internationale ambtenaar is de lachende derde. Hoogleraar International Governance Kutsal Yesilkagit is te gast bij Karin van den Boogaert om uit te leggen hoe grondig we moeten verbouwen aan ‘Villa Europa’.