Ganj e Hozour Programs

برنامه شماره ۱۷۱ گنج حضوراجرا: پرویز شهبازیتمامی اشعار برنامه ،PDFمولوی، دیوان شمس، شماره ۱۹۵۴عیش‌هاتان نوش بادا هر زمان ای عاشقانوز شما کان شکر باد این جهان ای عاشقاننوش و جوش عاشقان تا عرش و تا کرسی رسیدبرگذشت از عرش و فرش این کاروان ای عاشقاناز لب دریا چه گویم لب ندارد بحر جانبرفزوده‌ست از مکان و لامکان ای عاشقانما مثال موج‌ها اندر قیام و در سجودتا بدید آید نشان از بی‌نشان ای عاشقانگر کسی پرسد کیانید ای سراندازان شماهین بگوییدش که جان جان جان ای عاشقانگر کسی غواص نبود بحر جان بخشنده استکو همی‌بخشد گهرها رایگان ای عاشقاناین چنین شد وان چنان شد خلق را در حقه کردبازرستیم از چنین و از چنان ای عاشقانما رمیت اذ رمیت از شکارستان غیبمی جهاند تیرهای بی‌کمان ای عاشقانچون ز جست و جوی دل نومید گشتم آمدمخفته دیدم دل ستان با دلستان ای عاشقانگفتم ای دل خوش گزیدی دل بخندید و بگفتگل ستاند گل ستان از گلستان ای عاشقانزیر پای من گل است و زیر پاهاشان گل استچون بکوبم پا میان منکران ای عاشقانخرما آن دم که از مستی جانان جان مامی نداند آسمان از ریسمان ای عاشقانطرفه دریایی معلق آمد این دریای عشقنی به زیر و نی به بالا نی میان ای عاشقانتا بدید آمد شعاع شمس تبریزی ز شرقجان مطلق شد زمین و آسمان ای عاشقان مولوی، مثنوی، دفتر ششم، سطر ۴۴۴۹جوحی هر سالی ز درویشی به فنرو بزن کردی کای دلخواه زنچون سلاحت هست رو صیدی بگیرتا بدوشانیم از صید تو شیرقوس ابرو تیر غمزه دام کیدبهر چه دادت خدا از بهر صیدرو پی مرغی شگرفی دام نهدانه بنما لیک در خوردش مدهکام بنما و کن او را تلخ‌کامکی خورد دانه چو شد در حبس دامشد زن او نزد قاضی در گلهکه مرا افغان ز شوی ده‌دلهقصه کوته کن که قاضی شد شکاراز مقال و از جمال آن نگارگفت اندر محکمه‌ست این غلغلهمن نتوانم فهم کردن این گلهگر به خلوت آیی ای سرو سهیاز ستم‌کاری شو شرحم دهیگفت قاضی ای صنم معمول چیستگفت خانهٔ این کنیزک بس تهیستخصم در ده رفت و حارس نیز نیستبهر خلوت سخت نیکو مسکنیستزن دو شمع و نقل مجلس راست کردگفت ما مستیم بی این آب‌خورداندر آن دم جوحی آمد در بزدجست قاضی مهربی تا در خزدغیر صندوقی ندید او خلوتیرفت در صندوق از خوف آن فتیاندر آمد جوحی و گفت ای حریفاتی وبالم در ربیع و در خریفمن چه دارم که فداات نیست آنکه ز من فریاد داری هر زمانمن چه دارم غیر آن صندوق کانهست مایهٔ تهمت و پایهٔ گمانخلق پندارند زر دارم درونداد واگیرند از من زین ظنونمن برم صندوق را فردا به کوپس بسوزم در میان چارسوتا ببیند مؤمن و گبر و جهودکه درین صندوق جز لعنت نبودگفت زن هی در گذر ای مرد ازینخورد سوگند او که نکنم جز چنینعاشقی کو در غم معشوق رفتگر چه بیرونست در صندوق رفتعمر در صندوق برد از اندهانجز که صندوقی نبیند از جهانآن سری که نیست فوق آسماناز هوس او را در آن صندوق داناین سخن پایان ندارد قاضیشگفت ای حمال و ای صندوق‌کشاز من آگه کن درون محکمهنایبم را زودتر با این همهتا خرد این را به زر زین بی‌خردهم‌چنین بسته به خانهٔ ما برداز هزاران یک کسی خوش‌منظرستکه بداند کو به صندوق اندرستآنک هرگز روز نیکو خود ندیداو درین ادبار کی خواهد طپیدیا به طفلی در اسیری اوفتادیا خود از اول ز مادر بنده زادذوق آزادی ندیده جان اوهست صندوق صور میدان اودایما محبوس عقلش در صوراز قفس اندر قفس دارد گذرمنفذش نه از قفس سوی عُلادر قفس‌ها می‌رود از جا به جافُرجه صندوق نَو نَو مُسْکِرستدر نیابد کو به صندوق اندرستگر نشد غره بدین صندوق‌هاهم‌چو قاضی جوید اطلاق و رهانایب آمد گفت صندوقت به چندگفت نهصد بیشتر زر می‌دهندمن نمی‌آیم فروتر از هزارگر خریداری گشا کیسه بیارگفت شرمی دار ای کوته‌نمدقیمت صندوق خود پیدا بودگفت بی‌ریت شری خود فاسدیستبیع ما زیر گلیم این راست نیستبر گشایم گر نمی‌ارزد مخرتا نباشد بر تو حیفی ای پدرماجرا بسیار شد در من یزیدداد صد دینار و آن از وی خریدهر دمی صندوقیی ای بدپسندهاتفان و غیبیانت می‌خرندبعد سالی باز جوحی از محنرو به زن کرد و بگفت ای چست زنآن وظیفهٔ پار را تجدید کنپیش قاضی از گلهٔ من گو سخنزن بر قاضی در آمد با زنانمر زنی را کرد آن زن ترجمانتا بنشناسد ز گفتن قاضیشیاد ناید از بلای ماضیشهست فتنه غمرهٔ غماز زنلیک آن صدتو شود ز آواز زنگفت قاضی رو تو خصمت را بیارتا دهم کار ترا با او قرارجوحی آمد قاضیش نشناخت زودکو به وقت لقیه در صندوق بودزو شنیده بود آواز از بروندر شری و بیع و در نقص و فزونگفت نفقهٔ زن چرا ندهی تمامگفت از جان شرع را هستم غلاملیک اگر میرم ندارم من کفنمفلس این لعبم و شش پنج زنزین سخن قاضی مگر بشناختشیاد آورد آن دغل وان باختشگفت آن شش پنج با من باختیپار اندر شش درم انداختینوبت من رفت امسال آن قماربا دگر کس باز دست از من بدار

برنامه شماره ۱۵۰ گنج حضوراجرا: پرویز شهبازیPDF ،تمامی اشعار این برنامهمولوی، دیوان شمس، شماره ۸۰۱عشرتی هست در این گوشه غنیمت داریددولتی هست حریفان سر دولت خاریدچو شکر یک دل و آغشته این شیر شویدکه ظریفید و لطیفید و نکومقداریددانه چیدن چه مروت بود آخر مکنیدکه امیران دو صد خرمن و صد انباریدبا چنین لاله رخان روح چرا نفزاییددر چنین معصره‌ای غوره چرا افشاریددست در دامن همچون گل و ریحانش زنیدنه که پرورده و بسرشته آن گلزاریدرنگ دیدیت بسی جان و حیاتیش نبودمه خوبان مرا از چه چنین پنداریدچون ره خانه ندانید که زاده وصلیدچون سره و قلب ندانید کز این بازاریدفخر مصرید چو یوسف هله تعبیر کنیدچو لب نوش وفا جمله شکر می‌کاریدملکانید و ملک زاده ز آغاز و سرشتگر چه امروز گدایانه چنین می‌زاریدساقیان باده به کف گوش شما می‌پیچندگرد خمخانه برآیید اگر خماریدهمه صیاد هنر گشته پی بی‌عیبیهمه عیبید چو در مجلس جان هشیاریدشمس تبریز درآمد به عیان عذر نمانددیده روح طلب را به رخش بسپاریدمولوی، مثنوی، دفتر دوم، سطر ۱۳۸۶(قسمت چهارم)این چنین ذاالنون مصری را فتادکاندرو شور و جنونی نو بزادشور چندان شد که تا فوق فلکمی‌رسید از وی جگرها را نمکهین منه تو شور خود ای شوره‌خاکپهلوی شور خداوندان پاکخلق را تاب جنون او نبودآتش او ریشهاشان می‌ربودچونک در ریش عوام آتش فتادبند کردندش به زندانی نهادنیست امکان واکشیدن این لگامگرچه زین ره تنگ می‌آیند عامدیده این شاهان ز عامه خوف جانکین گره کورند و شاهان بی‌نشانچونک حکم اندر کف رندان بودلاجرم ذاالنون در زندان بودیکسواره می‌رود شاه عظیمدر کف طفلان چنین در یتیمدر چه دریا نهان در قطره‌ایآفتابی مخفی اندر ذره‌ایآفتابی خویش را ذره نمودواندک اندک روی خود را بر گشودجملهٔ ذرات در وی محو شدعالم از وی مست گشت و صحو شدچون قلم در دست غداری بودبی گمان منصور بر داری بودچون سفیهان‌راست این کار و کیالازم آمد یقتلون الانبیاانبیا را گفته قومی راه گماز سفه انا تطیرنا بکمجهل ترسا بین امان انگیختهزان خداوندی که گشت آویختهچون بقول اوست مصلوب جهودپس مرورا امن کی تاند نمودچون دل آن شاه زیشان خون بودعصمت و انت فیهم چون بودزر خالص را و زرگر را خطرباشد از قلاب خاین بیشتریوسفان از رشک زشتان مخفی‌اندکز عدو خوبان در آتش می‌زیندیوسفان از مکر اخوان در چهندکز حسد یوسف به گرگان می‌دهنداز حسد بر یوسف مصری چه رفتاین حسد اندر کمین گرگیست زفتلاجرم زین گرگ یعقوب حلیمداشت بر یوسف همیشه خوف و بیمگرگ ظاهر گرد یوسف خود نگشتاین حسد در فعل از گرگان گذشترحم کرد این گرگ وز عذر لبقآمده که انا ذهبنا نستبقصد هزاران گرگ را این مکر نیستعاقبت رسوا شود این گرگ بیستزانک حشر حاسدان روز گزندبی گمان بر صورت گرگان کنندحشر پر حرص خس مردارخوارصورت خوکی بود روز شمارزانیان را گند اندام نهانخمرخواران را بود گند دهانگند مخفی کان به دلها می‌رسیدگشت اندر حشر محسوس و پدیدبیشه‌ای آمد وجود آدمیبر حذر شو زین وجود ار زان دمیدر وجود ما هزاران گرگ و خوکصالح و ناصالح و خوب و خشوکحکم آن خوراست کان غالبترستچونک زر بیش از مس آمد آن زرستسیرتی کان بر وجودت غالبستهم بر آن تصویر حشرت واجبستساعتی گرگی در آید در بشرساعتی یوسف‌رخی همچون قمرمی‌رود از سینه‌ها در سینه‌هااز ره پنهان صلاح و کینه‌ها

برنامه شماره ۱۵۱ گنج حضوراجرا: پرویز شهبازیPDF ،تمامی اشعار این برنامهمولوی، دیوان شمس، شماره ۴۰۹تا نلغزی که ز خون راه پس و پیش‌ترستآدمی دزد ز زردزد کنون بیشترستگربزانند که از عقل و خبر می‌دزدندخود چه دارند کسی را که ز خود بی‌خبرستخود خود را تو چنین کاسد و بی‌خصم مدانکه جهان طالب زر و خود تو کان زرستکه رسول حق الناس معادن گفته‌ستمعدن نقره و زرست و یقین پرگهرستگنج یابی و در او عمر نیابی تو به گنجخویش دریاب که این گنج ز تو بر گذرستخویش دریاب و حذر کن تو ولیکن چه کنیکه یکی دزد سبک دست در این ره حذرستسحر ار چند که تاریست حساب روزستهر که را روی سوی شمس بود چون سحرستروح‌ها مست شود از دم صبح از پی آنکصبح را روی به شمس است و حریف نظرستچند بر بوک و مگر مهره فروگردانیکه تو بس مفلسی و چرخ فلک پاک برستمغز پالوده و بر هیچ نه در خواب شدیگوییا لقمه هر روزه تو مغز خرستبیشتر جان کن و زر جمع کن و خوشدل باشکه همه سیم و زر و مال تو مار سقرستیک شب از بهر خدا بی‌خور و بی‌خواب بزیصد شب از بهر هوا نفس تو بی‌خواب و خورستاز سر درد و دریغ از پس هر ذره خاکآه و فریاد همی‌آید گوش تو کرستخون دل بر رخت افشان به سحرگاه از آنکتوشه راه تو خون دل و آه سحرستدل پرامید کن و صیقلیش ده به صفاکه دل پاک تو آیینه خورشید فرستمونس احمد مرسل به جهان کیست بگوشمس تبریز شهنشاه که احدی الکبرست

برنامه شماره ۱۶۳ گنج حضوراجرا: پرویز شهبازیPDF ،تمامی اشعار این برنامهمولوی، دیوان شمس، شماره ۲۶۰۶

مانده شدم از گفتن تا تو بر ما مانی

خویش من و پیوندی نی همره و مهمانی

شیری است که می‌جوشد خونی است نمی‌خسبد

خربنده چرا گشتی شه زاده ارکانی

زر دارد و زر بدهد زین واخردت این دم

آن کس که رهانید از بسیار پریشانی

اشتر ز سوی بیشه بی‌جهد نمی‌آید

کی آمده‌ای ای جان زان خاک به آسانی

صد جا بترنجیدی گفتی نروم زین جا

گوش تو کشان کردم تا جوهر انسانی

در چرخ درآوردم نه گنبد نیلی را

استیزه چه می‌بافی ای شیخ لت انبانی

چون دیگ سیه پوشی اندر پی تتماجی

کو نخوت کرمنا کو همت سلطانی

تو مرد لب قدری نی مرد شب قدری

تو طفل سر خوانی نی پیر پری خوانی

سخت است بلی پندت اما نگذارندت

سیلی زندت آرد استاد دبستانی

هر لحظه کمندی نو در گردنت اندازد

روزی که به جد گیرد گردن ز کی پیچانی

بنگر تو در این اجزا که همرهشان بودی

در خود بترنجیده از نامی و ارکانی

زان جا بکشانمشان مانند تو تا این جا

و اندر پس این منزل صد منزل روحانی

چون بز همه را گویم هین برجه و خدمت کن

ریشت پی آن دادم تا ریش بجنبانی

گر ریش نجنبانی یک یک بکنم ریشت

ریش کی رهید از من تا تو دبه برهانی

یک لحظه شدی شانه در ریش درافتادی

یک لحظه شو آیینه چون حلقه گردانی

هم شانه و هم مویی هم آینه هم رویی

هم شیر و هم آهویی هم اینی و هم آنی

هم فرقی و هم زلفی مفتاحی و هم قلفی

بی‌رنج چه می‌سلفی آواز چه لرزانی

خاموش کن از گفتن هین بازی دیگر کن

صد بازی نو داری ای نر بز لحیانی

مولوی، دیوان شمس، شماره ۸۸۸

زهره من بر فلک شکل دگر می‌رود

در دل و در دیده‌ها همچو نظر می‌رود

چشم چو مریخ او مست ز تاریخ او

جان به سوی ناوکش همچو سپر می‌رود

ابروی چون سنبله بی‌خبرست از مهش

گر خبرستش چرا فوق قمر می‌رود

ذره چرا شد سوار بر سر کره هوا

چون سوی تو آفتاب جمله به سر می‌رود

آن زحل از ابلهی جست زبردستیی

غافل از آن کاین فلک زیر و زبر می‌رود

دل ز شب زلف تو دید رخ همچو روز

زین شب و روز او نهان همچو سحر می‌رود

ترک فلک گاو را بر سر گردون ببست

کرد ندا در جهان کی به سفر می‌رود

جامه کبود آسمان کرد ز دست قضا

این قدرش فهم نی کو به قدر می‌رود

خاک دهان خشک را رعد بشارت دهد

کابر چو مشک سقا بهر مطر می‌رود

اختر و ابر و فلک جنی و دیو و ملک

آخر ای بی‌یقین بهر بشر می‌رود

پنبه برون کن ز گوش عقل و بصر را مپوش

کان صنم حله پوش سوی بصر می‌رود

نای و دف و چنگ را از پی گوشی زنند

نقش جهان جانب نقش نگر می‌رود

آن نظری جو که آن هست ز نور قدیم

کاین نظر ناریت همچو شرر می‌رود

جنس رود سوی جنس بس بود این امتحان

شه سوی شه می‌رود خر سوی خر می‌رود

هر چه نهال ترست جانب بستان برند

خشک چو هیزم شود زیر تبر می‌رود

آب معانی بخور هر دم چون شاخ تر

شکر که در باغ عشق جوی شکر می‌رود

بس کن از این امر و نهی بین که تو نفس حرون

چونش بگویی مرو لنگ بتر می‌رود

جان سوی تبریز شد در هوس شمس دین

جان صدفست و سوی بحر گهر می‌رود

برنامه شماره ۱۶۴ گنج حضوراجرا: پرویز شهبازیPDF ،تمامی اشعار این برنامهمولوی، دیوان شمس، شماره ۱۶۴۵

گر تو مستی بر ما آی که ما مستانیم

ور نه ما عشوه و ناموس کسی نستانیم

یوسفانند که درمان دل پردردند

که ز مستی بندانند که ما درمانیم

ور بدانند حق و قیمت خود درشکنند

چونک درمان سر خود گیرد ما درمانیم

ما خرابیم و خرابات ز ما شوریده‌ست

گنج عیشیم اگر چند در این ویرانیم

کدخدامان به خرابات همان ساقی و بس

کدخدا اوست و خدا اوست همو را دانیم

مست را با غم و اندیشه و تدبیر چه کار

که سزای سر صدریم و یا دربانیم

هر کی از صدر خبر دارد او دربان است

ما ز جان بی‌خبریم و بر آن جانانیم

من نخواهم که سخن گویم الا ساقی

می دمد در دل ما زانک چو نای انبانیم

خوش بود سیمتنی کو بنداند که کییم

بار ما می کشد و ماش همی‌رنجانیم

یار ما داند کو کیست ولی برشکند

خویش کاسد کند و گوید ما ارزانیم

سر فرود آرد چون شاخ تر از لطف و کرم

ما چو برگ از حذر فرقت او لرزانیم

یک زمانم بهل ای جان که خموشانه خوش است

ما سخن گوی خموشیم که چون میزانیم

بس کن ار چند بیان طرق از ارکان است

ما به ارکان به چه مشغول شویم ار کانیم

مولوی، مثنوی، دفتر چهارم، سطر ۱۸۹۷

باد بر تخت سلیمان رفت کژ

پس سلیمان گفت بادا کژ مغژ

باد هم گفت ای سیلمان کژ مرو

ور روی کژ از کژم خشمین مشو

این ترازو بهر این بنهاد حق

تا رود انصاف ما را در سبق

از ترازو کم کنی من کم کنم

تا تو با من روشنی من روشنم

هم‌چنین تاج سلیمان میل کرد

روز روشن را برو چون لیل کرد

گفت تا جا کژ مشو بر فرق من

آفتابا کم مشو از شرق من

راست می‌کرد او به دست آن تاج را

باز کژ می‌شد برو تاج ای فتی

هشت بارش راست کرد و گشت کژ

گفت تاجا چیست آخر کژ مغژ

گفت اگر صد ره کنی تو راست من

کژ شوم چون کژ روی ای مؤتمن

پس سلیمان اندرونه راست کرد

دل بر آن شهوت که بودش کرد سرد

بعد از آن تاجش همان دم راست شد

آنچنان که تاج را می‌خواست شد

بعد از آنش کژ همی کرد او به قصد

تاج او می‌گشت تارک‌جو به قصد

هشت کرت کژ بکرد آن مهترش

راست می‌شد تاج بر فرق سرش

تاج ناطق گشت کای شه ناز کن

چون فشاندی پر ز گل پرواز کن

نیست دستوری کزین من بگذرم

پرده‌های غیب این برهم درم

بر دهانم نه تو دست خود ببند

مر دهانم را ز گفت ناپسند

پس ترا هر غم که پیش آید ز درد

بر کسی تهمت منه بر خویش گرد

ظن مبر بر دیگری ای دوستکام

آن مکن که می‌سگالید آن غلام

گاه جنگش با رسول و مطبخی

گاه خشمش با شهنشاه سخی

هم‌چو فرعونی که موسی هشته بود

طفلکان خلق را سر می‌ربود

آن عدو در خانهٔ آن کور دل

او شده اطفال را گردن گسل

تو هم از بیرون بدی با دیگران

واندرون خوش گشته با نفس گران

خود عدوت اوست قندش می‌دهی

وز برون تهمت به هر کس می‌نهی

هم‌چو فرعونی تو کور و کوردل

با عدو خوش بی‌گناهان را مذل

چند فرعونا کشی بی‌جرم را

می‌نوازی مر تن پر غرم را

عقل او بر عقل شاهان می‌فزود

حکم حق بی‌عقل و کورش کرده بود

مهر حق بر چشم و بر گوش خرد

گر فلاطونست حیوانش کند

حکم حق بر لوح می‌آید پدید

آنچنان که حکم غیب بایزید

برنامه شماره ۱۷۵ گنج حضوراجرا: پرویز شهبازیPDF ،تمامی اشعار این برنامهمولوی، دیوان شمس، شماره ۱۸۷۵ای یار مقامردل پیش آ و دمی کم زنزخمی که زنی بر ما مردانه و محکم زنگر تخت نهی ما را بر سینه دریا نهور دار زنی ما را بر گنبد اعظم زنازواج موافق را شربت ده و دم دم دهامشاج منافق را درهم زن و برهم زناکسیر لدنی را بر خاطر جامد نهمخمور یتیمی را بر جام محرم زندر دیده عالم نه عدلی نو و عقلی نووان آهوی یاهو را بر کلب معلم زناندر گل بسرشته یک نفخ دگر دردموان سنبل ناکشته بر طینت آدم زنگر صادق صدیقی در غار سعادت روچون مرد مسلمانی بر ملک مسلم زنجان خواسته‌ای ای جان اینک من و اینک جانجانی که تو را نبود بر قعر جهنم زنخواهی که به هر ساعت عیسی نوی زایدزان گلشن خود بادی بر چادر مریم زنگر دار فنا خواهی تا دار بقا گرددآن آتش عمرانی در خرمن ماتم زنخواهی تو دو عالم را همکاسه و هم یاسهآن کحل اناالله را در عین دو عالم زنمن بس کنم اما تو ای مطرب روشن دلاز زیر چو سیر آیی بر زمزمه بم زنتو دشمن غم‌هایی خاموش نمی‌شاییهر لحظه یکی سنگی بر مغز سر غم زنمولوی، مثنوی، دفتر ششم، سطر ۴۴۴۹جوحی هر سالی ز درویشی به فنرو بزن کردی کای دلخواه زنچون سلاحت هست رو صیدی بگیرتا بدوشانیم از صید تو شیرقوس ابرو تیر غمزه دام کیدبهر چه دادت خدا از بهر صیدرو پی مرغی شگرفی دام نهدانه بنما لیک در خوردش مدهکام بنما و کن او را تلخ‌کامکی خورد دانه چو شد در حبس دامشد زن او نزد قاضی در گلهکه مرا افغان ز شوی ده‌دلهقصه کوته کن که قاضی شد شکاراز مقال و از جمال آن نگارگفت اندر محکمه‌ست این غلغلهمن نتوانم فهم کردن این گلهگر به خلوت آیی ای سرو سهیاز ستم‌کاری شو شرحم دهیگفت خانهٔ تو ز هر نیک و بدیباشد از بهر گله آمد شدیخانهٔ سر جمله پر سودا بودصدر پر وسواس و پر غوغا بودباقی اعضا ز فکر آسوده‌اندوآن صدور از صادران فرسوده‌انددر خزان و باد خوف حق گریزآن شقایق‌های پارین را بریزاین شقایق منع نو اشکوفه‌هاستکه درخت دل برای آن نماستخویش را در خواب کن زین افتکارسر ز زیر خواب در یقظت بر آرهم‌چو آن اصحاب کهف ای خواجه زودرو به ایقاظا که تحسبهم رقودگفت قاضی ای صنم معمول چیستگفت خانهٔ این کنیزک بس تهیستخصم در ده رفت و حارس نیز نیستبهر خلوت سخت نیکو مسکنیستامشب ار امکان بود آنجا بیاکار شب بی سمعه است و بی‌ریاجمله جاسوسان ز خمر خواب مستزنگی شب جمله را گردن زدستخواند بر قاضی فسون‌های عجبآن شکرلب وانگهانی از چه لبچند با آدم بلیس افسانه کردچون حوا گفتش بخور آنگاه خورداولین خون در جهان ظلم و داداز کف قابیل بهر زن فتادنوح چون بر تابه بریان ساختیواهله بر تابه سنگ انداختیمکر زن بر کار او چیره شدیآب صاف وعظ او تیره شدیقوم را پیغام کردی از نهانکه نگه دارید دین زین گمرهان

برنامه شماره ۱۷۳ گنج حضوراجرا: پرویز شهبازیPDF ،تمامی اشعار این برنامهمولوی، دیوان شمس، شماره ۲۶۵۴ببین این فتح ز استفتاح تا کیز ساقی مست شو زین راح تا کیدر این اقداح صورت راح جانی استنظاره صورت اقداح تا کیچو مرغابی ز خود برساز کشتیصداع کشتی و ملاح تا کیتو سباحی و از سباح زادیفسانه و باد هر سباح تا کینفخت فیه جان بخشی است هر صبحفراق فالق الاصباح تا کیچو جان بالغان لوحی است محفوظمثال کودکان ز الواح تا کیچو فرموده‌ست رزقت ز آسمان استزمین شوریدن ای فلاح تا کیاز آن باغ است این سیب زنخدانقناعت بر یکی تفاح تا کیجراحت راست دارو حسن یوسفدوا جستن ز هر جراح تا کیز هر جزوت چو مطرب می‌توان ساختز چشمت ساختن نواح تا کیچو نفس واحدیم از خلق و از بعثجدا باشیدن ارواح تا کیدهان بربند در دریا صدف واردهان بگشاده چون تمساح تا کیدهان بربند و قفلی بر دهان نهز ضایع کردن مفتاح تا کیمولوی، دیوان شمس، شماره ۳۱۷۷آدمیی، آدمیی، آدمیبسته دمی، زانک نهٔ آن دمیآدمیی را همه در خود بسوزآن دمیی باش اگر محرمیکم زد آن ماه نو و بدر شدتا نزنی کم، نرهی از کمیمی‌برمی از بد و نیک کسان؟!آن همه در تست، ز خود می‌رمیحرص خزانست و قناعت بهارنیست جهان را ز خزان خرمیمغز بری در غم؟! نغزی ببربر اسد و پیل زن ار رستمیهمچو ملک جانب گردون بپرهمچو فلک خم ده، اگر می‌خمی 

برنامه شماره ۱۷۷ گنج حضوراجرا: پرویز شهبازیPDF ،تمامی اشعار این برنامهمولوی، دیوان شمس، شماره ۳۱۷۶

کردم با کان گهر آشتی

کردم با قرص قمر آشتی

خمرهٔ سرکه ز شکر صلح خواست

شکر که پذرفت شکر آشتی

آشتی و جنگ ز جذبهٔ حق است

نیست زدم، هست ز سر آشتی

رفت مسیحا به فلک ناگهان

با ملکان کرد بشر آشتی

ای فلک لطف، مسیح توم

گر بکنی بار دگر آشتی

جذبهٔ او داد عدم را وجود

کرده بدان پیه نظر آشتی

شاه مرا میل چو در آشتیست

کرد در افلاک اثر آشتی

گشت فلک دایهٔ این خاکدان

ثور و اسد آمد در آشتی

صلح درآ، این قدر آخر بدانک

کرد کنون جبر و قدر آشتی

بس کن کین صبح مرا، دایمست

نیست مرا بهر سپر آشتی

مولوی، مثنوی، دفتر دوم، سطر ۳۷۲۷

دو قبیله کاوس و خزرج نام داشت

یک ز دیگر جان خون‌آشام داشت

کینه‌های کهنه‌شان از مصطفی

محو شد در نور اسلام و صفا

اولا اخوان شدند آن دشمنان

همچو اعداد عنب در بوستان

وز دم المؤمنون اخوه بپند

در شکستند و تن واحد شدند

صورت انگورها اخوان بود

چون فشردی شیرهٔ واحد شود

غوره و انگور ضدانند لیک

چونک غوره پخته شد شد یار نیک

غوره‌ای کو سنگ‌بست و خام ماند

در ازل حق کافر اصلیش خواند

نه اخی نه نفس واحد باشد او

در شقاوت نحس ملحد باشد او

گر بگویم آنچ او دارد نهان

فتنهٔ افهام خیزد در جهان

سر گبر کور نامذکور به

دود دوزخ از ارم مهجور به

غوره‌های نیک کایشان قابلند

از دم اهل دل آخر یک دلند

سوی انگوری همی‌رانند تیز

تا دوی بر خیزد و کین و ستیز

پس در انگوری همی‌درند پوست

تا یکی گردند و وحدت وصف اوست

دوست دشمن گردد ایرا هم دواست

هیچ یک با خویش جنگی در نبست

آفرین بر عشق کل اوستاد

صد هزاران ذره را داد اتحاد

همچو خاک مفترق در ره‌گذر

یک سبوشان کرد دست کوزه‌گر

که اتحاد جسمهای آب و طین

هست ناقص جان نمی‌ماند بدین

گر نظایر گویم اینجا در مثال

فهم را ترسم که آرد اختلال

هم سلیمان هست اکنون لیک ما

از نشاط دوربینی در عمی

دوربینی کور دارد مرد را

همچو خفته در سرا کور از سرا

مولعیم اندر سخنهای دقیق

در گره ها باز کردن ما عشیق

تا گره بندیم و بگشاییم ما

در شکال و در جواب آیین‌فزا

همچو مرغی کو گشاید بند دام

گاه بندد تا شود در فن تمام

او بود محروم از صحرا و مرج

عمر او اندر گره کاریست خرج

خود زبون او نگردد هیچ دام

لیک پرش در شکست افتد مدام

با گره کم کوش تا بال و پرت

نسکلد یک یک ازین کر و فرت

صد هزاران مرغ پرهاشان شکست

و آن کمین‌گاه عمارض را نبست

حال ایشان از نبی خوان ای حریص

نقبوا فیها ببین هل من محیص

از نزاع ترک و رومی و عرب

حل نشد اشکال انگور و عنب

تا سلیمان لسین معنوی

در نیاید بر نخیزد این دوی

جمله مرغان منازع بازوار

بشنوید این طبل باز شهریار

ز اختلاف خویش سوی اتحاد

هین ز هر جانب روان گردید شاد

حیث ما کنتم فولوا وجهکم

نحوه هذا الذی لم ینهکم

کور مرغانیم و بس ناساختیم

کان سلیمان را دمی نشناختیم

همچو جغدان دشمن بازان شدیم

لاجرم وا ماندهٔ ویران شدیم

می‌کنیم از غایت جهل و عما

قصد آزار عزیزان خدا

جمع مرغان کز سلیمان روشنند

پر و بال بی گنه کی برکنند

بلک سوی عاجزان چینه کشند

بی خلاف و کینه آن مرغان خوشند

هدهد ایشان پی تقدیس را

می‌گشاید راه صد بلقیس را

زاغ ایشان گر بصورت زاغ بود

باز همت آمد و مازاغ بود

لکلک ایشان که لک‌لک می‌زند

آتش توحید در شک می‌زند

و آن کبوترشان ز بازان نشکهد

باز سر پیش کبوترشان نهد

بلبل ایشان که حالت آرد او

در درون خویش گلشن دارد او

طوطی ایشان ز قند آزاد بود

کز درون قند ابد رویش نمود

پای طاووسان ایشان در نظر

بهتر از طاووس‌پران دگر

منطق الطیر آن خاقانی صداست

منطق الطیر سلیمانی کجاست

تو چه دانی بانگ مرغان را همی

چون ندیدستی سلیمان را دمی

پر آن مرغی که بانگش مطربست

از برون مشرقست و مغربست

هر یک آهنگش ز کرسی تا ثریست

وز ثری تا عرش در کر و فریست

مرغ کو بی این سلیمان می‌رود

عاشق ظلمت چو خفاشی بود

با سلیمان خو کن ای خفاش رد

تا که در ظلمت نمانی تا ابد

یک گزی ره که بدان سو می‌روی

همچو گز قطب مساحت می‌شوی

وانک لنگ و لوک آن سو می‌جهی

از همه لنگی و لوکی می‌رهی

مولوی، مثنوی، دفتر دوم، سطر ۳۶۸۱

چار کس را داد مردی یک درم

آن یکی گفت این بانگوری دهم

آن یکی دیگر عرب بد گفت لا

من عنب خواهم نه انگور ای دغا

آن یکی ترکی بد و گفت این بنم

من نمی‌خواهم عنب خواهم ازم

آن یکی رومی بگفت این قیل را

ترک کن خواهیم استافیل را

در تنازع آن نفر جنگی شدند

که ز سر نامها غافل بدند

مشت بر هم می‌زدند از ابلهی

پر بدند از جهل و از دانش تهی

صاحب سری عزیزی صد زبان

گر بدی آنجا بدادی صلحشان

پس بگفتی او که من زین یک درم

آرزوی جمله‌تان را می‌دهم

چونک بسپارید دل را بی دغل

این درمتان می‌کند چندین عمل

یک درمتان می‌شود چار المراد

چار دشمن می‌شود یک ز اتحاد

گفت هر یکتان دهد جنگ و فراق

گفت من آرد شما را اتفاق

پس شما خاموش باشید انصتوا

تا زبانتان من شوم در گفت و گو

گر سخنتان می‌نماید یک نمط

در اثر مایهٔ نزاعست و سخط

گرمی عاریتی ندهد اثر

گرمی خاصیتی دارد هنر

سرکه را گر گرم کردی ز آتش آن

چون خوری سردی فزاید بی گمان

زانک آن گرمی او دهلیزیست

طبع اصلش سردیست و تیزیست

ور بود یخ‌بسته دوشاب ای پسر

چون خوری گرمی فزاید در جگر

پس ریای شیخ به ز اخلاص ماست

کز بصیرت باشد آن وین از عماست

از حدیث شیخ جمعیت رسد

تفرقه آرد دم اهل جسد

چون سلیمان کز سوی حضرت بتاخت

کو زبان جمله مرغان را شناخت

در زمان عدلش آهو با پلنگ

انس بگرفت و برون آمد ز جنگ

شد کبوتر آمن از چنگال باز

گوسفند از گرگ ناورد احتراز

او میانجی شد میان دشمنان

اتحادی شد میان پرزنان

تو چو موری بهر دانه می‌دوی

هین سلیمان جو چه می‌باشی غوی

دانه‌جو را دانه‌اش دامی شود

و آن سلیمان‌جوی را هر دو بود

مرغ جانها را درین آخر زمان

نیستشان از همدگر یک دم امان

هم سلیمان هست اندر دور ما

کو دهد صلح و نماند جور

برنامه شماره ۱۶۹ گنج حضوراجرا: پرویز شهبازیPDF ،تمامی اشعار این برنامهمولوی، دیوان شمس، شماره ۲۹۱۰

باز گردد عاقبت این در بلی

رو نماید یار سیمین بر بلی

ساقی ما یاد این مستان کند

بار دیگر با می و ساغر بلی

نوبهار حسن آید سوی باغ

بشکفد آن شاخه‌های تر بلی

طاق‌های سبز چون بندد چمن

جفت گردد ورد و نیلوفر بلی

دامن پرخاک و خاشاک زمین

پر شود از مشک و از عنبر بلی

آن بر سیمین و این روی چو زر

اندرآمیزند سیم و زر بلی

این سر مخمور اندیشه پرست

مست گردد زان می احمر بلی

این دو چشم اشکبار نوحه گر

روشنی یابد از آن منظر بلی

گوش‌ها که حلقه در گوش وی است

حلقه‌ها یابند از آن زرگر بلی

شاهد جان چون شهادت عرضه کرد

یابد ایمان این دل کافر بلی

چون براق عشق از گردون رسید

وارهد عیسی جان زین خر بلی

جمله خلق جهان در یک کس است

او بود از صد جهان بهتر بلی

من خمش کردم ولیکن در دلم

تا ابد روید نی و شکر بلی

مولوی، مثنوی، دفتر پنجم، سطر ۳۱۶۵

آن یکی گستاخ رو اندر هری

چون بدیدی او غلام مهتری

جامهٔ اطلس کمر زرین روان

روی کردی سوی قبلهٔ آسمان

کای خدا زین خواجهٔ صاحب منن

چون نیاموزی تو بنده داشتن

بنده پروردن بیاموز ای خدا

زین رئیس و اختیار شاه ما

بود محتاج و برهنه و بی‌نوا

در زمستان لرز لرزان از هوا

انبساطی کرد آن از خود بری

جراتی بنمود او از لمتری

اعتمادش بر هزاران موهبت

که ندیم حق شد اهل معرفت

گر ندیم شاه گستاخی کند

تو مکن آنک نداری آن سند

حق میان داد و میان به از کمر

گر کسی تاجی دهد او داد سر

تا یکی روزی که شاه آن خواجه را

متهم کرد و ببستش دست و پا

آن غلامان را شکنجه می‌نمود

که دفینهٔ خواجه بنمایید زود

سر او با من بگویید ای خسان

ورنه برم از شما حلق و لسان

مدت یک ماهشان تعذیب کرد

روز و شب اشکنجه و افشار و درد

پاره پاره کردشان و یک غلام

راز خواجه وا نگفت از اهتمام

گفتش اندر خواب هاتف کای کیا

بنده بودن هم بیاموز و بیا

ای دریده پوستین یوسفان

گر بدرد گرگت آن از خویش دان

زانک می‌بافی همه‌ساله بپوش

زانک می‌کاری همه ساله بنوش

فعل تست این غصه‌های دم به دم

این بود معنی قد جف القلم

که نگردد سنت ما از رشد

نیک را نیکی بود بد راست بد

کار کن هین که سلیمان زنده است

تا تو دیوی تیغ او برنده است

چون فرشته گشته از تیغ آمنیست

از سلیمان هیچ او را خوف نیست

حکم او بر دیو باشد نه ملک

رنج در خاکست نه فوق فلک

ترک کن این جبر را که بس تهیست

تا بدانی سر سر جبر چیست

ترک کن این جبر جمع منبلان

تا خبر یابی از آن جبر چو جان

ترک معشوقی کن و کن عاشقی

ای گمان برده که خوب و فایقی

ای که در معنی ز شب خامش‌تری

گفت خود را چند جویی مشتری

سر بجنبانند پیشت بهر تو

رفت در سودای ایشان دهر تو

تو مرا گویی حسد اندر مپیچ

چه حسد آرد کسی از فوت هیچ

هست تعلیم خسان ای چشم‌شوخ

هم‌چو نقش خرد کردن بر کلوخ

خویش را تعلیم کن عشق و نظر

که آن بود چون نقش فی جرم الحجر

نفس تو با تست شاگرد وفا

غیر فانی شد کجا جویی کجا

تا کنی مر غیر را حبر و سنی

خویش را بدخو و خالی می‌کنی

متصل چون شد دلت با آن عدن

هین بگو مهراس از خالی شدن

امر قل زین آمدش کای راستین

کم نخواهد شد بگو دریاست این

انصتوا یعنی که آبت را بلاغ

هین تلف کم کن که لب‌خشکست باغ

این سخن پایان ندارد ای پدر

این سخن را ترک کن پایان نگر

غیرتم آید که پیشت بیستند

بر تو می‌خندند عاشق نیستند

عاشقانت در پس پردهٔ کرم

بهر تو نعره‌زنان بین دم بدم

عاشق آن عاشقان غیب باش

عاشقان پنج روزه کم تراش

که بخوردندت ز خدعه و جذبه‌ای

سالها زیشان ندیدی حبه‌ای

چند هنگامه نهی بر راه عام

گام خستی بر نیامد هیچ کام

وقت صحت جمله یارند و حریف

وقت درد و غم به جز حق کو الیف

وقت درد چشم و دندان هیچ کس

دست تو گیرد به جز فریاد رس

پس همان درد و مرض را یاد دار

چون ایاز از پوستین کن اعتبار

پوستین آن حالت درد توست

که گرفتست آن ایاز آن را به دست

برنامه شماره ۱ گنج حضوراجرا: پرویز شهبازیPDF متن نوشته شده برنامه با فرمتPDF ،تمامی اشعار این برنامهاقبال لاهوری، پیام مشرق، میلاد آدم

نعره زد عشق که خونین جگری پیدا شد

حسن لرزید که صاحب نظری پیدا شد

فطرت آشفت که از خاک جهان مجبور

خود گری خود شکنی خود نگری پیدا شد

خبری رفت ز گردون به شبستان ازل

حذر ای پردگیان پرده دری پیدا شد

آرزو بیخبر از خویش به آغوش حیات

چشم وا کرد و جهان دگری پیدا شد

زندگی گفت که در خاک تپیدم همه عمر

تا ازین گنبد دیرینه دری پیدا شد