Het ene na het andere klimaatrapport laat zien dat de klimaatcrisis niet te ontkennen is en ook dat menselijk handelen daar alles mee te maken heeft. Eind maart 2023 nog, schreef het IPCC – het klimaatpanel van de Verenigde Naties – dat de mogelijkheden om de opwarming van de aarde tot 1,5 graad te beperken gauw buiten zicht raken.

Wat doet dat met je? Blokkeert het je? Zet het je juist aan tot actie? Tot protest misschien? En: wat heeft theologie in dit debat in te brengen? Waartoe roept geloof je op? Wat staat je te doen, als individu, als gelovige, als burger van deze samenleving?

Te gast in deze aflevering zijn Rozemarijn van 't Einde en Jan van der Stoep. Rozemarijn is theoloog en klimaatactivist. Jan is hoogleraar christelijke filosofie aan de TU Kampen | Utrecht en de Wageningen Universiteit. Presentator Koos Tamminga gaat met hen in gesprek over verwondering, naastenliefde en bekering.

Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Dit jaar herdenken we de afschaffing van de slavernij. Belangrijk én dubbel, want is slavernij wel echt afgeschaft? Wereldwijd zitten nog miljoenen mensen vast in systemen die hen tot ‘moderne slaven’ maken. We praten erover met Martijn Stoutjesdijk, post-doc onderzoeker aan de PThU met betrekking tot bijbelgebruik in het slavernijverleden van de kerk, en Ruben Vlot, Director of Mobilisation van International Justice Mission.  

Is er een vergelijking te maken tussen slavernij vroeger en nu, en de rol die de kerk daarin speelt? En kunnen we iets leren van het verleden, van het goede en slechte? Wat staat ons nu te doen, als individu, kerk en samenleving? Een uitdagend gesprek over ‘social justice’ en het evangelie. 

Onderzoeksproject Slavernijverleden 

Boek: de geschiedenis van slavernij 

Boek: de negerhut van oom Tom 

Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

We leven in de veertigdagentijd, een tijd waarin christenen traditioneel hun aandacht richten op het lijden in de wereld en in hun eigen leven. In deze aflevering staan we stil bij trauma en theologie.  

We komen steeds meer te weten over de impact van trauma’s op wie we zijn als mensen. Wat gebeurt er in een mens wanneer deze overweldigd wordt door pijn, moeite en verdriet? Hoe geven mensen woorden aan de gevolgen van diep ingrijpende gebeurtenissen in mensenlevens? En wat gebeurt er in de relatie tussen God en mens? Is het eigenlijk wel een goed idee om God erbij te halen als mensen over trauma spreken? Wordt God niet snel als een goedkope oplossing aangeboden voor het omgaan met trauma? Tenslotte praten we over misschien wel de grootste uitdaging in het omgaan met naasten met een trauma: het samen uithouden bij het lijden zonder iets te willen fixen. 

Gasten in deze aflevering zijn Marie Hansen en Hanneke Schaap-Jonker. Marie Hansen is theoloog en werkzaam als onderzoeker aan de Protestantse Theologische Universiteit (PThU). Zij onderzoekt de rol van het lijf in een trauma-sensitieve theologie na seksueel misbruik. Hanneke Schaap-Jonker is psycholoog en theoloog. Ze werkt als rector van het Kennisinstuut christelijke ggz (Eleos/ De Hoop ggz) en is bijzonder hoogleraar klinische godsdienstpsychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. 

Heb je zelf te maken met trauma? Neem dat serieus en blijf er niet mee rondlopen, maar zoek professionele hulp. Bijvoorbeeld via je huisarts. 

• Stichting VPSG biedt advies en ondersteuning bij vragen rond seksueel geweld, godsdienst en zingeving. Stichting VPSG biedt een luisterend oor zodat getroffenen (en mensen in hun omgeving) niet langer alleen staan. 
• SMPR (Meldpunt voor Seksueel Misbruik in de Kerk) is er voor mensen die seksueel misbruik in een pastorale relatie hebben ervaren en voor de mensen om hen heen. 

Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Een schietgebedje bij het inruimen van de vaatwasser, of een tijd verblijven in de stilte. Het kan allebei gebed zijn, volgens Agnes Huizenga (teamleider gebedspastoraat New Wine) en Jos Douma (predikant en oprichter van de online School voor Spiritualiteit). Maar of bidden ook echt spreken met God is? Daarover valt volgens hen nog veel meer te zeggen: Bidden is vooral bewustzijn van Gods aanwezigheid.

Maar, hoe doe je dat dan, ‘bewustzijn van Gods aanwezigheid’? Is dat aan te leren en zijn er hulpmiddelen die je kunt gebruiken bij het bidden? Of kan het zijn dat je gewoon niet zo’n goede bidder bent? En, is het echt zo dat extraverte mensen eerder worden aangesproken door het charismatische gebed, terwijl introverte mensen zoeken naar verstilling, in bijvoorbeeld contemplatieve spiritualiteit?

Laat je verrassen door dit gesprek over verstilling, zoeken, geestdrift en verlangen.

Leestips die in deze aflevering langskomen:
- Vol van de Geest | Peter Halldorf
- De kracht van de contemplatie | Karin Seethaler
- Naakte spiritualiteit | Brian McLaren, 

Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Koert van Bekkum, hoogleraar Oude Testament en Mechteld Jansen, emeritus-hoogleraar Interculturele Theologie en Missiologie bespreken in deze podcastaflevering de recent uitgekomen “Bijbel met bijdragen over geloof, cultuur en wetenschap” waaraan zij beiden een bijdrage hebben geleverd. Zij bespreken deze uitgave en gaan in op de Bijbel als “wereldbibliotheek”, hoe lees je de Bijbel en hoe overbrug je de kloof van de tijd van de Bijbel naar vandaag de dag.  

Ze kijken terug op hoe de Bijbel door de tijd heen gelezen is en hoe er telkens getuigd is van deze Bijbel. Ze wijzen op de waarde van extra informatie bij de uitleg van de Bijbel, maar ook op hoe de Bijbel telkens opnieuw inspireert, uitdaagt en je bevraagt. Het lezen van de Bijbel gaat dan ‘heen en weer’, je stelt vragen aan de Bijbel, maar de Bijbel stelt net zo goed vragen aan jou.  

Deze aflevering zet je stil bij het unieke van de Bijbel en hoe deze collectie boeken, vanuit verschillende tijden, culturen en genres de lezer uitdaagt en uitnodigt om het gesprek aan te gaan. Daarbij wordt niet voorbijgegaan aan de hete hangijzers en lastige passages die in de Bijbel staan, deze aflevering roept juist een nieuwe waardering op voor zulke teksten.

Meer over de Wetenschapsbijbel

Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Kun je geloven leren, of moet het je gegeven worden? De geestelijke vorming van jonge generaties krijgt binnen de kerk veel aandacht, maar staat tegelijk onder druk – bijvoorbeeld door ontkerkelijking, handelingsverlegenheid bij opvoeders, individualisering en het ontbreken of afbrokkelen van een lerende cultuur. Hoe leer je, te midden van alle veranderingen in en om de kerk, jonge generaties geloven? Koos Tamminga gaat hierover in gesprek met Corina Nagel, specialist op het snijvlak van onderwijskunde en theologie bij de Dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk en promovendus bij de Protestantse Theologische Universiteit en Anko Oussoren, jongerenwerker in een kerk, en jeugdwerkadviseur bij Kerkpunt. Corina onderzocht manieren waarop kerkelijke jongeren zich geloof eigen maken en ontdekte daarbij vijf ‘groeibevorderende factoren’. Hoe kun je die ook in jouw gemeente herkennen en ontwikkelen?

Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Hoe gaat een samenleving om met haar ouderen? Mag je nog gewoon oud worden? In deze podcastaflevering gaan Frits de Lange (emeritus hoogleraar Ethiek) en Klaas Spronk (hoogleraar Oude Testament), beiden verbonden aan de Protestantse Theologische Universiteit, met elkaar in gesprek over deze vragen en de rol van ouderen in onze samenleving. Ze bespreken de verwachtingen die de maatschappij uitoefent, christelijke waarden en maken daarbij gebruik van verschillende culturen. ‘Wijsheid’ en ‘zelfbeeld’ zijn hierbij kernbegrippen die hen helpen bij het verstaan van de kunst van het ouder worden.

Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

In de vorige aflevering van Heilige Grond ging het over armoede. Wat betekent het als er niet genoeg is? Hoe reageer je daar als christen op?

Misschien wel juist door te leren zien dat er wel genoeg is. En is een podcast over rijkdom meer op zijn plaats dan een podcast over armoede. Want, hoe gaan we om met rijkdom? Stinkt geld? Of onderschatten we talenten als het gaat over geld, ondernemen. En als je het hebt over ondernemen. Wat is dan goed ondernemen? 

In deze aflevering kijken we hoe  de werelden van God, geld en geloofsgemeenschappen zich tot elkaar verhouden. Koos spreekt met drie gasten met verstand van geld én theologie. Pim Boven is voorzitter van het College van Bestuur van de Theologische Universiteit Kampen | Utrecht, en was voorheen actief in het bankwezen. Leon van den Broeke is hoogleraar kerkrecht, maar ook consultant bij een bedrijf dat zich bezighoudt met fiscaal advies. Giel Stomphorst is de eigenaar van dat bedrijf en houdt zich bezig met fiscaal recht en familievermogen. Wat hebben ziel en zakelijkheid volgens hen met elkaar te maken?

Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Steeds meer mensen krijgen tegenwoordig te maken met kosten en rekeningen die ze nauwelijks meer op kunnen brengen. Tegelijk wordt er ook nog steeds een taboe ervaren op armoede. Bewust of onbewust hebben we veel waardeoordelen over armoede – en die hebben invloed op de manier waarop we ons voor armen inzetten, of naast armen kunnen staan. En op de mate waarin we daartoe bereid zijn. 

Wat is jouw visie op armoede? En wat betekent dat voor hoe je op armoede reageert – als individu en als kerk/diaconie? Kunnen we loskomen van afhankelijkheidssyndromen en Messiascomplexen? In deze aflevering spreekt Koos daarover met theoloog Dorina Nauta die zich sterk maakt voor integral mission, en Thijs Tromp, bijzonder hoogleraar diaconaat. Een gesprek over stress en stigmatisering én over de wetten van het Koninkrijk en het belang van het delen van verhalen over delen. 

Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

In tijden van crisis krijgen de Bijbelse profeten nieuwe zeggingskracht, ze bieden hoop. Maar die hoop is iets anders dan zoete geruststelling of optimisme. We worden gedwongen de confrontatie met onszelf aan te gaan. 

In deze aflevering leiden oudtestamentici Jaap Dekker en Robin ten Hoopen ons door de boeken van de profeten en zoeken ze naar de relevantie voor vandaag. Een indrukwekkende aflevering die ons bevraagt op onze moed. Durven we in de spiegel te kijken? En durven we zelf profeet te zijn?

Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.