Een eerlijk gesprek tussen, jawel, drie dominees over de waarde van ambt. Wat maakt het nou zo bijzonder om predikant te zijn en hoe helpt het ambt daarbij? Draagt de predikant het ambt of wordt de predikant toch vooral door het ambt gedragen?

De krimpende en steeds maar weer vernieuwende kerk heeft met dit stoffige begrip 'ambt' goud in handen, tegelijkertijd moet het ook telkens weer geactualiseerd worden. Hoe gaat dat en hoe zit dat met het ambt van alle gelovigen? Daarover spreken we met Robert Stigter en Henk van den Bosch. Robert Stigter, predikant en synodelid van de PKN, is nauw betrokken als lid bij de werkgroep Ambtsvisie. En Henk van den Bosch is interim-predikant en docent aan de PThU, waar hij de vorming en nascholing van predikanten verzorgt.

Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Stikstof, het klimaat, Israel, zomaar een aantal thema's die vandaag voor verhitte discussies zorgen waarin deelnemers elkaar niet meer bereiken maar zich steeds meer op hun eigen stelling terug trekken. Een wij-versus-zij een houding die niet helpt om verschillen tussen mensen te overbruggen en samen verder te komen.

Tom de Haan is stadspredikant in Haarlem. Hij ziet het als zijn taak om verschillende groepen met elkaar te laten praten en heeft daarom tijdens corona bijeenkomsten georganiseerd. Pieter Vos is hoogleraar Ethiek aan de PthU en redacteur van het onlangs verschenen boek The Calling of the Church in Times of Polarization | Brill.  Samen verkennen ze in dit gesprek waarin polarisatie verschilt van een 'gewoon’ conflict? En waarom het zo moeilijk is met elkaar te blijven praten in een tijd waarin algoritmes bepalen wat je te zien krijgt op sociale media. Ook gaan ze in op de vraag wat de rol is van theologie en de kerk.  Beiden pleiten ervoor om te kijken naar de oorzaken van polarisatie en dat is vaak wantrouwen en gebrek aan erkenning. Om met elkaar in gesprek te gaan is er allereerst herstel van vertrouwen nodig. De ander echt willen zien en ontmoeten. We moeten de kunst van het samen leven weer leren en daar kunnen christelijke deugden als vertrouwen, liefde en zachtmoedigheid ons bij helpen.

Disclaimer: deze aflevering is opgenomen voor de recente gebeurtenissen in het Midden-Oosten.

Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Weinig debatten zijn zo gepolariseerd als het gesprek over gender.  Grote woorden zijn snel gesproken, en angsten aangewakkerd. Maar waar hebben we het eigenlijk over als het over gender gaat? En hoe komt het dat juist dit onderwerp zulke verhitte discussies oplevert? Wie of wat bepaalt onze identiteit eigenlijk, gender of God? Een boeiend en eerlijk gesprek dat laat zien dat praten over gender begint met naar elkaar luisteren.   

In deze podcast aflevering heeft Koos een gesprek met Micha Bos en Almatine Leene. Micha groeide op als meisje, maar na een lange en moeizame ontdekkingstocht schuift hij als man aan bij dit gesprek. Almatine Leene is predikant en theoloog en ze schreef samen met Rene Erwich het boek Vuur dat nooit dooft over gender en seksualiteit, dat vorig jaar uitkwam. 

Micha is ook betrokken bij Wijdekerk  

KokBoekencentrum | Vuur dat nooit dooft  

Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Op 4 oktober is het dierendag, de naamdag van Franciscus van Assisi (1181 - 1226). Als Italiaanse, rijke jongeman koos hij ervoor om afstand van al zijn bezit te doen. Hij ontdekte: er is een goede manier van arm zijn. Als je geen bezit hebt, krijg je daar echte verbinding met de ander, met God, met de natuur en dus ook de dieren voor terug. 

Toen Jorge Mario Bergoglio in 2013 aantrad als paus, koos hij als eerste bisschop van Rome ook voor de naam Franciscus. In de afgelopen tien jaar heeft hij, als Jezuit, veel franciscaanse waarden het Vaticaan en de kerk binnengebracht. In tijden van economische en ecologische crises is de boodschap van Franciscus van Assisi immers onverminderd relevant. Tegelijkertijd schuurt de radicaliteit van zijn levensvorm. Afstand doen van al je bezit is een mooie denkoefening, maar we hoeven het niet in de praktijk te brengen. Toch?

In deze aflevering een gesprek met twee Franciscuskenners: katholiek Willem Marie Speelman en protestant Corinne Groenendijk. Zij vertellen over de invloed van beide Franciscussen en leggen uit hoe je op een geïnspireerde manier duurzaam kan leven.

Willem Marie Speelman is hoogleraar Franciscaanse Spiritualiteit, Theologie en Geschiedenis aan de Tilburg School of Theology en directeur van het Franciscaans Studiecentrum.

Corinne Groenendijk is predikant, geestelijk begeleider en trainer in geïnspireerd verduurzamen. Ze schreef het boek ‘Verduurzamen met Franciscus’ en leidt inspiratiereizen naar Assisi.

Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Al eeuwenlang spreken hel en hiernamaals tot de verbeelding. Theoloog Arnold Huijgen zette met zijn oratie het onderwerp weer op de kaart en geograaf en schrijver Guido Derksen bracht de hel in kaart. Het boek Hemel en hel in kaart dat hij samen met Martin Mousch maakte brengt 5000 jaar verbeelding van de hel bij elkaar. Als Huijgen en Derksen in deze aflevering met elkaar in gesprek gaan onder leiding van Koos Tamminga, komen verschillende beelden van de hel langs, waarbij duidelijk wordt hoe die (denk)beelden samenhangen met sociale en culturele ontwikkelingen en theologische en filosofische inzichten. We zien de doorwerking van macht en disciplinering, maar ook van weerstand en aanpassing door de confrontatie met andere contexten. Leidt het geloof dat de hel heeft afgedaan niet in feite tot nieuwe gedaanten van de hel? Kunnen we wel zonder hel of blijven we als mensen de relevantie van de hel in stand houden omdat we niet ontkomen aan de confrontatie met schuld en onrecht?
Welke plek kan theologisch spreken over de hel in onze huidige cultuur dan hebben?

Verwijzingen
Guido Derksen en Martin van Mousch (2022) - Hemel en hel in kaart. Een cultuurhistorische verkenning.

Arnold Huijgen (2023) - Uitgeblust of opgestookt. De herontdekking van de hel.

Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

We leven in een tijd waarin dankbaarheidsdagboeken als warme broodjes over de toonbank vliegen. Duizenden lessen en tips worden gedeeld over hoe je een dankbaar mens kunt zijn. Want een dankbaarder mens is ontspannener, gelukkiger, liefdevoller.... 
 
In deze podcastaflevering spreekt Koos met Ciska Stark (docent homiletiek en liturgiek, PThU) en Marije Vermaas (geestelijk verzorger) over dankbaarheid. Waarom denken zij dat zoveel mensen vandaag de dag naar manieren zoeken om dankbaarder in het leven te staan? Wat moet je met een begrip met zulke oude, christelijke, papieren? En hoe kun je ervoor zorgen dat dankbaarheid geen kunstje maar een karaktereigenschap wordt? 
Luister naar dit bemoedigende gesprek over hoogte- en dieptepunten in het leven. Over klagen, bidden en dankbaar zijn. Over ellende, verlossing en …

Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Deepfake, ChatGPT en zelfrijdende auto’s; het zijn fenomenen die dankzij artificial intelligence bestaan. De ontwikkelingen op dit gebied gaan ontzettend snel. Zullen op termijn verlamden dankzij AI weer kunnen lopen? En blinden weer kunnen zien?

In deze aflevering van Heilige Grond praten we met theoloog Ad de Bruijne en filosoof Ariën Voogt. Zien zij ethische grenzen aan het gebruik van AI? Hoe gaan we om met macht en onmacht in het gebruik van AI? En wat zegt het toenemende gebruik van AI over ons mens- en godsbeeld?

Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Nederland kent ruim een miljoen christenen met een migratieachtergrond en toch zie je daar weinig van in de gemiddelde witte kerk. Hoe komt dat en is het erg om in de kerk je eigen cultuur op te zoeken? We praten erover met Klaas Bom, docent dogmatiek en interculturele theologie aan de PThU en Hedwig Komproe, predikant en bestuurslid van SKIN.

In aanloop naar Pinksteren staan we stil bij de uitstorting van de Heilige Geest, die alle culturen en muren doorbreekt en de kerk maakt tot één lichaam met vele ledenmaten. De interculturele theologie, en pneumatologie, zijn echter niet de enige aspecten in dit gesprek. De praktijk van de migrantenkerken blijft weerbarstig, soms gaat kerk-zijn ook gewoon over een dak boven je hoofd hebben. Culturele verschillen, vooroordelen, macht en helaas ook racisme spelen ook in deze discussie een grote rol. Een scherp gesprek  over migrantenkerken waarin deze spanning goed zichtbaar wordt!

Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Hoe kun je er zijn voor mensen die geconfronteerd worden met een plotseling verlies of acute nood? Wat is helpend, hoe ga je om met de vragen die het oproept? Koos Tamminga spreekt in deze aflevering met Martha Zonneveld, projectleider noodhulp bij Tearfund en Marieke Meiring, luchthavenpastor op Schiphol. Hoe kun je er als pastor zijn voor iemand die net iets heeft meegemaakt dat enorme impact heeft – terwijl ze op doorreis zijn en er dus geen pastorale relatie is of mogelijkheid voor follow-up? Wat kunnen kerken betekenen in gebieden waar een ramp is gebeurd? Is christelijke noodhulp onderscheidend? Wat doet het met je eigen Godsbeeld en mensbeeld als je zo veel met nood te maken hebt? “Juist als er lijden is zie je Gods karaktereigenschappen naar boven komen.’’ 

https://www.tearfund.nl

https://airportchaplaincy.nl

Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.

Waar was God in Auschwitz?  is één van de bekendste en indringendste vragen die het geloof in een goede en almachtige God uitdagen. Een vraag die ook in het licht van hedendaagse verschrikkingen op ons af kan komen. Houden onze theologische begrippen, onze Godsbeelden, onze mensbeelden, stand in het licht van het ergste lijden? In deze aflevering spreekt Koos Tamminga met Joyce Rondaij, expert op het gebied van literatuur en theologie. Zij is gepromoveerd op een theologische lezing van het werk van Primo Levi. Levi, een Italiaanse scheikundige die Auschwitz overleefde en daarover schreef, was zijn leven lang overtuigd atheïst. Toch is zijn werk heel relevant voor de theologie. Aan de hand van fragmenten uit zijn werk wordt dat in deze aflevering op een indringende manier duidelijk en worden ook onze mens- en Godsbeelden uitgedaagd.

Joyce Rondaij. Primo Levi na God. Verhalen van een nieuwe bijbel. Verbum 2021

Boekpresentatie Primo Levi na God: https://www.youtube.com/watch?v=AE-GFy3eCY0

Heilige Grond is een podcast van de Protestantse Theologische Universiteit en de Theologische Universiteit Utrecht.