หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม

"ค่อยๆ สังเกตความเปลี่ยนแปลงของตนเองไปนะ เราไม่ได้คิดจะทำให้มันเปลี่ยนหรอก แต่มันเปลี่ยนเอง เราแค่มีสตินะ อะไรเกิดขึ้นในกาย รู้สึก อะไรเกิดขึ้นในใจ รู้สึก จิตใจมันจะพัฒนาของมันเอง แล้วเรารู้สึกได้" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๑ วันที่ ๑๑ มิถนายน ๒๕๖๐

"เรายอมตามกิเลสเพราะอะไร หวังว่าจะมีความสุข นึกออกไหม เพราะฉะนั้น เราชั่วนะ ก็เพราะว่าอยากได้ความสุข แต่ถ้าเรารู้ ความสุขก็ไร้สาระ เดี๋ยวก็ดับ เกิดแล้วก็ดับ เกิดแล้วก็ดับ ใจไม่หิวความสุขแล้ว ค่อยลดความหิวลง ค่อยๆ ดูไป ดูกาย ดูเวทนา ดูจิต ดูสภาวะธรรมทั้งหลายไป เดี๋ยววันหนึ่งเราก็พ้นทุกข์ ตรงที่พ้นทุกข์ก็คือ พ้นจากรูป นาม มันรู้ความจริงแล้ว รูปนี้เป็นทุกข์ นามนี้เป็นทุกข์ เพราะฉะนั้นอย่าไปหวังเลย ว่าจะแต่งรูป แต่งนามให้เป็นสุข อย่างไปแต่งด้วยความดีบ้าง ด้วยความชั่วบ้าง ด้วยการทำจิตว่างบ้าง ไม่ได้ทำให้มีความสุขจริง พอสติปัญญาแก่รอบ รู้ว่าทำจิตว่างแล้วเดี๋ยวก็ไม่ว่าง มีแต่ของไม่เที่ยง เอาเป็นที่พึ่งอาศัยไม่ได้ จิตมันรู้ความจริง ว่าขันธ์ ๕ เป็นทุกข์ กายนี้ทุกข์ ใจนี้ทุกข์ จิตนี้เป็นตัวทุกข์ มันจะสลัดคืน เรียก ปฏินิสสัคคะ - การสลัดคืน" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๑ วันที่ ๑๑ มิถุนายน ๒๕๖๐

"วางแผนอนาคตของเราเองนะ ว่าต่อไปเราจะอยู่ยังไง ในทางจิตใจ - ต้องอยู่คนเดียวให้ได้ อยู่คนเดียวให้ได้ ด้วยการฝึก เรามีสติ มีสมาธิ มีปัญญา เป็นเพื่อนของเรา มีเพื่อนตั้งหลายคนใช่ไหม มีสติ สมาธิ ปัญญา มีศีล มีอะไรอย่างนี้ มีเพื่อนตั้งหลายคน ล้วนแต่เพื่อนดีๆ ทั้งนั้นเลย เพื่อนประเภทชวนกันไปกินเลี้ยงอะไรอย่างนี้ ไม่ได้ประโยชน์" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๑ วันที่ ๑๐ มิถุนายน ๒๕๖๐

"สิ่งที่จะช่วยเรานะคือ โยนิโสมนสิการ เมื่อฟังธรรมจากใครก็ตาม ดูว่ามันสอดคล้องกับที่พระพุทธเจ้าสอนไหม ถ้าไม่สอดคล้อง อย่าเชื่อ เชื่อง่าย โง่ ถ้าปฏิเสธโดยไม่ไตร่ตรอง ก็โง่อีก งั้นไปสังเกตตัวเอง อย่างหลวงพ่อสอนให้ไปภาวนา - ภาวนาแล้วเจริญขึ้นไหม ถ้าภาวนาแล้วเจริญขึ้น เห็นความเปลี่ยนแปลงของตัวเอง ไม่เคยมีศีล ทำผิดศีลหน้าด้านๆ ไม่เคยรู้สึกว่าผิด เกิดรู้สึกอายขึ้นมาหน่อย ถือว่าพัฒนาแล้ว ไม่เคยทำทาน คิดแต่จะเอาของคนอื่น รู้จักให้ของคนอื่น อย่างนี้ก็ถือว่าพัฒนา เคยโกหก แล้วก็ไม่กล้าโกหก อย่างนี้พัฒนา ไม่เคยรู้สึกตัวเลย รู้สึกตัวเป็นขึ้นมา นี่พัฒนามากๆ เลย ไม่เคยแยกขันธ์ ก็เห็นขันธ์มันแยกได้ นี่พัฒนา เข้าขั้นยอดเยี่ยมเลย เห็นขันธ์แสดงไตรลักษณ์ได้ นี่สุดยอดแล้ว สุดยอดของการปฏิบัติอยู่ตรงที่ เห็นสภาวะธรรม รูปธรรม นามธรรม แต่ละอย่าง แต่ละอย่าง แสดงไตรลักษณ์ได้" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๑ วันที่ ๑๐ มิถุนายน ๒๕๖๐

"จุดสำคัญอยู่ที่ใจ รู้เท่าทันใจของเรา ใจมันถูกกิเลสหลอกอยู่ตลอดเวลา มันจะให้อยากโน่นอยากนี่เรื่อยๆ ความอยากเรียกว่าตัณหา ทำให้เกิดภพ ภพก็คือการทำงานของจิต อย่างเราปรุงราคะขึ้นมา เราก็สร้างภพของเปรตขึ้นมา เราปรุงโทสะ ร่างกายเราเป็นมนุษย์ เราสร้างภพของสัตว์นรกขึ้นมา เราใจลอย ร่างกายเราเป็นมนุษย์ แต่เราปรุงภพของสัตว์เดรัจฉาน ตัณหาความอยาก จะทำให้เกิดสร้างภพขึ้นมาในใจ เป็นภพย่อยๆ" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๑ วันที่ ๔ มิถุนายน ๒๕๖๐

"การภาวนาไม่ได้ภาวนาเพื่อสนองกิเลส เราภาวนาเพื่อแผดเผากิเลส เรียกว่า อาตาปี - มีความเพียรแผดเผากิเลสอยู่ มีสตินี่แหละ คอยรู้ทัน จิตใจ กิเลสมันอยู่ที่ไหน อยู่ในใจเรา ถ้าเราภาวนาเพราะว่าเราโลภ เราก็รู้ทัน ภาวนาแล้วเราหงุดหงิด เราก็รู้ทัน ภาวนาแล้วใจลอยไป ฟุ้งๆ ไป ก็รู้ทัน ภาวนาแล้วจิตสงบแล้วพอใจในความสงบ นี่เป็นราคะละเอียด ก็รู้ทันอีก เราจะไม่ตกเป็นเหยื่อของกิเลส" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๑ วันที่ ๔ มิถุนายน ๒๕๖๐

"หายใจไว้ อย่าหายใจทิ้งเปล่าๆ เราหายใจอยู่ทั้งวันอยู่แล้ว หายใจแล้วมีสติไป ได้กำไร หายใจแล้ว ใจลอยไป หายใจทิ้งเปล่าๆ ขาดทุน เพราะทุกคราวที่หายใจ ชีวิตลดลงเรื่อยๆ ละ อย่างเรามีเวลานิดๆหน่อยๆระหว่างนั่งรอหลวงพ่อ เราก็นั่งหายใจไป หรือ พุทโธไป มีสติ เห็นร่างกายหายใจ ใจเป็นคนดู ค่อยๆ ดูไปเรื่อยๆ แล้วเราก็รู้สึกขึ้นมา ร่างกายที่หายใจอยู่ ไม่ใช่ตัวเราหรอก เป็นสิ่งที่จิตไปรู้เข้า รู้สึกไหมว่า ร่างกายที่หายใจอยู่เป็นสิ่งที่จิตไปรู้เข้า ถ้าเราฝึกไปช่วงหนึ่ง เราจะเห็นเลยว่า อะไรที่จิตไปรู้เข้าจะไม่ใช่ตัวเราโดยอัตโนมัติเลย" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๑ วันที่ ๓ มิถุนายน ๒๕๖๐

"จุดตั้งต้นของการปฏิบัติ อยู่ที่ความรู้สึกตัว คือความมีสติอยู่ทุกๆ อิริยาบท จะยืน เดิน นั่ง นอน ก็มีสติ จะหายใจออก หายใจเข้า ก็มีสติ จะเคลื่อนไหว จะหยุดนิ่ง ก็มีสติ มีความสุข ก็มีสติ มีความทุกข์ มีความรู้สึกเฉยๆ ก็มีสติ จิตเป็นกุศล ก็มีสติ จิตเป็นอกุศล โลภ โกรธ หลง ขึ้นมา ก็มีสติ สติเป็นตัวรู้ทันว่ามีอะไรเกิดขึ้นในกายในใจ รู้สึกตัวไว้เรื่อยๆ มีอะไรเกิดขึ้น ก็คอยรู้เอา" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๑ วันที่ ๓ มิถุนายน ๒๕๖๐

"สภาวะจิตของคนที่หัดใหม่ๆ จิตจะเป็น 3 ลักษณะ อันแรก มันหลงไป หรือใจลอยไป อันที่สอง รู้ว่าหลง รู้ว่าใจลอย อันที่สาม มันจะเริ่มบังคับ มันกลัวจะใจลอยอีก ก็เลยบังคับไว้ มันจะแน่นๆ ขึ้นมา คนซึ่งไม่ภาวนานะ จิตจะมีลักษณะอันเดียว คือ หลง หลง หลง หลงไปเรื่อยๆ หลงตั้งแต่ตื่นจนหลับ หลงทั้งวัน มาหัดภาวนาใหม่ๆ จะมี 3 ลักษณะ หลงไปแล้วรู้ แล้วก็เพ่งเอาไว้ บังคับเอาไว้ ต่อไปพอภาวนาชำนาญ จะหลงแล้วรู้ หลงแล้วรู้ ไม่เพ่ง ที่เพ่งอึดอัดจะค่อยๆ น้อยลงไป ต่อไปเลิกเพ่งเลย แล้วพอภาวนาสุดขีดแล้วจะเหลือแต่รู้ รู้ รู้ ไม่มีหลง จะกลับข้างกัน " -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๑ วันที่ ๒๘ พฤษภาคม ๒๕๖๐

"จริงๆ แล้วความแตกต่างโดยชาติกำเนิด หรือโดยทรัพย์สมบัติ หรือโดยอะไรเนี่ย มันไม่ใช่ความแตกต่างที่แท้จริง คนมันก็เหมือนๆ กัน แต่โอกาสมันไม่เหมือนกัน งั้นแต่ละคนเนี่ย มีสิทธิที่จะเข้าถึงธรรมะเท่าๆ กัน ในทางโลกเนี่ย ไม่ยุติธรรมหรอก ประเภทมือใครยาวสาวได้สาวเอา แต่ในทางธรรมเนี่ย ยุติธรรมมากเลย ทุกคนมีสิทธิ" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๑ วันที่ ๒๘ พฤษภาคม ๒๕๖๐