Kiwal taariindi

Musiɓɓe teɗɗuɓe on salminaama on bi'aama bisimilla mon e kiwal taarindi ɗoo e Rfi Fulfulde. E oo ɗoo taskaram men yewtan ko faati e peeje lelneteeɗe ngam haɓude pooreeji huutoteeɗi. Leyɗe ɗuuɗuɗe e nder Afrik ƴetti kuule e sariyaaji fii haɓugol booto poore kono yoga e ɗen leyɗe haa jooni ɓe waawaani haɓugol ɗum no haniri non. Holko woni sabaabu mum ? Yalli no woodi pehe goɗɗe  waawaaɗe ƴetteede?Ngam yewtude fii ɗee toɓɓe en bismoto koɗo men wi'eteeɗo Abdu Karim Sall, jaagorɗo leydi Senegaal halfinaaɗo geɗe taarindi, ko adii en heɗaade seeditande en heɗoto jantoore nultondiraaɗo men to Nuwakshot El Haaj Umar Caam. En joofniray e Moodu Faal, senegalnaajo anndiraaɗo Moodu poore sabu darnde makko nden fii haɓugol kala ko woni tuundi. Ɗum non Bissimila mon.

E oo ɗo taskaram men yewtay ko faati e darnde ñeenuɓe fii haɓugol mbayliigu weeyo. E oo ɗo saha ka laamorgo Senegaal no ñimnaa koolol ñeenuɓe no wi’ee "Biennale" Dakar haa ñannde noogay e go’o lewru ndu ngonɗen nduu.Ko feƴƴi golle maɓɓe ɗen holko woni yi'ande maɓɓe e caɗeele to baŋŋe taariindi ? Ko woni darnde maɓɓe ngam haɓɓude mbayliigu weeyo ? Mbele hiɓe tawee e ɗee tumbondire adunyankooje ngam yewtude peeje ƴetteteeɗe fii  reenude taarindi ndii.Ngam yewtude ɗee ɗoo toɓɓe en bismoto koɗo men Mohammadu Saajo Jallo anndiraaɗo Saajo, ñeeñuɗo Ginenaajo tawaaɗo e ngol koolol ñeeñuɓe ɗoo e Dakar.Ko adii ɗum en heɗoto jantoore nde nultondiraaɗo amen Dakar, Fadima SI waɗani en caggal nde o yiidi e ñeeñuɓe timmuɓe 30 iwruɓe Almaañ e Senegal, weeɓituɓe golle maɓɓe, e nder cuuɗi Dakar goɗɗi. E njoofniray e gonngɗi  sonna Ilbudo Hawa, hooreejo kawtal pelle rewɓe waylooɓe pooreeji tuunuɗi to saare Boobo-Jaaso no wi’ee Gafre.

Mussiɓe tedduɓe on bi'aama bismilla e taskaram Kiwal Taariindi ɗoo e Sefa, wuro wonungo to diiwal Seyju. Nukkuure woɗɗorde Dakar (laamorgo leydi ndin) kilooji  teemeɗɗe tati e cappanɗe jeetati e jeegom.

Musiɓɓe teɗɗuɓe on salminaama on wi'aama bismilla e Kiwal Taarindi ɗoo e Rfi Fulfulde. E oo ɗoo taskaram en yewtay ko yowitii e mulugol ñaaki e nder hirnaage Afrik. Tuugaade e wiɗto waɗaango, e nder teemedere kala, cappannɗe nayi ñaaki ko e mullude woni. Ndelle (tawi le)  koy kulloy no wondi e nafa mawka e nder ngurdam neɗɗo. Holko woni sabaade ngol mulugol ɗii ñaaki e nder yoga e leyɗeele Afrik ? Holno haana daroreede fii hiwgol walla reenugol koy kulloy wallitiikoy e kiwal kii yaasi ? Ngam yaajinaade maa ɓeydude faamu e toɓɓere nden, en bismoto Ceerno Mammadu Baylo JALLO, ardiiɗo dental pelle njuumooɓe e nder Gine. Ko adii ndee seeditannde,  keɗoto jantoore Idriisa Sampirin JALLO, nultondiraaɗo RFI Fulfulde  Labe. Ka Joofingol  en bismoto Mattaar Njaga Saar, Senegalnaajo, gooto e ekkitooɓe e kadi  wallooɓe njumooɓe. Ɗum non bissimilla mon.

Mussiɓe tedduɓe on salminaama on bi'aama bismilla e yewtere mon Kiwal Taariindi ɗoo e RFI Fulfulde. E oo ɗo taskaram men yewtan ko faati e ngal tummbondiral Kop sappo e njowaɓal waɗungal Abijan, laamorde Koddiwaar.  E nder balɗe sappo, ardiiɓe leyɗe e guwernemanji e hertorɓe to baŋŋe taarindi iwɓe e leyɗe teemedere e cappanɗe jeeɗiɗi e jeeɗiɗi fottanno eɓɓooje hawtaaɗe ngam sakkagol walla haɓugol kokke e yoorugol leyɗe. Holko woni rawnoode ngal tummbondiral Kop15, e kadi ko woni ɗen eɓɓooje fottanaaɗe ? Mbele ɗen pehe ƴettaaɗe no waawi wallude fii  haɓugol kokke ɗen ? Holno leyɗe waawata huutoraade ɗen pehe walla dabareeji ?Ngam yewtude ɗee ɗo lamnde en bismoto koɗo men Maamadi Tuure hertorɗo baŋŋe Taariindi e tawanooɗo ka jeewte Kop15. En njoofniran konngol Wiyerra Olela tawanooɗo e ngal tummbondiral, gooto e rewɓe ardiiɓe kiwal taariindi Koddiwaar.

E oo ɗo taskaram men yewtan ko faati e ngal tummbondiral kop 15  ɓal wonaa ngal e waɗeede Abijan laamorgo Koddiwaar. E ngal tummbondiral no tawtoraa ardiiɓe leyɗe e Guwernemanji ɗuuɗuɗi e kadi hertorɓe to baŋŋe  taariindi. Toɓɓere wonaande e yewteeɗe fii mun ko ɗee kokke, e yoorugol leyɗe e wurdinte ɗe fii ndema. Holko foti wonude ngartam ngal tumbondiral ?Ngam yewtude fii ngal ɗoo lamndal nultondiraaɗo men Abdul Aziz JALLO bismiima  Dr Sumaay Erik,  Janngnoowo e wiɗtotooɗo ka ɗuɗal mawngal Dalowa e hertorɗo to baŋŋe taarindi. Ko adii yewtere makko en heɗoto taho Abba Boli mo Burkina Faso.En njoofiniray e Fatumata Sherif, gooto e Rewɓe ginenaaɓe dariiɓe no taarindi ndii hiwiree.

Mussiɓe teɗɗuɓe on salminaama on bi'aama kadi bismilla mon e taskaram mon  Kiwal Taariindi e dow RFI Fulfulde. E oo ɗo taskaram men yewtan ko yowitii e wurnitungol walla moƴƴintingol leyɗe ndema e nder Afrik. Yoga e ɗen leyɗeele no leelnude peeje wano "agro-ekoloji" ko ɗum woni demal teddinngal taariindi, ɓeydanadi soñateeri remooɓe  ɓen oon. Holko woni sabu  ngoo yooro, ɗee kokke e layugol ndee jeerende e nder Afrik tintinii to baŋŋe hirnaange ? Hol e peeje leelneteeɗe ngam wurnitude leyɗe ndema ? Ngam yewtude e ɗee ɗoo toɓɓe en bismoto Aamadu Suware, hertorɗo to ndema e waajotooɗo golanayɓe fedde remooɓe Labe. Ko adii seeditanɗe en keɗoto miijooji ngadaaɗi e WhatsApp. Ka joofingol en bismoto kadi Delege Tudakku arddiɗo fedde rendinbe rewɓe remooɓe Benen.

Heɗiyankooɓe teɗɗuɓe on salminaama on ɓiyaama bismilla e kiiwal taarindi e dow e RFI Fulfulde. E oo ɗo taskaram men yewtan ko yowitii e yooro. Alhaali laygol jeerennde ndee nder Afrik. Holko woni sabu mum?, holko woni ɓattane  yaajugol ndee jeereende e ngurdam neɗɗo ? holli peeje darneteeɗe ngam safrude ɗee caɗeele ? Ngam yewtude e dow ndee toɓɓere en bismoto Alfa Umaar Bah, ko diiseteeɗo ka jaagorgal toppitiingal taariindi Gine.Ko adii e seedantaagal ma en keɗoo Bubacar Brigi Lih maroowo Burkinaajo. ka joofingol yewtere nden bismoto kadi Bubakar Mayga gooto e arɗiiɓe,"Recopa", walde dariinde fii faabagol aynooɓe, ɗurooɓe e kadi reenude taarindi leydi Burkina Faso.

Musiɓɓe teɗɗuɓe on salminaama on mbi'aama kadi bisimilla mon e Kiwal Taariindi ɗoo e RFI Fulfulde. E oo ɗo taskaram en jewtan ko yowitii e geeƴi waylaaɗi no innee OGM e faransiire. Holko woni ngartam e mum holko ɗum ɓattinta e ngurdam men ? Ngam yaajinaade e toɓɓere nden e bismoto Edgar Walentin Tarawore, wiɗotooɗo e suudu ƴeendordu no wi'ee ngal INERA to Burkina Faso, ko adii e seeditannde makko en keɗoto Suleymaan Jaabenta Maalinaajo. En njoofiniray  Jeneba SI SALL goto e haralleeɓe ɗoo e Senegaal wiɗotoodo to ɓaŋŋe ndema. Abudulay JALLO

Heɗiyankooɓe teɗɗuɓe on salminaama on bi'aama bismilla mon e kiwal taarindi. E oo ɗoo taskaram men yewtan ko faati e no jayndeyankooɓe fotti daroraade fii jertingol walla herƴinde e ko yowitii e mbayliigu weeyo e nder Afrik.Yalli yoga e maɓɓe keblaama e oo fannu ? Ko haani wonde daarnde maɓɓe e mbayliigu weeyo?Ngam yewtude e dow ɗee ɗoo naamne en bismoto koɗo men Adama Kone,  Burkinaajo, jayndeyankeejo hertorɗo to baŋŋe taarindi e kadi heɓloowo hokooɓe kabaaruuji to baŋŋe taarindi. Ko adii seeditannde makko en heɗoto miijooji neldaaɗi e tonngoode WhatsApp.En njoofniray yewtere Pool Kajaa Tarawore gooto e debbo tawaaɗo e fedde renndinde jayndeyankooɓe dillooɓe to ɓaŋŋe taarindi (woɓɓe no wi’a hunndaari walla pilki) ɗoo e Senegaal.