
Sign up to save your podcasts
Or


Guinée, hooreeɓe leydi ndii uddii ko ɓuri sosieyeteeji 1 700. Ko ɓuri ɗuuɗude e majji ko sosiyeteeji moƴƴinooji ndiyam siiwaaɗan, (eau minérale). E bi’ol laamu nguu ko waasde ɗii sosisyeteeji teddinnde sariya saabii uddeede majji. Ngal pellital ɓee ardiiɓe Guinée, laatanike hertorɓe ndiyam e taariindi weltaare. E biol Mikael Dieng, gooto e maɓɓe, hari ɗii sosiyeteeji
ndiyam siiwaaɗan hino saabaade boneeji mawɗi. Ɗin, ko Gila e asugol foraasiiji sukkuɗi haa e yeeyugol ndiyam tuunuɗam. Ko kanko Mikael Dieng, woni koɗo men hannde. Himo jaaboo lamnde Ibrahima Timbi Bah.
Ko Évariste Ndayishimiye, hooreejo Burundi, dental leyɗe Afrik (UA) nuli e nder diiwal Sahel. Golle tidɗe hino habbiimo e oon nokkui. Kareeli e fitinaaji mawɗi hino njaali e ngal diiwal. Ko ɓeydii heen, ko ŋakkeere ñaamndu e caɗeele politik hono yaltugol Mali, Burkina Faso e Niger e nder dental CEDEAO. Hol saabi ko oo hooreejo Burundi leydi woɗɗundi sahel ngal dental UA suɓii ? Taw si o waaway artirde jam e nder ɗeen leyɗe ɗe kuliyankaaku e pelle murtuɗe jaali ? Ko holno o artirirta kaaldal hakkunde hooreeɓe ɗeen leyɗe e pelle dawro e sosiyete siwil ɗe golle mun en ndarnaa ? Koɗo men hannde ko Anta Barry, heertorɗo jokkondiral hakkunde leyɗe. Himo jaabo e laamnde Ibraahiima Timmbi Bah
Hankadi France nattii jogaade daakorde konu e nder diiwe hirnaange e wuddu Afrik. Daakorde wootere heddinoonde to Dakar laamorgo Sénégal, uddete/ommbete hannde. Ko hello taariika mawngo e nder jokkondiral hakkunde konu France e konuuji leyɗe Afrik woni e uddeede. Ko holno taariika jokkondiral France e Afrik e bannge konunkaaku yaari haa hande ? Ko holɗum ngol jaltugol jibinta ? Koɗo men hannde ko Porofeseer Mamadou Dinde Diallo, taariikayanke, cukko hooreejo iniwersite Kankan. Himo jaaboo laamnde Ibraahiima Timmbi Bah
Muhammadu Buhari surraama hanki to wuro makko Daura e nder Diiwal Katsina, rewo Nigeria. Oo hooreejo leydi kiiɗɗo ardiima Nigeria fotde duuɓi sappo. Ko adii koo, o siiwli laamu nguu e hitaande 1983. Duuɓi ɗiɗi caggal ɗuum laamu makko liɓaa. Ko hakkunde hitaande 2015 o suɓaa hooreejo Nigeria. O heddii e laamu haa e hitaande 2023. Muhammadu Buhari no anndiranoo aaden diina, haɓde ngeenaari bonndi. Kono o heɓii caɗeele faggudu e ndeenaagu e duuɓi cakkitiiɗi ɗi o jooɗinoo e jappeere ndee. Koɗo men hannde ko Mohammed Tukur Bello golliduɗo e Muhammadu Buhari duuɓi heewɗi. Himo jaaboo laamnde Ibraahiima Timmbi Bah
Cameroun, kumpa taƴi. Paul Biya mawɗo leydi mo duuɓi 92 laatoto kanndidaajo e suɓngooji hooreyaaku saatiiɗi ñannde 12 lewru 10ɓuru. Hari ngal pellitla no habba, sabu laatagol makko kanndidaajo addiino lurral e nder fedde makko politik. Mbele Paul Biya laamiiɗo Cameroun ko ɓadii duuɓi 43 no jogii fartanŋe heɓugol manda 8taɓo? Taw si o waawan renndinde yimɓe fedde makko politik caggal makko? Noy wonata darnde lunndiiɓe laamu e ɗii sungooji, caggal ngal pellital Paul Biya? Koɗo men hannde ko Dr Dr Mouhamadou Ahmadou, jannginoowo sariya to iniwersite Yaoundé. Himo jaaboo lamnde Ibrahima Timbi Bah…
Donald Trump, gardiiɗo Dawlaaɗi Dentuɗi Amerik jaɓɓiima hooreeɓe leyɗe Afrik njoyo (5) e ndee yontere yawtunde. Ɓeen ko hooreeɓe Sénégal, Mauritanie, Guinée Bissau, Libéria e Gabon. Ɓe njeewtidii e hooreejo Amerik oo ko faatii e gollidal hakkunde leyɗe maɓɓe, teŋtii ko yowitii e oogirɗe. E nder nguu njillu, ɓe njiyondiri kadi e jooma mbaylaaji mawɗi Amerik. Ko holɗum nguu njillu jibinii ? Mbele ɓee mawɓe leyɗe Afrik mbaawi waylude yiyannde Donald Trump yi’annde e doŋre faade e Afrik ? Mbele Dawlaaɗi dentuɗi Amerik mballat Senegal e Mauritanie to bannge kisal ? Koɗo men hannde ko Profeseer Bakari Gey, keertorɗo dawro. Himo jaaboo e laamnde
Ibraahiima Timmbi Bah
Guinée, waɗii hitaande ko Mammadu Billo Bah e Foniké Mengué, ardiiɓe fedde sosiyete Siwil FNDC njiyaaka. E biol ɗimmooɓe (ɓadiiɓeɓe) e koreeji maɓɓe, ko konuŋkooɓe e sandarmaaɓe laamu nguu nanngiɓe. Tuume ɗe ardiiɓe Guinée ɓee njeddi, caggal nde ɓe holli wonnde ɓe udditii tefoore/losko e hoore ndee majjere. Kono e bi’ol Abdoulaye Oumou Sow ƴettoowo konngol FNDC ndee tefoore udditaande yaaraani yeeso, nde ɓosaani. Himo ƴami mofte winndere e pelle adunayankoore ɗee nde mbi’ata ardiiɓe Guinée ɓee yo ngoppit Billo Bah e Foniké Mengué. Ko Kanko woni koɗo men hannde. Himo jaabo e laamnde Ibraahiima Timmbi Bah....
Liberia, hooreejo Leydi ndin torike/ñagiima yaafniima ɓeen lorriiɓe e hare waɗuɗe e nder Liberia hakkunde hitaannde 1989 e hitaande 2003. Nden hare saabinooma mayɗeeli yimɓe teemede ɗiɗo e cappanɗe joyi ujunere (250 000), woɓɓe gaañi, rewɓe doola, ɓeya majji. Joseph Boakai nantinii wonnde o waɗan huunde kala ko ngam tabitinde kiwal ɓiɓɓe leydi ndii. Gila e lewru 4ɓuru hitaande fiƴƴunde, Joseph Boakai holliino eɓɓoore joɗƴingol suudu ñaawooru fitinaaji baɗaaɗi e sahaa ndee hare. Kono haa hannde ɗum laataaki. Mbele toraare yaafuya hino waawa jaɓɓeede so ñaawoore waɗaaka? Ko holno tuumaaɓe saabaade ɗiin fitinaaji, jogiiɓe haa hannde doole e ndii leydi, ñaawirte ? Koɗo men hannde Alpha Ousmane Diallo, jannginoowo taariika politik Afrik, to duɗal jaaɓe haaɗtirde Sonfonia, Conakry, e nder Guinée. Himo jaaboo laamnde Ibraahiima Timmbi Bah.
Mali, ko fiyanɗe mawɗe waɗi ton e ndee yontere faltiinde. Ɗen fiyanɗe waɗuɗe e saaha gooto e nder Ca'e 7 saabike bonondasji mawɗi. Siwilɓe e konunkooɓe waraama. Kyliyankooɓe heewɓe heddike e mun, waraaɓe maɓɓe hino timmi 80 e limoore ardiiɓe Mali. Hol saabi ɗee fiyanɗe waɗaaɗe saaha gooto? Hol saabii dartannde konu Mali e walliiɓe maɓe Africa corps yaawi e ngol laawol ɗoo? Mbele annuye kuliyankooɓe uddugol Nioro e Kayes hino waawi laataade? Koto men hannde ko Mamadou Omar Ly hertorɗo kisal e nder Diiwal Sahel. Himo jaaboo lamnde Ibrahima Timbi Bah.
Senegal ko seppooji tiiɗɗi waɗi e ɗee balɗe faltiiɗe to Dakar, laamorgo leydi ndii wonndude e Roso, rewo Senegaal. Sukaaɓe ɗuuɗuɓe yaltii e hoore laawi ɗii ngam hollugol mette maɓɓe caggal maayɗeeli sukaaɓe tato ɓe polisiiɓe tuumaa saabaade mayde mum en. Sifa ɗii fitinaaji hino heewi yi’eede e nder nduu adunaaru. Holko woni sabaabu majji? Holko saabii ɗi alaa e dartaade ? Koɗo men hannde ko Meeter Amadou Aly Kane, awokaajo e daraniiɗo hakkeeji neɗɗanke. Himo jaaboo lamnde Ibrahima Timbi Bah.
From the publisher's feed
RFI Fulfulde no waɗa maakodal (tintidal) hoɓɓo, hertiyankooɓe e dillooɓe e baŋŋeeji kala. Ley oo taskaram heɗee yi'aango maɓɓe, miijooji maɓɓe e taskanɗe maɓɓe.

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

1 Listeners