Kuma bɛ aw bolo

 La Guinée jamana kan,  sariyuasunba laɲininen kɔnɔko dɔw kan, olu minnu kuma cayalen don kosɔbɛ  barodaw la nin waati in na. La Guinée, donnatɛmɛnfanga wasabulon sɔnna sariyasunba kura laɲininen ma kaban. Sisan kɔni o tora donnatɛmɛnfanga ɲɛmɔgɔ Général Mamadi DOUMBOUYA k’a ka jɛn di a kɔnɔkow bɛɛ lajɛlen ka da kɛnɛ kan. Nka ka kɔn o ɲɛ CNT ɲɛmɔgɔ,  Dansa Kourouma ye ɲɛbilaɲɛfɔli dɔw kɛ sariyasunba nata in kɔnɔ laɲini dɔw kan karidon kunnafonidilaw ɲɛma,

O ɲɛfɔliw dɔ ye jamanakuntigiya sarati bɔli san 5 la k’a kɛ 7 ye. Wasadenbabulon sénat sigili, ani donnatɛmɛnfangaɲɛmɔgɔ Général Mamadi Doumbouya yamaruyali ka kɛ cɛbɔ ye kasɔrɔ donnatɛmɛnfanga sariyasunba tun ma jɛn n’o ye.

Yala aw yɛrɛ ye mun faamu nin yɛlɛmani kuraw la?

Moussa Samoura, politikikow dɔnbaga ŋana ka bɔ la Guinée, ale de b’aw ka bi ɲiningaliw jaabi.

Bi, an bɛ na kuma RD Congo ni Rwanda ka bɛn laɲinisɛbɛn kɔnɔnakow n’a kɔ dantigɛliw de kan min tɛgɛnɔbila kɛra jumadon USA ani Qatar ka soronadon kɔnɔ. RD Congo ni Rwanda ka ni bɛn laɲinisɛbɛn in ye « basigi fiɲɛbɔda kura de ye. Nin ye RD Congo jamanakuntigi Felix Tchisekedi ka kumaw ye. Bi ntɛnɛdon, zuwɛnkalo tile 30, o min bɛ bɛn RD Congo ka yɛrɛmahɔrɔnya san 65 ɲɛnɛjɛ ma.

Juma tɛmɛnnen yɛrɛ de RD Congo ni Rwanda ka kɔkankominisiriw ye tɛgɛnɔbila kɛ o bɛnkansɛbɛn na USA,  ko walasa ka na ni bɛn basigi ani kelenya ye RD CONGO kɔrɔyanfan marabolow kɔnɔ.

Hali n’a kɔnɔkumaw bɛɛ ma da kɛnɛ kan fɔlɔ, sɛbɛn in bɛnkanba dɔw ye ko ka RD Congo ka yɛrɛmahɔrɔnya bonya ani k’a lakodɔn ko jamana in marabagaw de ka  se ka boli u ka dugukolo fan bɛɛ lajɛlen kan.

Kulumarifatigiw fara banbagacikuluw kan, olu bɛɛ lajɛlen ka ci bɔgɔbɔgɔ, min ye maa foolenw ye, dɛmɛ ka don olu ma cogo min u ka se ka segin u bɔyɔrɔw la, basigi kɔnɔ ani lakana kɔnɔ. Ko wɛrɛ min nafa ka bon kosɔbɛ sɔrɔrɔko nasira fɛ, o ye ko USA ka ninyɔrɔ sɔrɔ RD Congo dugujukɔrɔnafolo la. O nafolomafɛnw bɔli u lasanuyali fɔ ka taa se u donini ma ka taa jamana wɛrɛw kan o baaraɲɔgɔnya fana ka tɛmɛn RD Congo ni Rwanda cɛ, jamana in fila bɛɛ k’u ta sɔrɔ.

Diɲɛtɔnba ONU, Frafinna tɔnba Union africaine , France fɔ ka taa se RD Congo keretiyɛn katolikiw ɲɛmɔgɔ n’a politikimaa dɔw ma caman ye nin bɛnkansɛbɛn in hakilina fo kosɔbɛ ko a na kɛ sababu ye marifakanw ka mada RD Congo kɔrɔfyafan la.

Nka fangasinaw ni RD Congo yɛrɛ fasodenw tɔgɔlatɔn caman ko nin ye jama tɔnɔmadalen de ye, k’a ka yɛrɛmahɔrɔnya don galama la.

Yala aw fana y’a faamu o cogola wa?  walima aw ye nin bɛnkan ye cogo di RDC ni Rwanda cɛ?

Bi ye Juin kalo juma laban ye… Inafɔ aw b’a kalama cogo min o ye musow ka kɛnɛ kerenkɛrɛnen don ye. Bi baabu bɛ talikɛ farafinna musow jɔyɔrɔ de kan Mana ɲama-ɲamaw kɛleli ko la, o min kɔlɔ ka jugun kɔsɔbe lamini, baganw ani hadamadenw yerɛ ka kɛnɛyaw ma.

Diɲɛ tɔn ONU ka bolofaramin ɲɛsinnendon kɔkɔjiw lakannin ma y’a yira u ka lajɛba la ban senfɛ Faransi, ko mana ɲama-ɲamaw kɔlɔlɔw be ka dadigi ke kɔsɔbe diɲɛkɔkɔjiw ma.

Farafinna kɔkɔji jamana caman kan iko Senegal mɔnikɛlaw k’u y’o kɔlɔlɔw y’u ka baaraw la kaban.

Jateminɛkɛlaw ka fɔ la farafinna mana-ɲama ɲama 2 ka taa se 5 ma dɔrɔn de be bayelɛma na.

Wa o bayɛlɛmanikɛlaw caman ye muso jɛkuluw de ye Manden jamanw kɔnɔ. Nka kun jumɛnna u k’o wulikjaɔw nɔ te ka ye, musow yerɛ ka cɛsiriw be da jumɛnna mana ɲamaɲamaw kɛlɛliko la, u ka dɛmɛnkow bɛ cogo di.

Jigilamisɛnya, farafinna ntolankanunbagaw bolo.  Gun in ka tɔn naani minnu tun taara u jɔyɔrɔfa san 2025 in Coupe du Monde des Club kɛne kan olu bɛɛlajɛlen senbɔra tulonnna kabi kulu kunbɛnw la… hali n’a sɔrɔ jigiyabaw tun b’u la ka taaaɲɛba sɔrɔ o kɛnɛ kan.

Afrique du Sud ka Mamelodi Sundonws yerɛ de tun ye tɔn laban ye jigiw tun dalen be min kan k’a n’a se ka 8ème de final sira sɔrɔ,  olu laban ka fara Maroc ka Wydad, Egypte ka Al Haly ani Tunisie ka Esperance de Tunis kan, bawo u ni Fluminesse ka kubɛn kuncɛra surɔ filannin bin kan 00 ani 00…

Farafinna ka nin ntolatntɔn naaniw seginniso kabi nin yɔrɔ la be se ka faamu cogodi… mun de ye kɛlɛ tiɲɛ u bolo.

aw y’u ka kunbenw yɛrɛ tɛmɛn cogo ye di… mun de ka kan ka kɛ wasa Farafinna ka tɔnw ka se ka taaɲɛba sɔrɔ nin kubɛn suguw kɛne kan… fɔ ka se ajɔnjɔn yerɛ taliko ma….

 

Côte d'Ivoire jamana kan, uka ladala lajɛ sen fɛ, dɔgɔkunfuran cɛ tɛmɛnen Ebimpé ndonlantan kɛnɛba kan Abidjan. Fanga politikitɔn RHDP y’a ka danayada jamanakuntigi Alassane Ouattara kan ka k’u ka cɛbɔ ye ɔkutɔburukalo nata jamanaɲeɛmaakalata la.

Hali n’o laɲini ma bali maa caman. Nka Alassane Ouattara ka jaabi kɛra valina ko ye, bawo maaw to kunfa kɔnɔ halisa, k’a be t’i miiri nin k’i hakili sɛbekɔrɔ jagabɔ, yanni k’a ka jaabi di.

A ko sɔsɔliw cayalen don ôte d'Ivoire yɛrɛ kɔnɔ kɔsɔbɛ, kɛrɛnkɛrɛnnenya la, fangasina politikimaaw,  ani jamana in politikiko jateminɛbagaw.

Yala aw yɛCoterɛ ye  mun faamu Alassane Ouattara ka kunfa jurujanyali la cɛbɔya in ka kasɔrɔ o kow bɛɛ ka kan ka pereperelatigɛ ka bɛ out kalo nata ma.

Aw ye kalan kɛ fanaCOTE D IVOIRE: Fangasinaw ko cɛbɔw ka sugandi basigi kɔnɔ hali ni Alassane OUATTARA m'a ta sɛmɛntiya

Karidon farafinna tilebinyanfantɔnba CEDEAO ye ɲɛmɔgɔ kura sɔrɔ u ka laadala lajɛ tako 67nan sen fɛ Nigeria faaba la Abuja, Sierra Léon ka Julius Maada bio de ye Nigeria ka Bola TINUBU nɔnabila o ka san fila sarati kɔ.

TINUBU O san fila in kɔnɔ CEDEAO y’i yɛrɛ waso n’u ka sesɔrɔ caman ye politikiko, sɔrɔko ani tɔn in yɛrɛ kɔnɔ sariya dɔw taaɲɛ taabaw la ka kɛɲɛ ni CEDEAO sigilen san 50 nan.

Nka jateminɛkela caman hakilina t’o ye bawo u ko majɛbaw de fana jateminena iko AES jamana sabaw… Burkina Mali Niger ka taali kabɔ tɔn in kɔnɔ… ka faralakanako gɛlɛyaw kan o ni fɛn misɛnni caman wɛrɛw.

Yala aw yɛrɛ ye Bola Tinubu ka san fila ɲɛmɔgɔya in ye cogo di?

fɛn gɛlɛn nata jumɛnw de be ka tɔn in ɲɛmɔgɔ kura Julius Maada Bio makɔnɔ… Ale yɛrɛ min k’a bɛna fɛɛrɛw sigisenkan cogo min ka ɲɛda kura di CEDEAO ma, aw bolo o baaraw be na kɛ cogo di.

 

Aw ye kalan kɛ fanaPaul OULA, mɔgɔ bɛ se ka mun famuya Julius Maada Bio ka sugandili la CEDEAO ɲɛmɔgɔya la

Fɔɔ nin zuwɛnkalo tile 30 bɛ Mali politikitɔn cilen kɛmɛ saba masurunya bolo ka taa u yɛrɛ ɲɛfɔ u ka dɛmɛnafolo sɔrɔlenw ko kan nin san 25 labanw ka bɔ marabagaw yɔrɔ. Fɔcogo wɛrɛ la, k’a ta san 2000 kan se san 2025 ma, o ye Mali kiirisoba (Cour suprême) ka bolofara ye min ɲɛsinnen don o kow sɛgɛsɛgɛliw ma, ale ka latigɛ don.

O dɛmɛdonafolo in yɛrɛ laban min dira Mali kɔnɔ san 2018 tun bɛ bɛn sefawari miliyari 2 ani miliyɔn kɛmɛ wɔɔrɔ ni 75 ma.  Jamana in politikitɔn kɛmɛ fila ni kɔ cɛma tɔn 64 de tun bɛ sariya kɔnɔ minnu n’a ka kan.

"Cours des comptes" ko u ka taa  a ɲɛfɔ k’a jɛya kɛrɛnkɛrɛnnenya la u ye dɛmɛdonnafolo in don da minnu fɛ ani kana n’o dalilu jɔnjɔnw ye.  Mali ka kumaɲɔgɔya laban in laɲini dɔ y’o ye jamana kantigiw fɛ (forces vives de la nation).

 

Nka kabini kelen politikitɔn dɔw y’u kanbɔ ko nin ye su weeleli de ye ka taa tali kɛ a yerɛ sukoya la, bawo marabagaw y’o politikitɔnw bɛɛ ci kɔsa in na.

Yala aw fana y’a faamu o cogo kelen na wa? walima Mali donnatɛmɛfanaga marabagaw b’u jo fɛ? 

Brehima Sidibe de bɛ n’aw ka bi ɲiningaliw jaabi, jamanaw ni ɲɔgɔn cɛ politikikow dɔnbaga don ani ɲininikɛla  Paris sanfɛkalanso la France jamana kan.

Bi aw yɛrɛ cayara k’a laɲini an ka kuma baabuba kelen pewu kan. Iran ani Israel ka kɛlɛ o min b’a dɔgɔkun kelen na bi juma don.

Dɔgɔkun kelen mugujuguw filiw sabu la… maa kɛme fila ni kɔ de bɔne na u ninw la Iran ani ka caman werɛw jogin. Israel ka faa la o jogin bagatɔw hakɛ ka can ni kɛmɛ saba ye, ani banbagatɔ 20 ni kɔ. O si nin te yɔrɔbaw halakili la jamana fila in ka faabaw kɔnɔ.

O bɛ n’a ta muguciw ani bagabagaliw te ka kɔtige kɛlɛɲɔgɔnma fila cɛ diɲɛmagwɛn jamanw fana bɛ wulikajɔw la yasa ka segin kumaɲɔgɔyaw ma ka kɛlɛ in lajɔ, o kumaɲɔgɔnya dɔw bolodalen don bi Eurɔpu kɔkankominisiriw yerɛ ni Iran ta c.

Nka faamuya cogo jumɛn de bɛ nin kɛlɛ in na… Yala a wulikun jɔnjɔn ye Iran ka mugujugu nucléaire ko in yɛrɛ de ye wa, o bɛ na se ka dalasa cogodi…

O wale minnu bɛ ka kɛ maa caman ka kasoladon sababu ye nin waati labanw na I ko dankarili jamanaɲɛmɔgɔla wali jamana yɛrɛ la o ɲagili sariyaw.

Sénégal jaman kan, nin waati  Moustapha Diakhaté bɛ kiribulon ɲɛma k’a ye dankarikɛ jamanaɲɛmɔgɔla "offfense au chef de l’Etat", cɛ in yɛrɛ ye jamanakuntigi kɔrɔ Macky Sall ka kankɔrɔsigi kɔrɔ ani wasaden kɔrɔ ye.

O ɲangilisariya ɲɔgɔnw ka can jamana wɛrɛw kan iko misali la, “Atteinte au credit de l’etat’’ minnu sababu la. Fanga sinew , fasodentɔgɔlatɔndenw, kunnafonidilaw ani hakilinafɔlaw caman de taara kaso la, Manden jamanw kɔnɔ.

Sénégal yɛrɛ hadamaden hakɛ lafasatonw i ko "Amnesty international" ani fasodentɔgɔlatɔn dɔw y’a ɲini ko article 254 sariya in ka jɔɔsi pewu… wali k’a jalakiliw fɔkajɛya minnu be se ka minɛni sababu ye wali ka sariya in nɔnabila ni fɛn wɛrɛw ye minnu te kasola taa kunbɔ… Bawo ko dankari de don kumakananbilali jhakɛw la… nin tɔn kofɔlenw bolo fana ko sariyaw talen bɛ marabagaw de fɛ nin waati k’a kɛ karafɛ ye fanga kɔrɔfɔbagaw an’u sinew dala….

Aw y’a y’o cogo kelennna wa teri aw ye mun yɛrɛ de mun faamu o sariya ninnu la. A y’an kan nɛkɛjurusira kɔnkɔn joona k’aw hakilinanw fɔ: 00221 76 644 12 79

Boubacar Sane de be n’aw ka bi ɲinigaliw jaabi kabɔ Senegal…Tambacouda marabolo Amnesty international bolofara ɲɛmɔgɔ don.

An bɛ foli kɛrɛnkernen kadi an lamɛnbaga cɛ ani musow kelenkelen bɛlajɛɛrɛlen ma f’u sigiyɔrɔw la nin waati… nin ye kuma b’aw bolo jɛmukan kɛnɛ sigitɔ an fɛ yan RFI Mandenkan kumaso kɔnɔ.Maa 1865 o de ye FarafinNa sifin salenw hakɛ ye kɔkɔji san fɛ ɲina janvier ani mai kalo laban cɛ.Espagne baɲumankɛtɔn Caminando Fronteras ka jatedilen y’o ye u ka jateminɛ sɛben dɔ kɔnɔ min carinna kunu tara.U cɛma denmisɛnni 342 ani muso 112 kabɔ farafinna jamana 22 kɔnɔ, kerɛnkernenyala tilebiyanfan jamanw ….
 

Hali nin jatew ma can ka salo ta bɔ a ko kɔni kɛlen don kamanagwanko ye.  Bawo baɲumankɛtɔn in ko kɛmɛ-sara la  nin sayaw 47 tun be se ka bali. Nka k’o mase ka kɛ k’a sababu kɛ fɛn caman ye . Inafɔ jamanaw ka kɔkɔji kɔlɔsifɛrɛrɛ gɛlɛnw. lakisilikɛlaw sebaliya joona tungalatala ninnu ma k’u to magwan kɔnɔ tungalataalaw ka kurunw tununi jikan fɔ ka taa se tungalataala ninnu ka kuruntalenw yɛrɛ lahalaya ma

yala mun dɛ se ka faamun nin jama ba bɔnɛni la u ninw la kasɔrɔ fɛɛrɛ caman de lasera kɔsa in na wasa ka sifinw bali ka kɔkɔji sira ta… aw bolo sifinw ka nin ninfiliw kun ye mun ye halisa… fɛɛrɛ jumɛn be bɛ e ka tige wasa u ka to u fasow la wali ka sira jɛlen fɛ A y’aw weele k’aw hakilinaw fɔ…, 00221 76 644 12 79