Kuma bɛ aw bolo

Ghana, subagaya dalen don maa kɛmɛ ni kɔ la, k’o gwɛn ka bɔ u sigiyɔrɔw ra. O maa nunu fan ba ye musow de ye. Adamadenw ka hakɛ lafasalitɔn Amnesty International de y’o fɔ a ka jatiminɛ sɛbɛn dɔ kɔnɔ kunu tɛnɛn. ka ni bɔ Ghana ra, nin kɛwale sugu in bi kɛ  an ka sigidalaw la farafinna.
 O ko in yɛrɛ bi se ka faamuya cogo di?

Mali jamana na,donnatɛmɛfanga ɲɛmaa ye weele bila fasodenw ka kotigiw ma, o ka na sigikafɔ ra, yasa o ka se ka politikitɔnw sigili sariyaw ani o ka musakakow fɛsɛsɛfɛ. Nka politikimɔgɔ dɔw ma o weelekan bɛnkoɲunman ye. O ka fɔra, ni y'a sigafɔ damatɛmɛlen lo ye, wa politikitɔnw nii ma don a kora fana.

O ka fɔra, nin y'a sigafɔ damatɛmɛlen lo ye, wa politikitɔnw nii ma don a kora fana. Aw ka akilina ye mun ye a ko kan, ni ye gulɛya wɛrɛ lo bange tɔ ye ten marabagaw ni politikimɔgɔw cɛ wa, aw y'aw ka fɛlaw fɔ o babu lo kan.

Aw ye kalan kɛ fanaMALI: Politigimɔgɔ caman k'u tɛna talikɛ marabaaw ka weele la sigikafɔ kura ko la

Bi na an ka doni jigi Gabon jamana na, foli kanw tɛka kɔtigɛ kabi jamana ɲɛma kalata jabi kun fɔlɔw ye sebaya di Brice Oligui Nguema ma.

Kan 90 ni kɔ lo  lonnatamɛnfanga ɲɛmaa y'a sɔrɔ jabiw kɔ. 

Aw ka hakilinan ye mun ye a ka sugandili kan, ci ba jumanw lo bi ka makɔnɔn, aw y'aw ka fɛlaw fɔ o babi lo kan.

La Guinée, marabagaw ye kalata nataw labɛn kalifa jamana cɛmabɔli minisiri ma, kasɔrɔ CENI de tun jɔlen don n'o ko ye, cakɛda don min ka yɛrɛyeya tun b'a bolo wa ale de tun jɔlen don ni kalataw ye, k'a ta wotew ma, foo ka ta se kalataw jaabi ma i n'a fɔ san 2010 ka sariyasunba tun b'a laɲini cogoya min na, nka donnatɛmɛfanga ɲɛmaa y'a latigɛ k'a kɛ i n'a fɔ a tun bɛ kɛ cogoya min ka kɔn san 2010 cɛ.
Aw y'o famuya cogo di?

Bi juman, kow tora aw sago ra, aw y'a laŋini ka segin ka kuma USA jamanaɲɛmaa Donald TRUMP ka salen kuraw latigɛ taabolo kuraw kan.

Bawu, Donald Trump y'o salenw sɔngɔ yɛlɛli ŋɔngiri fɔlɔ, kalo saba kuntala kɔnɔn, o salen bi boli  jagofɛnw kan minnu bi bɔ diŋɛn fan wɛrɛ fɛ ka don Etats Unis.

O kɔ, aw kuma ka caya kokura Niger marabagaw ka latigɛ kan, ka haoussa kan lakolɔn inafɔ Niger fasokan, fransikan nɔn na.

Yala aw ka hakilina ye mun ye gosiliwalew kan, minnu bi tara ka musow sɛgɛrɛ?  mun ye dɔ fara a baraka tuguni an fɛ farafinna yan kɔsa in na? O ɲininkaliw de fɛsɛfɛsɛra bi ka kɛnɛ kan.

Mali ni Algerie cɛ gɛlɛya kan tile fila in na, jamana fila ninnu labanna k’u ka sanfɛdancɛw datugu u ni ɲɔgɔn cɛ. Algérie le kɔnna k’o latigɛ in ta, yanni Mali fana ka tugu a kɔ.  I n'a fɔ Mali, Burkina-Faso ani Niger , Algerie fana ye weele bila a ka lasigidenw ma AES jamanaw bɛɛ kɔnɔ.  Nin Furuku-furuku dabɔra Mali Kɛlɛbolo ka pankurun kelennabila ‘’drône’’ dɔ cili kɔ lɔgɔkun tɛmɛnen Algerie fɛ. Aw hakilina ye mun ye o ko kan? an ka bi baabu bolila o de kan

USA jamanaɲɛma Donald TRUMP ye sani-ni-feere kɛlɛ lawuli diɲɛ kɔnɔ, a kɛlen kɔ ka  salen kuraw sigi  duwaɲɛsira fɛ Etats-Unis ni Europe jamanaw ni Amérique latine jamanaw cɛ jagoko sirafɛ.

A y'a latigɛ ka 10 fara duwaɲɛ salenw kan, kɛmɛsara la. O salen bɛ boli jagofɛnw kan, minnu bɛ bɔ kɔkanjamanaw la, ka na feere USA. O kɔlɔlɔ bɛ ka dadigi kɛ diɲɛ sugubaw kɔnɔ. Feerefɛnw sɔngɔ bɛ ka bin, kabi jumadon.

 

Yanni arabalon, nata cɛ, o salen bɛna tigɛ USA jɛɲɔngɔn 10 ɲɔngɔnna ka jagofɛnw kan, kɛrɛnkɛrɛnnenya la "Union Européenne", o min ta bi bɛn 20 ma kɛmɛsara la, ale ni Chine, ale ka salen bi bɛn 32 ma kɛmɛsara la.

O latigɛ dun kɔlɔlɔtan tɛ.  Kabini kelen, a kɛra sababu ye ka diɲɛ suguba caman bila gɛlɛyaba kɔnɔ, Japon, ani Europe jamanaw kɔnɔ.

Farafinna gun tɛna kisi fana, Afrique du Sud, Lesotho ani jamana wɛrɛ ka teli ka gɛlɛyaba sɔrɔ.

Donald TRUMP ka nin latigɛ, aw y'a ye cogo di?  A kɔlɔlɔ bɛ se ka kɛ mun ye? Aw y'o ɲininkaliw de jaabi bi ka kɛnɛ kan.

An ka mɔgɔ weelelen tɔgɔ Ousmane DIOMANDE  ka bɔ Côte d'Ivoire.

An ni ninsɔndiya de bɛ aw lasɔrɔ i ko wati bɛɛ. I n'a fɔ juma tɛmɛnen bi fana an bɛ lada latilen ni kuma toli ye aw sagko la.

Aw cayara ka laɲini an ka segin Mali politikimɔgɔw ka weelekan lakurayali kan wasa waati jolen ka fɔ jamanaɲɛmaaw kalatakɛli ko la, an bɛ aw ka hakilinanw sɔrɔ o ko sɔni. 

O ko aw minnu fɛla ye an ka ta Guinée ka kuma Moussa Dadis Camara ka labilali kan walima Bassirou Djomaye Faye ka san kɛlɛn mara kɛcogo Sénégal kunna.

Kabi wagatijan Sénégal faaba Dakar ye dugu ye  farafinna jamana caman sanfɛkalandenw bɛna kalan kɛ yɔrɔ minna, kɛrɛnkɛrɛnnen yala farafinna tilebinyanfan jamanaw.

Farafinna lɔnikɛla ŋana cama yɛrɛ y'o kalanw kɛ Dakar sanfɛ kalanso UCAD ra.  Alini kalan ŋunma bi kɛ sanfɛ kalandenw fɛ, ani nɔgɔya bi sɔrɔ kalan tabolo ra, Dakar sigi  ti ta gulɛyaw cama kɔ inafɔ siyɔrɔko, baloko, furakɛli, dumuniko ani gulɛya cama wɛrɛ.

Bi juman kalanso sira kan y'a senfa ka sen UCAD sanfɛ kalanso ra. Sanfɛ kalanden dunanw b'o ka sigi n'o ka kalanw latɛmɛna cogodi Dakar, gulɛya jumɛn lo b'o kan, o yɛrɛ ye fɛɛrɛ jumanw bilasenkan yasa k'o ka Dakar sigi nɔgɔya, ani Mali, Burkina FASO ani Mauritanie sanfɛ kalandenw bi na o bɛ lo walala aw ye ni kɛne ni kan, aw dansɛ kokura...

N y'a fɔ aw ye cogoyamina, a tagara fɔlɔ bagan furakɛlaw ka sanfɛ kalanso ra EISMV, an y'an ka kumagalama tengun sanfɛ kalanden damani ni na, ka bɔ Burkina Faso, Côte d'Ivoire ani Mali ra, o ka sanfɛkalan kɛ bi cogo di, o b'a ɲɛnfɔ an ye....